Vrijdag 27/05/2022

De laatste ronde van de uitverkoop

Hoe meer u belt, hoe goedkoper de dioxinecrisis wordt

Het vet is van de soep wat de verkoop van overheidsbedrijven betreft. Toch heeft de VLD nog enkele pareltjes op het oog, die de rekening van de overheid aardig kunnen spekken. Wat dacht u van Belgacom bijvoorbeeld? Op weg voor de laatste ronde in de uitverkoop.

Het wordt voor de socialistische overheidsvakbond ACOD ditmaal moeilijk om de verkoop van Belgacom tegen te houden. Zijn advertentie, enkele dagen voor de verkiezingen, was een laatste noodkreet, en waarschijnlijk een vergeefse poging. Tenzij de bond erin slaagt om het personeel van de telefoonmaatschappij te mobiliseren tegen de verdere verkoop. Veel hangt bij deze af van de mobilisatiekracht van de bond. Maar na het doorvoeren van een herstructureringsplan waarbij 6.000 mensen het bedrijf verlieten zonder één botsing van belang met de directie en na vijf jaar ervaring met privé-inbreng door Amerikaanse, Singaporese en Deense aandeelhouders, is de kans klein dat de vakbond de meerderheid van het personeel in beweging kan krijgen. De laatste dagen waren er dan ook verscheidene signalen dat de telefoonmaatschappij perfect zou kunnen worden ingeschakeld om de dioxinecrisis te betalen. Op basis van de huidige waarde van het bedrijf kan dat ook moeilijk anders. Toen Belgacom in 1995 werd verkocht aan het ADSB-consortium (Ameritech, Tele Danmark, Singapore Telecom) bracht dat de staat 73 miljard frank op voor 49,9 pct. van de aandelen. De hele maatschappij was op dat ogenblik dus 146 miljard frank waard. Vier jaar later gaan de privé-aandeelhouders ervan uit dat hun investering verdubbeld is. Kortom, Belgacom is minstens 300 miljard frank waard. VLD-deskundige Herman Decroo schat de waarde nog hoger in. Volgens hem is de telefoonmaatschappij tussen 300 en 400 miljard frank waard. Een ruime speling dus, die alles te maken heeft met het toekomstig potentieel van het bedrijf en met het pensioendossier. De maatschappij beheert zelf de pensioenen van het statutair personeel en draagt jaarlijks 8 miljard frank bij in een eigen pensioenfonds. In dat fonds zit momenteel om en bij de 110 miljard frank. Vraag is wat daarmee moet gebeuren als Belgacom naar de beurs wordt gebracht. Want dat is inderdaad het plan van de VLD als de partij in de federale regering komt. Zij wil het grootste deel van de overheidsparticipatie, 50,1 pct., naar de markt brengen. Volgens De Croo, die als specialist overheidsbedrijven van de VLD de grote lijnen van zijn partij zegt te verwoorden, gebeurt dat best in twee fasen. "In een eerste fase breng je bijvoorbeeld een kwart naar de beurs. De opbrengst van deze kapitaalsverhoging steek je als staat niet in eigen zak, maar investeer je opnieuw in het bedrijf. Met het verse kapitaal kan Belgacom vooral internationaal groeien - Ik heb daar erg concrete ideeën over - en zijn waarde nog doen stijgen. En dan breng je als overheid nog een deel naar de beurs en sleep je nog meer waarde uit de brand. Een beursgang hoeft de staat dus helemaal niet te benadelen. We halen er het hoogste bedrag uit. Ik heb ook liever dat de staat nog een deel van Belgacom in handen houdt. Zeg nu nog dat wij als liberalen de staat niet graag zien." Vakbonden en PS (de Franstalige socialisten) kunnen er volgens de liberale politicus evenmin tegen zijn aangezien de investering van de kapitaalsverhoging ook meer werkgelegenheid zal opleveren. Op die manier grijpt ADSB wel naast de prijzen. De privé-aandeelhouders hebben bij monde van Dick Notebaert van Ameritech al verscheidene keren laten weten hun participatie te willen uitbreiden. Tenzij er een geheim akkoord zou bestaan waardoor zij een soort voorkooprecht hebben op alles wat de staat verkoopt, wordt er volgens de plannen van Decroo helemaal niet aan hun wensen tegemoet gekomen. "Wat is het probleem? Door een beursgang zou de waarde van hun aandeel nog stijgen." De VLD wil ook niet te vlug gaan met de notering van Belgacom. "Zeker niet dit jaar", meent Decroo, maar tegen eind volgend jaar moet de klus geklaard zijn.

Het verkoopslijstje van overheidsactiva begint uitgedund te raken, iets wat vooral de creativiteit in de hand lijkt te werken. 'Bevekisering', een bevek of beleggingsfonds maken van sommige activa, is een nieuw woord waar De Croo graag mee jongleert. De Post verkopen is een idee waar de VLD niet voor te vinden is, maar het beter valoriseren van sommige activa van De Post lijkt hem wel een aantrekkelijk idee. "Het gebouwenpark van De Post alleen al is 30 miljard frank waard." Een andere mogelijkheid is dat De Post een aantal taken filialiseert in samenwerking met andere bedrijven. Het voorbeeld van de Nederlandse Post dat pakjesdistributeur TNT in handen heeft, spreekt tot de verbeelding van mensen die het roer van de staat in de toekomst in handen zullen krijgen. Sommigen denken blijkbaar op een heel andere manier over overheidsactiva en wat je daarmee kunt doen. Overheidsgebouwen in de Europawijk kunnen een aardige stuiver opleveren als ze verkocht worden terwijl de huur aan het Brusselse Zuidstation een stuk goedkoper is. Grote vraag is hoe stabiel de huurcontracten zijn. "Een vaste huurder zoals de overheid is voor een investeerder iets waard," zegt De Croo.

Ook de NMBS zal in de volgende legislatuur waarschijnlijk de revue passeren. De spoorwegmaatschappij beschikt over talrijke activa die meer moeten opbrengen dan nu het geval is, luidt de redenering van de nieuwe privatiseerders. In Schaarbeek ligt 30 hectare grond van de spoorwegen, die in delen te verkopen valt. "Zolang men twee meter boven de sporen vrij houdt, kan daar heel veel mee gebeuren," zegt De Croo.

Zeker op het verkooplijstje staan de laatste twee banken die de overheid controleert: het Centraal Bureau voor Hypothecair Krediet (CBHK) en het Beroepskrediet, twee kleinere instellingen met een beperkte opbrengst. CBHK zit opgescheept met een zware leninglast uit het verleden terwijl ze als belangrijke marktspeler voor hypothecair krediet leningen tegen scherpe en dus lage rentevoeten moet verkopen. Om de bank nog enigszins aantrekkelijk te maken voor overnemers wordt zij gesplitst in een oud gedeelte en een nieuw dat uiteindelijk te koop zal zijn. U mag raden waar het minder interessante luik zal terecht komen. In dat luik zit de balans van 159 miljard frank waarin de oude leningen zijn ondergebracht. Veel zal CBHK de staat dus niet opbrengen, temeer daar men zelfs een beginkapitaal wil reserveren voor het nieuwe gedeelte. Ook het Beroepskrediet is niet erg aantrekkelijk voor de regering. De kleine bank, bestaande uit een aantel erkende kredietverenigingen die zich op kmo's en zelfstandigen richten, is momenteel voor 74,03 pct. in handen van de Federale Participatiemaatschappij (FPM). Een poging tot verkoop in 1997 mislukte. De bank heeft het roer ondertussen omgegooid en probeert de kosten drastisch te verlagen. Wat de overheid ermee gaat doen is onduidelijk, maar rekenen op een interessante opbrengst lijkt iets te optimistisch.

Vakbondsverzet tegen privatisering Belgacom is waarschijnlijk vergeefs

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234