Maandag 08/03/2021

De kroon op het werk

theater

festival zet dertig schoolvoorstellingen op de planken

De Kroon op het Werk stelt op een professionele manier theater van scholieren centraal. In vijf regionale voorrondes presenteren klassen en leraars uit diverse richtingen hun zelfgemaakte voorstellingen. Weg met het klassieke schooltoneel, leve het schooltheater nieuwe stijl. En wat meer is: 'We amuseren ons.'

Gent / Van onze medewerkster

Annelies De Waele

Zondag 21 april, één uur in de namiddag. Het is te zonnig voor binnentheatervoorstellingen, maar de Kopergietery in Gent zit eivol. Veertien- tot twintigjarigen komen hier, in de aanloop naar de bekroningsdag in HETPALEIS op 12 mei, hun werkstuk presenteren en de producties van hun collega's bekijken. Want "het is interessant om te zien hoe verschillend de anderen bezig zijn", menen ze. En er is ook het wedstrijdaspect: een van de drie gepresenteerde stukken mag straks naar de finale.

Het KTA1 uit Oostende, zeg maar 'de showbizzschool', treedt als eerste aan met het stuk Papa slaapt, in een regie van Rudy Goes. Twaalf jongeren spelen het verhaal van een familie die getiranniseerd wordt door de vader. Als de mama, zijn derde vrouw, voor een tijdje bij haar moeder gaat wonen, gebeurt dat - letterlijk - over het lijk van de pater familias. Papa slaapt is een uitvergroting van een gezin waar kinderen heel kort worden gehouden maar, zodra ze daar de kans toe zien, alle teugels vieren. Het duurt niet zo heel lang of vader ligt dood in zijn volière, en de kinderen springen met chips, drank en liefjes op de tafels. "Een stuk over vrijheid", heet het. Maar is zo'n kruising tussen Het gezin Van Paemel en een bras- en hasjpartij nu wat jongeren anno 2002 bezighoudt?

"Ja", menen acteurs Koen Vijverman en Kristof Poot. "Bij ons in de streek vind je echt nog van die gezinnen waar de vader alles te zeggen heeft. Kinderen lijden daaronder. En het is nu eenmaal zo dat die kinderen die thuis niks mogen, snel naar alcohol en chips grijpen."

Niet dat deze groep met Papa slaapt meteen een boodschap voor ouders wil brengen. Veeleer wil het komische drama tonen hoe kinderdromen vaak botsen met de realiteit.

Dat de leerlingen van deze school zuiver teksttheater brengen, is niet zo logisch. De meeste van hen zijn gespecialiseerd in zang, maar theater staat ook op hun lessenrooster. "We vonden het leuk om ook eens zoiets te doen."

De Kroon op het Werk is aan zijn vierde editie toe en dat laat zich gevoelen. Begonnen als festival dat het wat oubollige schooltoneel buiten de schoolmuren en weg van de klassiekers wilde halen, merkt coördinator Annemie Geerts een aantal verschuivingen. "In het begin werkten veel deelnemers met bestaande, klassieke teksten. Nu zie je vaker stukken die het resultaat zijn van improvisatie, of gaan ze met eigen tekstmateriaal aan de slag."

Ook met het cliché als zouden enkel ASO-leerlingen tot kunst in staat zijn, wordt komaf gemaakt: De Kroon krijgt minstens evenveel inzendingen uit het technisch en het beroepsonderwijs. Met succes overigens, want vorig jaar ging een BuSO-school met de hoofdprijs lopen. Daarenboven drijft een groot aantal makers nu ook af van het zuivere teksttheater en lassen ze nieuwe media en/of dans in. De laatste voorstelling van die middag, Op de gloeiende cadansen van verre oorden van het Sint-Hubertuscollege uit Neerpelt, is trouwens een zuivere, zij het klassiek getinte choreografie rond vuur, ritme en water (van Lies Oversteyns en Luc Morren). Ze moet het ook afleggen tegen Paalwoningen van het Gentse HTI Sint-Antonius. Die korte maar krachtige voorstelling in een regie van Wim Van Driessche groeide vanuit een sociaal-artistiek improvisatieproject en brengt drie muzikanten samen met een aantal scholieren en al werkende jongeren. "Je weet toch waar de paalwoningen voor staan?", vragen de acteurs achteraf. "Voor onze auto's, die we steeds meer als onze huizen gaan beschouwen." Paalwoningen gaat voluit wat jongerenthema's betreft. Hoofdfiguur is een kerel die net een auto heeft gekocht en daarover opschept bij zijn vrienden. Tijdens een proefritje ontspinnen zich uiterst herkenbare gesprekjes en ruzies. Gitaarmuziek probeert een sfeer van snelheid en gevaar te evoceren, het stuk last in het begin weliswaar moppen in maar eindigt dramatisch. Paalwoningen is sober - vier stoelen zijn een auto, badmutsen verwijzen naar water - maar aanstekelijk. Het stuk komt als winnaar uit de bus en mag in mei naar de finale, niet wegens de uitzonderlijke acteerprestaties maar wel omdat de jury het gevoel kreeg dat de jongeren niet 'spelen' maar 'zijn'. "Het vraagt om lef om keer op keer vooraan op een podium te gaan staan, het publiek rustig in de ogen te kijken en een mop te vertellen, ook nadat de vorige flopte", aldus nog het juryverslag.

De creaties van de leerlingen worden tijdens elke voorronde geëvalueerd door een jury van professionelen en jongeren. In Gent bestond die uit acteur Wim Willaert, regisseur-docent Inge Verhees, choreograaf Ives Thuwis en dramadocent Tanja Oostvogels. Brechtje De Backer (15) en Miete Nijs (17) zaten als leeftijdsgenoten in de jury en kregen als dusdanig het eerste woord. "We hebben vooraf in een aantal workshops wat stukken gezien en van commentaar voorzien. Je leert veel van de beoordeling van de professionele juryleden. Die zien dingen waar wij nog niet op letten. Maar bij het tweede stuk ging het al iets vlotter."

De Kroon op het Werk is een initiatief van Canon, cultuurcel van het departement Onderwijs, HETPALEIS en De Veerman. De andere voorrondes vinden plaats in Sint-Niklaas (27/4), Tielt (4/5, op het festival Anno '02, Geen ridders), Wilrijk (5/5). Gratis toegang. Het erkenningsfestival in HETPALEIS is op 12/5. De winnaar krijgt een treinticket naar het festival van Avignon. Alle info: 03/290.44.77 en www.dekroonophetwerk.be

'In het begin werkten veel deelnemers met bestaande teksten, dat is ondertussen veranderd'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234