Woensdag 22/09/2021

De laatste passen van een miljoenenwals

EMI herstructureert en moet meteen vertrek van The Rolling Stones incasseren

Ooit werd de ultieme punkband The Sex Pistols door één telefoontje van de toenmalige 'verontruste' baas van het EMI-label gegooid. Het royale voorschot, liefst 40.000 Britse ponden, mochten ze houden. De groep bedankte het label voor zoveel gulheid met de snerende song 'EMI'. Tegenwoordig vertrekken de groepen op eigen houtje. Want de nieuwe soberheid die platengigant dezer dagen nastreeft, zorgt voor veel onrust. Terwijl Coldplay, Kylie Minogue en The Verve het voorlopig bij woorden houden, hebben Radiohead, Paul McCartney en nu ook The Rolling Stones de deur bij EMI al dichtgeslagen. Door Koen De MEester

De Stones hadden sinds meer dan anderhalf decennium onderdak bij Virgin, een van de labels van EMI. Maar nu vertrekken Jagger & co naar Universal Music Group om daar voor een onbekend bedrag in maart van dit jaar al een cd uit te brengen. Het betreft de soundtrack van de concertfilm Shine A Light die geregisseerd werd door Martin Scorsese. De film werd opgenomen in het New Yorkse Beacon Theatre in de herfst van 2006 met als speciale gasten Buddy Guy, Jack White van The White Stripes en Christina Aguilera. De nieuwe deal met The Rolling Stones zou maar één plaat behelzen. Het is echter wel interessant om te weten dat Universal Music reeds de lucratieve Stones-backcataloog van voor 1971 bezit. Die van na dat tijdstip - goed voor 14 albums - blijft voorlopig bij EMI.

De schoonmaak in het huishouden van EMI - één van de vier grootste platenmaatschappijen - is zonder meer radicaal te noemen. Van de ongeveer 4.500 personeelsleden die wereldwijd in dienst zijn van het label, zouden er minstens 2.000 hun baan verliezen. Het is het nieuwste teken van de grote crisis die de major treft. De platenfirma van onder meer The Beatles en Coldplay is hard geraakt door de vrije val van de cd-business en de internetpiraterij. De firma denkt eraan om onder meer haar divisies marketing, verkoop en distributie onder één dak te plaatsen. Artiesten als The Verve zien dat echter niet zitten, want ze vragen zich af hoe ze dan nog fatsoenlijk gepromoot kunnen worden. Het vertrek van The Rolling Stones, na een contract van vijf jaar dat EMI waarschijnlijk 19 miljoen euro heeft gekost, kadert in dezelfde bekommernis.

Maar er waren meteen stemmen die opperden dat The Rolling Stones niet echt aangemoedigd werden om te blijven. Net zoals ex-Beatle Paul McCartney naar verluidt vorig jaar ook vrij gemakkelijk de exit kon kiezen. Financiële experts zouden deze grote, legendarische namen slechts zien als dure verliesposten. Op het gebied van (nieuwe) platenverkoop zouden de iconen nauwelijks nog interessant zijn en toch kregen ze een speciale (lees: dure) behandeling van de firma. Als kanttekening is het inderdaad mooi om te weten dat de kleppers uit de jaren 60 groot geworden zijn tussen de ongebreidelde excessen van de platenfirma's en dat net die geldverslindende aspecten door het huidige hoofd van EMI Guy Hands aan banden worden gelegd.

Wat Hands bij zijn aankomst aantrof, tartte dan ook alle verbeelding. Niet alleen spendeerde de maatschappij onwaarschijnlijk veel geld aan haar topartiesten, maar de top van het voormalig management en bestuur gaf handenvol geld uit aan zichzelf. Het management alleen al kostte EMI de onwaarschijnlijke som van 150 miljoen euro per jaar. In een intern rapport schreef Hands onder meer dat EMI 7,5 miljoen euro spendeerde aan een huis in centraal Londen voor voormalig voorzitter Eric Neroli, terwijl de man er nauwelijks verbleef. Een van de grootste kritiekpunten van Hands was dat er aan sommige acts voorschotten betaald werden die 'bijna onmogelijk te recupereren' waren. In dat kader is het vertrek van de Stones zeker interessant te noemen, want de groep verkocht van A Bigger Bang (2005) wereldwijd nog geen miljoen exemplaren. De kranige rockers haalden hun inkomsten immers in de eerste plaats uit concerten en auteursrechten. Zo waren Jagger, Richards en zijn maatjes in 2007 goed voor liefst 62 miljoen euro aan inkomsten. Dat is de helft meer dan bijvoorbeeld Elton John, 50 Cent en Justin Timberlake. Maar EMI puurde niet veel centen uit die grote populariteit van The Rolling Stones.

Hands doelde hoogstwaarschijnlijk verder ook op het 'innoverende' contract dat de firma eind 2005 afsloot met de Metalband Korn. Op het eerste zicht leek het een stap in de goede richting, want de firma ontving door de deal een deel van elke dollar die de groep wereldwijd verdient tot 2010. EMI zou dus mee profiteren uit de song- en tourneeopbrengsten van de groep, iets wat tot dan toe alleen bij beginnende groepen in hun contract gestipuleerd werd. Maar volgens insiders betaalde EMI de band het fijne sommetje van 15 miljoen dollar voor deze overeenkomst, meer dan het dubbele dat de Amerikaanse groep uit een traditionele overeenkomst zou slepen. Specialisten twijfelen er dan ook sterk aan of EMI ooit de investering zal terugverdienen.

Eén van de grootste proteststemmen tegen de plannen van Guy Hands is superster Robbie Williams, maar de man wordt dan ook zelf geviseerd in de uitgelekte memo's. Williams kreeg als voorschot in 2002 tussen de 100 en de 120 miljoen euro, terwijl hij er niet in slaagde om in de Verenigde Staten door te breken. Ook de verkoop van zijn cd's bleef onder de verwachtingen, terwijl Williams door het vorige management een voorkeursbehandeling kreeg met uitzonderlijk dure kerstcadeautjes en dagelijks hele bossen bloemen op zijn hotelkamer.

De top zorgde echter niet alleen voor de artiesten, want ook de uitstapregelingen voor de kaderleden swingden de pan uit. Eéntje zal zelfs 15 miljoen euro vangen als afscheidsregeling. Jarenlang werd er ook ruim 270.000 euro per jaar gespendeerd aan bloemen en fruit voor de kantoren van EMI in Londen. Hands viseert in zijn herstructurering ook een flink deel van het hogere kader, want hij wil de indruk wegwerken die ontstond bij andere firma's in nood. Daar bleek immers dat de gewone werknemers werden ontslagen of de broeksriem aan moesten halen terwijl de bazen zichzelf bleven verrijken. Hands wil van die kwalijke reputatie koste wat kost af, omdat hij op zoek is naar nieuwe investeerders.

Het geheel van eindeloze en exuberante uitgaven lijkt nog te stammen uit een ver verleden toen alle grote platenmaatschappijen fortuinen over de balk gooiden. Alle artiesten die voor de grote crisis reeds meedraaiden, kunnen hiervan meespreken. Zelfs 'alternatieve' bands verbleven vaak in de meest exclusieve hotels, wat we in de jaren 90 nog geregeld konden vaststellen. Of wat had u gedacht van de toen nog onbekende Moby in het toen peperdure, uiterst stijve en chique Astoria Hotel in de Koningsstraat in Brussel? Een reisje naar Londen inclusief overnachting voor een heel contingent journalisten was in de jaren 80 en 90 schering en inslag. Zelf herinneren we ons nog een tripje in 1997 naar de Britse hoofdstad voor de lancering van de Butterfly-cd van Mariah Carey waarbij oesters noch champagne werden gespaard. Het was maar een kleine glimp van het tijdperk van EMI-hoofd Ken Berry, de man onder wie de grootste excessen hadden plaatsgevonden. Hij vertrok in 2001 met een gouden handdruk van 9 miljoen euro die bovenop zijn wedde van 5 miljoen euro kwam. Een jaar na zijn vertrek loosde EMI juffrouw Carey omdat de cd Glitter slechts twee miljoen exemplaren had verkocht terwijl de firma zo maar eventjes 25 miljoen euro aan haar promotie had gespendeerd. Ze kreeg als vergoeding voor het voortijdig beëindigen van het contract 26 miljoen euro. Bedragen die voorgoed verdwenen zijn uit de miljoenendans van de platenfirma's.

Het grote gelijk van Radiohead

De champagnekurken knallen binnen het Radioheadkamp nu blijkt dat de groep vorig jaar de juiste beslissing nam door te vertrekken bij EMI. De zet om In Rainbows door de consumenten naar eigen inzicht te laten betalen, bleek een goede, want het verhinderde de plaat niet om nu zowel in Groot-Brittannië als de VS de eerste plaats in de cd-lijsten te halen. En de cd staat ook op nummer één in iTunes als de meest gedownloade plaat van het moment. De band wil nog steeds niet zeggen hoeveel mensen de cd hebben gedownload, maar specialisten zijn het erover eens dat ongeveer 1,8 miljoen fans de plaat voor een prijs naar eigen keuze binnengehaald hebben. Radiohead laat wel weten dat de groep het label de rug toekeerde omdat de platenfirma zich gedroeg als een 'verwarde stier in een porseleinwinkel'.

(KoDM)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234