Dinsdag 07/07/2020

De laatste kwelduivel van de jappen

Er moet er altijd één zijn die het licht uitdoet. Zo ook in WO II, toen Jerry Yellin de allerlaatste Amerikaanse luchtaanval tegen 'de jappen' leidde. Later verzoende hij zich met het volk, én kreeg zowaar een Japanse schoondochter.

Het was een vreemde tijd, die dagen na de atoombommen, toen Japan al lag te zieltogen. De Amerikanen gingen door met gewone luchtaanvallen, tot het nieuws van de capitulatie officieel binnenkwam. Jerry Yellin was die 15de augustus 1945 met zijn squadron van vier toestellen opgestegen. Om onduidelijke redenen zou het nieuws van het staakt-het-vuren hen nooit bereiken. "Pas toen we weer landden, hoorden we dat de oorlog voorbij was."

Tragisch was dat wel, want op die overbodige vlucht verloor hij nog een van zijn piloten. Zijn wingman, de 19-jarige Philip Schlamberg, kwam nooit meer uit een wolkenpartij tevoorschijn. Yellin vermoedde dat hij door Japans afweergeschut was neergehaald. "Omdat we allebei joods waren, had ik hem als vanzelfsprekend onder mijn vleugels genomen."

Yellin had eerder al een beschermeling verloren, op een dag dat hij niet mee kon omdat zijn wijsheidstanden getrokken moesten worden.

Voor de onverschrokken squadronleider begon de oorlog pas echt toen hij voorbij was. Zestien piloten had hij weten sneuvelen, en te veel dood en verderf gezien. "Er lagen overal lichaamsdelen", zei hij. "De stank van de dood was alomtegenwoordig."

Na de oorlog kreeg hij last van zowat elk symptoom dat met posttraumatische stress geassocieerd wordt. Hij trouwde niettemin, en begon een gezin. Pas in 1975, toen hij op advies van zijn vrouw aan transcendente meditatie ging doen, week de stress. Hij zette zich in voor andere veteranen en hielp ze over hun oorlogstrauma's heen te komen. Hij vond werk als consultant bij een financiële instelling, die hem begin jaren 80 vroeg om in Japan te gaan praten over interessante vastgoedinvesteringen. Dankzij zijn vrouw overwon hij zijn afkeer voor het volk dat hij gedemoniseerd had. "Ik vloog naar Tokio", zei hij later, "en was onder de indruk van de elegante, welgemanierde mensen die ik daar zag."

Dat was zijn zoon Robert duidelijk ook; in die mate zelfs dat hij met een Japanse zou trouwen. Haar vader bleek een piloot uit de Tweede Wereldoorlog, die innig bevriend met zijn Amerikaanse evenknie zou worden. "We werden een soort broeders", zei Yellin niet zonder verwondering over de onverwachte wending waarop het lot hem trakteerde. "Ik leerde het volk waarderen dat ik ooit zo gehaat heb. Uiteindelijk zijn we allemaal mensen, met veel liefde om te geven."

Jerry Yellin kreeg vier zonen en zes kleinkinderen, van wie drie half-Japanse, voor wie hij nog vaak zonder bommen naar het land van de Rijzende Zon zou vliegen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234