Dinsdag 26/10/2021

AchtergrondZaak-Conings

De kruisvaarders van Dwekh Nawsha: hoe Jürgen Conings voor het eerst op de radar van de Staatsveiligheid kwam

Strijders van Dwekh Nawsha. Beeld LightRocket via Getty Images
Strijders van Dwekh Nawsha.Beeld LightRocket via Getty Images

Jürgen Conings kwam in 2015 voor het eerst op de radar van de Belgische inlichtingendiensten. De Staatsveiligheid merkte de militair op in een gesloten Facebook-groep waar financiële steun werd verzameld voor Dwekh Nawsha, een christelijke militie die tegen Islamitische Staat vocht in Irak. Dat blijkt uit het rapport van het Comité I over de zaak-Jürgen Conings.

Dwekh Nawsha wordt in het rapport van het Comité I, een 56 pagina’s tellend document dat intussen openbaar is gemaakt, omschreven als “een in 2014 opgerichte paramilitaire organisatie die de Assyrische gemeenschap in Irak verdedigde tegen de Islamitische Staat”.

De christelijke militie, waarvan de naam verwijst naar het Assyrische woord voor ‘zelfopoffering’, kreeg in 2015 internationale persaandacht omdat een tiental westerse ex-militairen zich erbij had aangesloten. De toonaangevende Amerikaanse krant The Washington Post had het destijds over “Amerikaanse militairen die terugkeerden naar Irak als christelijke strijders”.

De westerlingen waren vrijwillig naar Irak afgereisd en hadden hun diensten aangeboden in de strijd tegen het oprukkende IS. Sommigen hadden nogal troebele motieven. Zo was er bij Dwekh Nawsha een Amerikaan die zich een kruisvaarder noemde. Hij had een tatoeage van een machinegeweer op de ene arm en een tatoeage van Christus op de andere.

De Amerikaan werd al snel uit de organisatie gegooid, berichtte de Volkskrant in het voorjaar van 2015. Maar ook andere westerlingen leken eerder uit op een ‘kruistocht’ tegen IS en de islam dan op een strijd om de geboortegrond van de Assyrische christenen in Irak.

Onder druk van de Amerikaanse en Europese regeringen werd Dwekh Nawsha door de peshmerga – de officiële strijdkrachten van de autonome Koerdische regio in het noorden van Irak – in de achterhoede gehouden. Aan de gevechten zelf mocht de militie niet deelnemen. De peshmerga kregen tegelijk de vraag om buitenlandse vrijwilligers zoveel mogelijk te weren.

Volgens een rapport van de ngo Assyrian Policy Institute uit 2020 werd Dwekh Nawsha finaal ontbonden zonder wezenlijke bijdrage aan de strijd tegen Islamistische Staat. Een aantal militieleden leverde wel strijd in Syrië, onder meer een Schot. In Syrië waren er geen regels meer.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Jordanië

De betrokkenheid van korporaal Jürgen Conings bij Dwekh Nawsha is onduidelijk. “Hij wordt vermeld in een gesloten Facebook-pagina van een groepering die vroeg om financiële steun voor strijders die het in Syrië en Irak zouden gaan opnemen tegen IS”, staat in het rapport van het Comité I te lezen. Dat comité controleert de werking van de inlichtingendiensten.

Wat mogelijk heeft meegespeeld: in 2014 en 2016 nam Jürgen Conings deel aan Operatie Desert Falcon vanuit Jordanië. Hij bewaakte mee de luchthaven vanwaar Belgische F-16’s opstegen om IS te bombarderen. In de Facebook-groep duikt hij op in september 2015.

De Staatsveiligheid (VSSE) besteedde er alvast weinig aandacht aan. De militaire geheime dienst ADIV werd niet verwittigd over Conings. Er werd geen nota opgesteld. “Het Comité I stelde vast dat deze informatie uit 2015 door de VSSE niet werd gedeeld met de ADIV. Deze informatie uit 2015 werd op dat moment als onvoldoende relevant beschouwd door de VSSE”, noteert het Comité I.

Op 17 mei kon Conings in het munitiedepot van de kazerne in Leopoldsburg zijn auto inladen met vier raketwerpers, een P90-machinegeweer, een pistool en munitie. Ondanks zijn status als ‘potentieel gewelddadig extremist’ behield hij vrije toegang tot het depot. Hij plande onder meer een aanslag op viroloog Marc Van Ranst. Uiteindelijk werd hij ruim een maand later, na een grootschalige zoektocht in het Limburgse natuurpark Hoge Kempen, dood teruggevonden.

In het rapport wordt ook de tweede keer dat Conings opduikt op de radar van de Staatsveiligheid vermeld, meer bepaald in 2018 toen zijn naam viel bij “een nieuwe organisatie die het licht had gezien”.

Wellicht gaat het om het Vlaams Legioen, een rechtsextremistische groepering die ‘strijdt voor het Vlaamse volk en voor Vlaanderen’. Stichter Emmanuel M. en twee bekenden van hem werden vorig jaar gearresteerd op verdenking van de brandstichting in een toekomstig asielcentrum in Bilzen. Conings zou gevechtstraining hebben gegeven aan het Vlaams Legioen.

“De informatie uit 2018 werd niet gedeeld in een nota aan de ADIV, maar wel tijdens een vergadering met de Werkgroep Extreemrechts, waar in algemene bewoordingen de naam van de organisatie en de voornaamste figuren werd gedeeld”, schrijft het Comité I hierover.

null Beeld LightRocket via Getty Images
Beeld LightRocket via Getty Images
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234