Dinsdag 28/06/2022

De lijdensweg van een superjumbo

Eerder worstelde de superjumbo van Airbus al met weerbarstige elektronica, problemen met de brandstoftoevoer en met twijfels over de vleugels. Waardoor criticasters het toestel nu al ‘de grootste ramp die de vliegtuigontwikkeling ooit heeft meegemaakt’ noemen.

De Australische luchtvaartmaatschappij Qantas heeft ‘lichte onregelmatigheden’ ontdekt in de motoren van haar Airbus A380-toestellen. “In drie motoren hebben we lichte onregelmatigheden vastgesteld. Er werd olie aangetroffen waar er geen hoort te zijn”, zei Alan Joyce, de algemeen directeur van Qantas, op de Amerikaanse televisiezender ABC. De sputterende Rolls-Roycemotor is het grootste incident ooit tijdens een vlucht van de A380. Maar het was bijlange na niet het eerste probleem waar de superjet in zijn prille geschiedenis mee af te rekenen kreeg.

De A380 is het grootste passagiersvliegtuig ter wereld. Een dubbeldekker van 73 meter lang, 25 meter hoog en 560 ton zwaar, met als het moet plaats voor 853 passagiers. Maar het is ook een toestel met een ijzeren reputatie - de Messias van het luchtvaartwezen, zeg maar. Net als de Boeing Dreamliner, zijn grootste concurrent, verbruikt de A380 minder kerosine per passagier dan om het even welk vliegtuig dat vandaag de vloot van de grote luchtvaartmaatschappijen vormt. Wat het toestel in principe winstgevender moet maken dan alle andere vliegtuigen in de lucht, een opsteker van formaat in een luchtvaartsector die al jaren worstelt met structurele financiële problemen.

Mankementen

Maar de A380 heeft nog niet gebracht wat van hem verwacht werd. De ontwikkeling van het toestel, die in totaal 11 miljard dollar kostte, bleek zwaar verlieslatend. Zeker nadat de Wereldhandelsorganisatie (WHO) de goedkope leningen die Duitsland, Spanje en Groot-Brittannië aan de Europese vliegtuigbouwer toestonden, bestempelde als illegale staatssteun. Maar ook de ontwikkeling van het vliegtuig zelf bleek zwanger van miserie.

Na een succesvolle eerste testvlucht in april 2005 liet bijvoorbeeld plots de 520 kilometer elektronische bedrading van het toestel het afweten. Dat zorgde voor ettelijke maanden vertraging in de productie. Toen die problemen opgelost werden, bleek er iets mis met de vleugels. En toen dat van de baan was, bleek de brandstoftoevoer niet naar behoren te functioneren.

Al die problemen zorgden voor zware vertragingen in de toelevering van de 234 Airbus A380’s die door Singapore Airlines, Qantas, Qatar Airways, Korean Air, Air France, Emirates en Lufthansa besteld waren. En voor een nieuw financieel debacle, volgens luchtvaartexperts: de bijsturingskosten waren intussen zo hoog opgelopen, dat de verkoopsteams van Airbus de vliegtuigen desnoods tegen dumpingprijzen aan de man brachten, om ze toch maar uit de hangars te krijgen. Wat de winstgevendheid voor de vliegtuigbouwer niet bepaald bevorderde.

“De Airbus A380 is de grootste ramp die de vliegtuigontwikkeling ooit heeft meegemaakt”, schrijft een Amerikaanse blogger op een gespecialiseerde luchtvaartsite. Misschien wat overtrokken - een Amerikaanse luchtvaartsite is in het licht van de concurrentiestrijd tussen Boeing en Airbus altijd een beetje bevooroordeeld - maar niettemin veelzeggend.

Ook na de officiële ingebruikname liep het voor de A380 niet van een leien dakje. In februari 2010 werd ‘een technische fout’ vastgesteld bij een Singapore Airlinestoestel dat net van Parijs naar Kennedy Airport in New York gevlogen was. Vervolgens rapporteerden Qantas, Emirates en Singapore Airlines brandstofproblemen met hun toestellen. En dan volgde de noodlanding in Singapore, vorige week, nadat brokstukken van de motor boven het Indonesische eiland Batam in zee waren gestort. Prompt hielden verschillende luchtvaartmaatschappijen de toestellen aan de grond. En speelde Rolls-Royce, de fabrikant van de motoren, in een dag of twee 1,3 miljard euro aan beurswaarde kwijt.

Verschillende waarnemers wijten de problemen aan kinderziektes, die voortvloeien uit de complexiteit van een innovatieve superjumbo als de A380. Nog anderen wijzen naar de verregaande flexibiliteit die Airbus zijn klanten schenkt. Airbus geeft A380-kopers zo goed als de mogelijkheid om het interieur van hun superjumbo’s à la carte samen te stellen, en de productielijnen schijnen die panoplie aan mogelijkheden niet te kunnen volgen, met alle gevolgen - en reputatieschade - van dien. Gelukkig voor Airbus komt er hulp uit onverwachte hoek: ook de ontwikkeling van de Dreamliner van Boeing, de voornaamste concurrent van de A380, heeft intussen al een jaar of twee vertraging opgelopen. Misschien is het een magere troost voor Europa’s belangrijkste vliegtuigbouwer, maar voorlopig is het de enige die Airbus nog rest.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234