Dinsdag 26/05/2020

'De lach is het kind van de mistroostigheid'

rock

gesprek met ferry heyne en wim ter weele van de nederlandse band de kift

Koper, de nieuwe, wederom prachtige cd van de Nederlandse band De Kift, heeft er behoorlijk lang over gedaan om in ons land aan de oppervlakte te komen. De in België onterecht wat miskende groep speelt dit weekend een paar maal in onze contreien. De muziek van dit onvatbare gezelschap zwerft van fanfare naar folk, van dronkemansliederen naar punk. Een gesprek met Ferry Heyne en Wim ter Weele.

Koog aan de Zaan / Van onze medewerker

Christophe Verbiest

Belpop is al jaren hot bij onze noorderburen, maar Nederlandse artiesten krijgen in België veel minder makkelijk een voet aan de grond. Ja, de Marco Borsato's en de René Frogers lukt het wel; er zijn ook nog succesvolle doordouwers uit de jaren tachtig (The Nits, tot voor kort Tröckener Kecks), maar voor prima artiesten als Krang, Coparck of Daryll-Ann is het veel moeilijker. Ook De Kift staat nog te vaak voor een gesloten deur. Die band uit Koog aan de Zaan (net boven Amsterdam) heeft afgelopen najaar zijn 12,5-jarige bestaan gevierd en bracht ter gelegenheid daarvan de jubileum-cd Koper uit - een plaat waarvan het bestaan pas omstreeks de jaarwisseling tot België is doorgedrongen.

De Kift heeft een punkverleden, maar die punkmentaliteit uit zich tegenwoordig vooral in de do it yourself-aanpak die de groep aanhangt en minder in de muziek. Die valt na vijf platen nauwelijks nog te omschrijven. Er zitten sporen van folk in, maar dat is een veel te enge omschrijving voor De Kift. De blaasinstrumenten geven de band wat fanfareachtige trekjes, maar dan toch wel een anarchistische fanfare in miniatuuruitvoering.

Het kenmerkende element zijn de Nederlandstalige teksten die gesampled zijn uit boeken van uiteenlopende schrijvers: van Rabelais over Boenin tot Arends en van Nabokov over Jerofejev en Borchert tot Lord Byron. Met haar liedjes vertelt De Kift meestal één lang verhaal. Op papier lijkt dat misschien allemaal erg bedacht, maar geloof ons vrij, de cd's klinken allerminst zo en bezitten een onweerstaanbare flow: je wordt meegezogen in een aparte, ietwat mysterieuze wereld.

Zanger Ferry Heyne (ook gitaar, trompet en optigan) is de belangrijkste verantwoordelijke voor de songteksten. Hij lijkt op Koper minder één verhaal te vertellen dan op bijvoorbeeld Gaaphonger (over de overwintering van Willem Barentsz op Nova Zembla) of Vlaskoorts (over een uiteengevallen plattelandsgezin).

Heyne: "Dat Koper wat losser is, komt door de setting: een feest waarop allerlei dingen gebeuren. Een 12,5-jarig huwelijk gaat toch altijd gepaard met een feest waar een sfeer hangt van een beetje opzitten en bitterballen. En als gevolg van een biertje wordt die sfeer in de loop van de avond nog wat losser. Dat vonden we wel van toepassing op onze staat van zijn op dat moment."

Wim ter Weele (drums en gitaar): "Een feest is een ruimere jas, daar past dus wel meer in." Heyne: "Met Koper wilden we ook een overzicht geven van wat we de afgelopen 12,5 jaar hebben gedaan en het was een goede gelegenheid om nummers uit te brengen die we al langer live spelen maar die niet op één van de vorige platen pasten, zoals 'Tabee'." Ter Weele: "Koper biedt een staalkaart van ons verleden, maar er staan geen oude nummers op. Wel hebben we soms in compleet nieuwe liedjes een melodie of een basloop van vroeger gebruikt."

De openingssong van Koper, 'Nauwe mijter', is typisch voor het Kift-universum: het is een dronkemanslied waarin toch zinnige dingen worden verteld. Een paradox? Heyne antwoordt met een verwijzing naar de roman Moskou op sterk water van Jerofejev, die de ruggegraat vormde van Vlaskoorts en ook in enkele songs van Koper wordt gebruikt. "Het boek is geschreven door iemand die heel erg aan de drank was en toch is het een helder, bijna filosofisch boek. Maar het is wel een met-beide-voeten-op-de-grondfilosofie. Dronkemanspraat hoeft geen onzin te zijn." In 'Wee mij' luidt het dat "de lach het kind van de mistroostigheid is". Eigenlijk is die zin (een citaat van Lord Byron) een goede omschrijving voor de muziek van De Kift. Heyne: "Er zit altijd wel een tegenstelling in onze nummers, het hangt altijd tegen elkaar aan. We zetten wel vaker het grove af tegen het liefelijke. Dat levert een mooi spanningsveld op. Ik denk dat de harde teksten van Werner Schwab minder goed zouden werken als je daar ruige, rauwe muziek onder zou plaatsten." Ter Weele: "Het klinkt pas grof als je er iets zachts naast zet. Daarom zijn we op een bepaald moment gestopt met punkmuziek: je kunt niet altijd nóg harder en sneller gaan, want op een gegeven moment schrikt niemand daar nog van."

Een opvallende evolutie is dat op Koper het stemmenwerk een stuk belangrijker is dan vroeger. Heyne: "Het leek ons op de eerste plaats feestelijk om een hoop samenzang te hebben. Daarnaast vind ik dat we alle mogelijkheden die we hebben met de mensen van De Kift ten volle moeten benutten. De koortjes die je hoort op de cd zijn allemaal live ingezongen. Zo wisten we zeker dat we die stemmen achteraf ook tijdens de concerten konden bewaren." De platen van De Kift hebben altijd een melancholische toets gehad, zeker in de teksten. Het pakkendste nummer van Koper is zonder twijfel 'Vorstin' ("Voordat ze haar laatste dode kind baarde, gebeurde het dat de vorstin bij het inslapen opschrok en begon te steunen en te schreeuwen..."). Heyne: "Die tekst plaats het gewicht wat meer in de ellendige hoek, want zelfs op een uitgelaten feest tref je mensen die reden hebben om minder vrolijk te zijn."

Een jubileum is het geknipte moment om eens achteruit te kijken. Hadden ze 12,5 jaar geleden durven te bevroeden dat de groep zou staan waar ze nu staat? Heyne: "Ik had geen grote ambities, maar ik heb dit wel altijd willen doen. Ik ben er vanaf het begin serieus mee bezig geweest, al heeft De Kift nooit een vijf- of tienjarenplan gehad waarin we uiteenzetten wat we wilden bereiken. Maar ik vind het nog altijd hartstikke leuk." Dat treft, wij ook.

De Kift vanavond om 21 uur in de N9 Villa, Molenstraat 165 Eeklo. Kaartjes: 8 euro. Info: 09/377.93.94. Morgen om 20 uur in de 4AD, Bortierlaan 3, Diksmuide. Kaartjes: 8/9 euro. Info: 051/50.48.94. Koper wordt in ons land gedistribueerd door V2. Het gelijknamige, fraai uitgegeven boek bevat alle teksten van de cd en biedt plaats aan meer dan honderd plakplaatjes (te vergelijken met Artis-Historia- of Verkade-plakplaatjes) die de rijke geschiedenis van De Kift illustreren. Meer uitleg op www.dekift.nl.

'We zetten wel vaker het grove af tegen het liefelijke. Dat levert een mooi spanningsveld op'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234