Woensdag 30/11/2022

De laatste mars uit de jungle

Een ochtend in de tropen, een nieuwe dag in de wouden van Cauca, Zuid-Colombia. In de beelden die fotografe Newsha Tavakolian bij de FARC-guerrilla schoot, hoor je de hanen kraaien, de honden blaffen, de toekans snateren. Jengelende baby's ook en spelende kinderen. Het schrobben van het linnen bij de waterkant, of hoe moeders met potten en pannen rammelen, klaar om rijst of yuca te bereiden, riviervis te bakken, limoensap te persen.

Een idyllische retour à la nature, lijkt dit FARC-kamp wel. Zachte menswaardigheid die in geen velden of wegen aan de beslommeringen van de stad doet denken, nog minder aan vijftig jaar burgeroorlog, de zes miljoen ontheemden en 220.000 doden. Uit Tavakolians opnames spreekt alleen maar leven: het rurale leven zoals het is.

Natuurlijk zien we guerrilla-uniforms, en natuurlijk worden kalasjnikovs gepoetst en messen gewet.

Toch hebben die riten minder met de marxistisch-leninistische revolutie te maken, en minder met de FARC, dan met de voorouderlijke gevaren van het Colombiaanse boerenbestaan. Ga een eeuw terug in de geschiedenis, twee eeuwen zelfs of drie: in de ruige buitengewesten hebben de wapens altijd al gekletterd. Gisteren, vandaag, morgen. Vaak voor de jacht, meer nog voor de macht.

En toch, tijdloos zijn deze foto's niet. Ze sluiten een hoofdstuk af en zijn de ultieme getuigen van een afgeleefde wereld, een vervlogen wereldbeeld. Deze week, amper een maand na Tavakolians reportage, hebben de FARC-mannen, -vrouwen en -kinderen hun laatste mars aangevat: die naar de veilige gebieden waar ze ontwapend zullen worden, gedemobiliseerd, de samenleving weer binnen zullen mogen. Of preciezer: een samenleving zullen leren kennen die hen vreemd is.

Althans, zo staat het op papier, in het vredesakkoord dat rebellen en regering op 26 november vorig jaar plechtig ondertekenden. Niet aan de kust in Cartagena, waar een eerste tekst bezegeld werd die de Colombianen vervolgens naar de prullenmand verwezen, maar in Bogotá, het hart van de staat dat de FARC een halve eeuw lang hebben willen kraken.

Niet dus. Geen volk in Zuid-Amerika is minder communistisch dan het Colombiaanse. Uitgeteld en moegestreden, tot gesprekken gedwongen omdat de strijd militair niet langer te winnen viel, zijn de FARC voor het finale voorstel gevallen: een politieke partij worden, met cel- en alternatieve straffen voor de hoge kleppers, voorwaardelijke amnestie voor kleinere garnalen, een nieuw begin ook voor de basis - zesduizend strijders in totaal.

Doemt er heimwee naar de jungle? Vast wel. De volksverhuizing loopt niet van een leien dakje. Het dagenlange transport richting bewoonde wereld kampt met kapotte wegen, een gebrekkige logistiek en een glaciaal welkom aan de overkant.

Maar misschien zijn de vrouwen van de FARC ook blij. Officieel waren ze de gelijken van hun man, in het echte leven waren ze niet zelden seksobjecten en baarmachines. Geen legale leeftijdsgrenzen, hechte partners of kindervreugd. Kindsoldaten ja, en dwangrekruten. En kampen met mijnenvelden eromheen.

Neen, niets is wat het lijkt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234