Dinsdag 14/07/2020

Psychologie

De kunst van een écht goed gesprek voeren: vraag je vrienden niet hoe het gaat

En hoe voelt u zichzelf vandaag, op een cijfer op tien? Beeld sven franzen

Wanneer we geen fysiek contact met elkaar mogen hebben, reiken we elkaar via gesprek de hand. Toch pakken we zo’n gesprek nog al te vaak verkeerd aan. Enkele tips voor een bevredigende babbel. 

Hey, hoe is ’t?

De kans is groot dat u de vraag dagelijks stelt. En zelf minstens even vaak te horen krijgt. Het is een standaardopener geworden, zeker in coronatijden, wanneer we onze betrokkenheid willen laten blijken en een virtuele hand willen aanreiken, maar het is een zodanige reflex dat het eerder een conversatiestopper dan een conversatie-opener geworden is, argumenteert journalist Warren Berger in het boek Beautiful Questions. “Wanneer je een mechanische vraag stelt, mag je een mechanisch antwoord terugverwachten, gevolgd door een echo.” 

Goed hoor, en met jou? 

Hoewel we nog nooit zo veel communicatiemogelijkheden onder onze vingertoppen hebben gehad, blijken we behoorlijk klungelig in communiceren. En dat terwijl we meer dan ooit baat hebben bij een goed gesprek. We zijn sociale dieren en verbondenheid  is niet voor niets een van de drie psychologische basisbehoeftes die fundamenteel zijn voor het welbevinden van de mens. Verbondenheid die je kan aangaan door bijvoorbeeld een deugddoend gesprek, al start je dat niet met een platitude. 

Dooddoener

“‘Hoe is ’t’ was al een dooddoener voor de hele coronacrisis”, zegt ook hoogleraar psychologie aan de KU Leuven Filip Raes. “Net als ‘Alles goed’. Ik durf dan weleens antwoorden ‘Bwa, alles is misschien wat veel...’ en dan weet men vaak niet meer wat gezegd”, zegt Raes. “Het is belangrijk dat we op de vraag ‘Hoe is ’t’ eerlijk zouden moeten kunnen antwoorden. Zeker nu. De boodschap dat je je gerust even niet ‘Ça va, ça va’ mag voelen en dat ook gewoon kan zeggen.” 

De kans is groot dat het momenteel niet altijd ‘Ça va’ gaat. Maar dat u het toch zegt. Omdat anderen het zwaarder hebben. Omdat het ‘gezien de omstandigheden’ toch wel ça va is. Of gewoon omdat u zo gewend bent om dat te antwoorden. “We krijgen vaak te horen dat de Vlaming meer over zijn gevoelens moet praten – dat klopt, maar dan moeten we wel het gevoel hebben dat er een luisteraar aan de andere kant is”, zegt Raes. Iemand die daadwerkelijk op je antwoord zit te wachten. Maar ook: iemand die je laat praten zonder je meteen te bombarderen met allerhande tips. 

Check-in 

Die empathie is in digitale gesprekken moeilijker over te brengen. Het feit dat je je gesprekspartner ook niet echt in de ogen kan kijken zonder scheel te zien (probeer maar eens recht in de lens én op je scherm te kijken) helpt de zaken niet bepaald vooruit. Subtiele lichamelijke signalen, zoals het optrekken van een wenkbrauw of het samenknijpen van je lippen gaat dezer dagen ook voor een deel verloren in de pixels.

“Non-verbale communicatie is vooral belangrijk om feedback te krijgen op wat je zelf aan het zeggen bent – als aanmoediging of vorm van empathie. Via video komen je gesprekspartners veel ongeïnteresseerder over ”, aldus Charlotte De Backer, hoofddocent communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen in deze krant. Door het ontbreken van empathie ben je natuurlijk ook niet geneigd - je diepste gevoelens te delen en hou je je babbels oppervlakkig. 

Communicatie-experts dringen erop aan open vragen te stellen die dieper gaan. Vragen als: ‘Wat doe je de laatste tijd om je te ontspannen?’ of ‘Wat is iets dat je mist of net totaal niet mist dat je verrast?’ of zelfs: ‘Op welke dagen of tijdstippen heb je het lastig? En hoe denk je dat dit komt?’

Cijfer op tien

Klinisch psycholoog Filip Raes tipt dan weer een ‘check-in’-rondje aan het begin van een (groeps)gesprek of e-peritief, waar iedereen even een cijfer op tien kan geven voor zijn of haar gemoedstoestand en dat eventueel ook even toelicht. Dat hoeft de sfeer niet te verpesten. Want hoewel we met z’n allen quizzen via Zoom in een poging contact te onderhouden is het antwoord op ‘Hey, hoe is ’t?’ uiteindelijk het enige dat er écht toe doet. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234