Vrijdag 18/06/2021

De legende en de destroyer

Zondag maakt Jazz Middelheim het zich nogal gemakkelijk met de gegarandeerde (maar weinig originele) succesacts Lady Linn en Jamie Cullum. Maar tussen die twee staat een meer geriskeerde en boeiende performance: een confrontatie tussen gitarist Marc Ribot en pianist/componist Allen Toussaint. Adem inhouden, nu al.

De carrière van Marc Ribot steunt op een gezonde combinatie van lucratief werk voor commerciële bazen (het brede rockcircuit), compromisloos experimenteerwerk en andere muzikale ontdekkingstochten. Hij schakelt schijnbaar achteloos en zonder omkijken tussen eigen werk en jazzstandards van Ellington tot Porter, Latijns-Amerikaanse muziek, het oeuvre van John Zorn, in gospel gedrenkt materiaal van Albert Ayler en gekreukte rock- en popklassiekers van Jimi Hendrix, The Beatles en The Doors. Zijn parcours is grillig en lijkt zelfs inconsequent. En hij cultiveert zijn status van antiheld. Let op de titel van een recente plaat: Exercises in Futility, een verzameling schetsjes bedoeld voor doelloze gitaarimprovisatie. Dat past in zijn profiel: Ribot is het omgekeerde van de klassieke gitaarheld. Hij wil niet glanzen en schitteren, zijn muziek wil niet elegant zijn. Hij speelt soms als een kreupele. Hoekig, krassend, een beetje lomp of onbehouwen. Zijn gitaar struikelt over deuntjes met deukjes. Ribot houdt de gitaarhelden van de jazz (Pat Metheny en consorten) een spiegel vol vlekjes voor. Zijn muziek heeft diepe Amerikaanse wortels, maar het is americana met kneuzingen en schaafwonden. Geblutst, maar eerlijker dan een velletje van satijn. En dus mooi.

Wat wordt dat in confrontatie met Allen Toussaint? De 73-jarige Toussaint is een legende van de rhythm-'n-blues en een van de meest gerenommeerde muzikanten van New Orleans, componist van klassiekers als 'Working in the Coalmine', drijvende kracht achter hits met klasse van Boz Scaggs, Patti Labelle, Elvis Costello en vele anderen. Toussaint is zo iemand van wie je kan zeggen: alles wat hij aanraakt verandert in goud, hij kan echt alles doen blinken. In die zin is hij de tegenpool van Marc Ribot, de vrolijke destroyer.

Wat wordt dat dus? Een tip van de sluier is te rapen op The Bright Mississippi, Toussaints eerste echte jazzplaat, opgenomen in 2009 met jazzcats als Nicholas Payton (trompet), Don Byron (klarinet) en... Marc Ribot (akoestische gitaar). Ze brengen een eigenzinnige bloemlezing van Sidney Bechet over Django Reinhardt tot Ellington en Strayhorn. Het titelnummer is zelfs van Thelonious Monk, maar gebracht in een bevreemdende retrostijl die de roots blootlegt. Maar luister vooral naar Toussaints prachtige, rijk klaterende pianospel, onder meer op 'Winin' Boy Blues' van Jelly Roll Morton en 'St. James Infirmary'. Ribot begeleidt de gouden handen hier subtiel en respectvol. Benieuwd of dat zondag ook zo blijft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234