Maandag 23/11/2020

De krasse knarren van de Voedselbank

Professionalisering, ervaring en netwerk van relaties zijn belangrijke troeven

Een gewezen perschef van de Generale, de topman van Sarma Nopri en een generaal van het leger. Het zijn slechts drie voor-beelden van de topkaders van de Voedselbank. Zij professionaliseerden de bank tegen de armoede tot een gestroomlijnde machine die in België 82.000 mensen voedt.

Rijen kartonnen dozen vol plastic zakjes van Delhaize staan in het centrale depot van de Belgische Federatie van Voedselbanken, in de Anderlechtse Glasgowstraat. De producten rollen uit de zakjes op een transportband, veertig vrijwilligers zijn in de weer om ze in een kleinere doos te proppen. Elke vrijwilliger concentreert zich op slechts één product: bijvoorbeeld koffie, suiker, choco, soep, deegwaren, beschuiten.

"We hanteren bij de Voedselbank hetzelfde principe als in de grootdistributie", zegt Yvan Prosman, gedelegeerd beheerder van de Voedselbank Brussel-Brabant. "Ook wij werken met leveranciers die goederen naar een centraal magazijn brengen. Vandaar gaat het naar de filialen. Dat zijn bij ons geen supermarkten maar liefdadigheidsverenigingen. Ten slotte worden de producten verkocht aan de klanten. Alleen werken wij met mensen zonder geld, de armen."

Yvan Prosman weet waarover hij spreekt. De man schopte het in zijn professionele leven tot gedelegeerd bestuurder van Sarma Nopri, onderdeel van de GIB Groep. Sinds drie jaar is de vandaag 69-jarige Prosman vier dagen per week aan de slag bij de Voedselbank. Hij is niet de enige die zijn ruime professionele kennis ten dienste stelt van de vzw die voedseloverschotten aan 82.000 armen in België uitdeelt. Het valt op hoeveel ex-topkaders, vandaag met pensioen, deel uitmaken van de beheerraad. Voorzitter Christian de Lobkowicz bereikte de top bij de Generale en was later in de voedingsindustrie aan de slag. Carlos Ortegat bekleedde een hoge post bij UCO. De Kortrijkzaan Henri Buysschaert leidt nog altijd zijn West-Vlaamse kmo.

"Wij runnen opslagplaatsen waar voedsel is. Bedrijven komen met overschotten, verenigingen komen dat voedsel halen. Dat vraagt een professionele aanpak. We trachten ons best te doen, al halen we niet het volle rendement van de privé", verklaart Willy De Cat. De 70-jarige gedelegeerd beheerder van de Belgische Federatie van Voedselbanken staat sinds 1990 aan het roer van de vzw. Voordien was hij twee decennia (1970-1989) actief bij de Generale. Eerst leidde hij de Nederlandstalige persdienst. Later onderzocht hij de kredietwaardigheid van landen en potentiële investeerders in risicolanden. Bovendien was hij voorzitter van de Public Relations and Advertising Group, een verbond van zeven grote Europese banken. Enkele maanden na zijn pensionering in 1989, begon hij bij de Voedselbank.

"Louter toevallig en via via", herinnert De Cat zich. "Ik wou na mijn pensionering nog iets doen. Maar het had net zo goed in de culturele sector kunnen zijn."

De gedelegeerd beheerder is twee dagen per week actief bij de Voedselbank. Fondsenwerving, persrelaties en briefwisseling zijn de belangrijkste taken. "Voor fondsenwerving hebben we een budget van enkele miljoenen. Dat is totaal niet vergelijkbaar met de tientallen miljoenen die bij de Generale beschikbaar waren. Er zijn trouwens weinig overeenkomsten met mijn vorige job. Behalve dan mijn taak als persverantwoordelijke. Ook bij de Voedselbank moet de boodschap die we naar buiten brengen, coherent zijn."

Ook organisatorisch en op het vlak van management, sleutelde Willy De Cat aan de vzw. "Stilaan bracht ik veranderingen.

k maakte statistieken, berekende de kostprijs van diverse operaties." Zijn verleden als perschef is een extra troef. De Cats communicatie is efficiënt, duidelijk, zonder overbodige woorden. "Ik doe deze job graag", lacht de gedelegeerd beheerder. "Ook hier is er soms stress op de werkvloer, maar die wil ik vermijden als gepensioneerde. In het bedrijfsleven heb ik genoeg stress gehad. Want bij communicatie is alles altijd zeer dringend."

Ook de 68-jarige Willy De Mesmaeker heeft een tweede leven gevonden bij de Voedselbank. De man schopte het in zijn 39-jarige militaire carrière (1950-1989) tot generaal-majoor. Net na de val van de Muur ging hij met pensioen. Sinds vier jaar coördineert Willy De Mesmaeker het geheel van de bevoorrading. Zoals de generaal-majoor in het professionele leven de troepen in het gareel hield, leidt hij vandaag de goederenstroom.

"Er zijn zeker overeenkomsten tussen beide functies. In het leger waren we gewoon om te organiseren. Een derde van onze goederen zijn voedseloverschotten van de Europese Unie. Die administratieve opvolging is zeer ingewikkeld. Bovendien kunnen de contacten met de veilingen beter. Verse groenten en fruit vormen hooguit 1,7 procent van onze goederen. Maar sommige liefdadigheidsverenigingen willen geen verse producten, want ze verdelen slechts één keer per maand. Zij hebben vaak niet de mogelijkheid om de goederen koel te bewaren. Laat staan dat de arme over een koelkast beschikt. Dat brengt voor ons de nodige organisatorische problemen mee." Maar zie, daar helpen de uitgebreide contacten van Willy De Mesmaeker in het leger. Door het einde van de Koude Oorlog kwam ook heel wat (gekoelde) opslagruimte vrij, waarvan de Voedselbank deels gebruik maakt.

De toegevoegde waarde van het kranige managementteam steekt dus niet enkel in de gedurende decennia opgebouwde professionalisering en ervaring. Een even belangrijke troef is het uitgebreide netwerk van relaties. Willy De Mesmaeker zoekt die onder meer in het leger. Yvan Prosman, gewezen topman van Sarma Nopri, heeft die in de grootdistributie en de voedingsindustrie. Ideaal dus om een vzw zoals de Voedselbank te leiden.

"Maar bedrijven overhalen om voedsel te geven is niet zo eenvoudig", zucht Prosman. "Ik heb bij de Voedselbank een nieuwe vorm van stress ontdekt. Het is niet de sociale en financiële stress van een grootgrutter. Daar moet je resultaten halen met een hele ploeg. Bij de Voedselbank moet je op zoek gaan naar steeds nieuwe producten en naar een hoger volume van goederen. Het vergt de nodige inventiviteit om nieuwe bronnen aan te boren." Dat gebeurt primo door activiteiten in scholen. En secundo door een actie met een grote koffieproducent. "Industrie, grootdistributie én de Voedselbank werken hier aan een gecoördineerde actie om nieuwe inkomstenbronnen te vinden", duidt Yvan Prosman. De drie schakels van de distributieketen samenbrengen: voor Prosman is de cirkel weer rond.

'Industrie, grootdistributie en de Voedselbank werken aan een gecoördineerde actie om nieuwe inkomstenbronnen te vinden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234