Maandag 25/01/2021

De lievelingsstrip van Jan Hoet

Fessenbomen, norse centauren en eilanden in de vorm van letters. In de wereld van de Franse auteur Fred is niets onmogelijk. Met Philemon maakte hij een gewaardeerde surrealistische cultreeks, die nu eindelijk integraal in het Nederlands verschijnt.

"Toen ik zijn werk zag was ik jaloers", zei Jan Hoet ooit. Hij omschreef de reeks Philemon van Fred als een revolutie in het stripverhaal. "Hij was heel expressionistisch en stopte veel poëzie in zijn werk, maar hij was ook nonchalant. Hij had een zeer losse stijl. En dan die fantasiewereld van hem! Ongelooflijk. Het was op volwassenen gericht, maar het had zo'n aangename vergankelijkheid. De manier waarop hij zijn landschappen schilderde..." Hoet kocht Freds werk in een periode dat hij zelf strips tekende. Maar terwijl Fred de jonge auteur Hoet de geneugten van de strip bijbracht, was hij ook degene die de latere Vlaamse kunstpaus een streep over zijn stripcarrière deed trekken. "Aan die man kon ik niet tippen, dus wat had het voor zin nog te tekenen?"

Hoet was lang niet de enige tekenaar die een zwak had voor Fred (1931-2013). René Goscinny, Lucky Luke-scenarist en een tijdlang hoofdredacteur van het Franse stripblad Pilote, publiceerde Philemon al midden jaren zestig in zijn blad, toen dit soort 'psychedelische' strips gretig aftrek vond. Freds idee was eenvoudig doch geniaal. Als kind al aanzag hij de letters op een kaart voor eilanden. Het woord 'Ocean Atlantique' kreeg zo een nieuwe invulling. In elk nieuw album kwam zijn hoofdpersonage in een parallelle wereld terecht en bezocht hij de eilanden in de vorm van een A, T, L, enzovoorts. De ene lezer vond die verhalen te absurd en beweerde dat Fred minder moest blowen, de andere vond het grandioos. De immer in blauw-witte slobbertrui gestoken Philemon werd niettemin een cultheld.

Maar wat blijft er na meer dan een halve eeuw over van deze reeks? De Nederlandse uitgeverij Hum! stelde zich tot doel alle vijftien albums uit te geven. Alleen al vanuit praktische overwegingen geen evidentie, want omdat 'Ocean Atlantique' moest vertaald worden naar het meer letters tellende 'Atlantische Oceaan', kwamen zowel het aantal albums als de letters op de verschillende albums in het gedrang. Om die reden werden er ongepubliceerde kortverhalen mee verwerkt in de collectie.

Tot nog toe verschenen drie albums. Het eerste, 'De drenkeling van A' (

) moet je bijna lezen omdat het aantoont hoe de titelheld in de parallelle wereld terechtkomt. In het tweede (

) ontmoet Philemon een soort Don Quichotte op een zeevis. In album drie, 'De ezelsheiland' (

), is de inkleuring nog wat feller en psychedelischer, verwerkt Fred voor het eerst gravures in de reeks en speelt hij met technieken. Philemons ezel wordt er ook belangrijker.

Jonge of nieuwe lezers kijken wellicht vreemd op bij Philemon, een reeks die de dag van vandaag wellicht minder hip is dan ze ooit geweest is. Voor nostalgici en/of liefhebbers van surrealisme.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234