Maandag 14/10/2019

De Lijn

De Lijn gelooft in de toekomst van zelfrijdende shuttles

Een zelfrijdende shuttle in Japan. Beeld REUTERS

Vergeet zelfrijdende auto's. Autonome bussen zijn de toekomst. Tegen 2021 rijden in Vlaamse steden en gemeenten misschien wel de eerste zelfrijdende De Lijn-shuttles rond. “Het is is een ideale aanvuling op het huidige aanbod en we kunnen ze 24 op 24 uur laten rondrijden.”

Zeg trouwens niet zomaar bus tegen shuttle, of omgekeerd. “Hier gaat het om autonome voertuigen die perfect geschikt zijn voor the last mile”, verduidelijkt Tom Van de Vreken, woordvoerder van De Lijn. “Het zijn relatief kleine voertuigen die aan een lage snelheid een vast traject afleggen. Je kan vanuit de shuttle ook altijd contact opnemen met het dispatchteam.”

De Vlaamse vervoersmaatschappij De Lijn startte in 2015 samen met Brussel Airport een pilootproject om zelfrijdende shuttles in te zetten tussen de terminal van Zaventem en de cargobedrijvenzone. In 2018 zouden de eerste exemplaren op het asfalt moeten rondrijden. Afbeeldingen, renders of een idee hoe die dingen er precies moeten uitzien, zijn er echter nog niet. Er zijn nog vijf constructeurs in de running die De Lijn kunnen overtuigen met hun ontwerp.

Toch lijken heel wat steden en gemeenten spontane interesse te tonen in het project. Om wie het gaat, wilde De Lijn nog niet kwijt. Er vonden wel al verkennende gesprekken plaats om af te tasten wat de “mogelijkheden zijn voor implementatie van een autonoom rijdende gemeentelijke shuttleverbinding”. Zo stond het omschreven in het bestek voor een studie die Belga heeft kunnen inkijken.

Veel vragen

Van de Vreken verduidelijkt: “We willen onderzoeken wat de mobiliteitsimpact zou kunnen zijn van dergelijke shuttles, daarnaast willen we kunnen inschatten wat het potentieel ervan is.” Zullen de shuttles in compleet afgesloten beddingen rijden of mee opgaan in het verkeer? Blijft er een chauffeur vereist die alles controleer? Of verloopt echt alles automatisch? Zal dit een invloed hebben op de prijs die je betaalt voor een vervoersbewijs? Of hebben we toch nog een conducteur nodig om alles in goede banen te leiden?

Dat zijn heel veel vragen waar niemand de antwoorden al op kent. Filip Watteeuw (Groen), schepen van mobiliteit in Gent, vindt het alvast geen slecht idee. “Toen de plannen van The Loop (de site waar onder andere Flanders Expo ligt, FE) werden uitgetekend was er spraken van een zelfrijdende trambus, maar uiteindelijk is dat plan omwille van financiële overwegingen niet doorgegaan.” Hij wijst erop dat veiligheidsnormen in zulke studies niet over het hoofd gezien mogen worden. Hij benadrukt ook dat zijn stad geen formele vraag aan De Lijn heeft gesteld.

Wie zich een beter beeld wil vormen, kijkt even naar foto's uit Helsinki en Parijs. Daar lijken de shuttles wat groot uitgevallen, futuristische bestelwagens waarvan je niet goed kan inschatten wat nu de voor- of achterkant is. De exemplaren die in Parijs en Helsinki rondrijden kunnen zes tot twaalf mensen vervoeren.

Door samen te werken met steden en gemeenten wil De Lijn klaar zijn voor een wereld waar autonome voertuigen geen uitzondering meer zijn. “Het project op Brussels Airport zal niet volstaan om de organisatie voor te bereiden op een toekomst met autonome voertuigen. Het is belangrijk om nu ook de mogelijkheden voor de opstart van andere shuttleprojecten te onderzoeken”, klinkt het bij De Lijn. We kiezen graag voor stedelijke projecten omdat het maatschappelijk belang hier groot is en er een sterke businesscase kan opgebouwd worden.”

Hoe sneller, hoe liever

Ook in Nederland, meer bepaald in Wageningen, wordt geëxperimenteerd met autonome shuttles. Beeld EPA

De techneut in Koen Kennis (N-VA), schepen van mobiliteit in Antwerpen, wordt enthousiast bij het horen van de initiatieven. “Hoe sneller zulke shuttles er komen, hoe liever.” Al beseft hij ook dat er naast de technologie qua verzekering en juridische aansprakelijkheid nog veel moet uitgeklaard worden.

De voordelen zijn volgens Kennis alleszins duidelijk. “De shuttles kunnen een perfecte aanvulling vormen op het huidige aanbod, bovendien kun je ze frequenter en 24 op 24 uur laten rijden.” Hij denkt ook niet dat chauffeurs nu meteen voor hun job moeten vrezen. “Zij kunnen bijvoorbeeld opnieuw de rol van conducteur opnemen, een job die door besparingen in het verleden verloren is gegaan.”

Kennis heeft ook al een duidelijk idee waar de shuttles in Antwerpen van pas zouden komen. “Het is belangrijk dat autonome shuttles in afzonderlijke beddingen kunnen rijden, de Antwerpse kaaien zijn daar ideaal voor.” Ook in Kortrijk durft Axel Weydts, schepen van mobiliteit, stiekem dromen. “Wij zijn al jaren vragende partij voor een hoogwaardige verbinding via openbaar vervoer tussen het station en Hoog Kortrijk, waar heel veel activiteit is. Misschien kunnen zulke shuttles wel op dat traject worden ingezet?”

Zelfrijdende shuttles over heel de wereld

Parijs

In Parijs worden zelfrijdende shuttles ingezet om de Charles De Gaulle brug over de Seine over te steken. Reizigers kunnen zich zo een vervelende wandeling met baggage of de kost van een busrit van twee minuten besparen. De shuttles van het Franse bedrijf Easymmile rijden in een afgesloten bedding 20 kilometer per uur en vervoeren gratis 6 personen en een technische controleur, die alles in de gaten houdt.

Helsinki

In Finland werden in augustus 2016 gelijkaardige shuttles van Easymmile getest in het verkeer. Helsinki hoopt op termijn de lancunes in haar openbaar vervoer met de Easymile EZ-10 op te lossen. Ze rijden met 40 kilometer per uur iets sneller dan hun Parijse zusjes. De shuttles maken deel uit van het plan van Helsinki dat wil bewijzen dat een auto bezitten binnen enkele jaren nutteloos is.

Singapore

Ook in Singapore wordt er volop geëxperimenteerd met zelfrijdende shuttles. Het bedrijf Navya ontworp een minibus waar zo'n 15 personen in kunnen. De bussen worden getest op de campus van de Nanyang Technologie Universiteit. Het doel is om ook met grotere bussen, die 80 mensen kunnen vervoeren, te experimenteren.

Las Vegas

In Las Vegas worden worden de shuttles van het Franse Navya ingezet om bezoekers van de ene attractie naar de andere te brengen. Ook hier kunnen een tiental mensen plaatsnemen om zich tegen de 40 kilometer per uur te verplaatsen. Er wordt voor de shuttles geen aparte bedding voorzien, ze rijden gewoon in het verkeer.

Wat is een zelfrijdende shuttle precies?

Een shuttle is een stuk kleiner dan een bus. Er kunnen tussen de 6 en 15 personen in.

Er is geen chauffeur, hoogstens een technieker die alles in de gaten houdt.

In sommige steden worden aparte beddingen voorzien, in andere rijden ze gewoon mee in het verkeer.

De shuttles rijden op elektriciteit en moeten dus regelmatig opladen.

De autonome shuttles worden meestal gezien als een ideale aanvulling op het openbaar vervoer in een stad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234