Woensdag 25/11/2020

KRAFTWERK 12345678

De Kraftwerk-catalogus (1): ‘Autobahn’ uit 1974 kon Rolling Stone niet bekoren

Beeld RV

Acht platen in vier avonden. Zaterdag begint Kraftwerk in de Koningin Elisabethzaal aan zijn (hopeloos uitverkochte) 3D-concertreeks THE CATALOGUE 1 2 3 4 5 6 7 8. En omdat u al genoeg werkt, blikken wij deze week voor u terug op het volledige oeuvre van de Duitse elektronicapioniers. Vandaag: hun debuutplaat Autobahn.

Jaar: 1974
Bezetting: Ralf Hütter, Florian Schneider, Klaus Röder, Wolfgang Flür

Het concept

In feite is Autobahn niet het eerste, maar vierde album van Kraftwerk. De eerste drie waren echter meer krautrock dan elektronica, en lang niet zo grensverleggend als wat de band nadien presteerde. Oprichter Florian Schneider noemt ze ‘archeologie’ en heeft zich altijd – met succes – verzet tegen een heruitgave ervan. Wat hem betreft, is Autobahn dus het eerste officiële Kraftwerk-album – een toonaangevende synthesizerplaat met een 22 minuten durend titelnummer dat naar eigen zeggen het muzikale equivalent van een rit op de A555 van Keulen naar Bonn moet zijn. Funky snelwegen, hebben ze daar.

De originele hoes van 'Autobahn' uit 1974Beeld RV

De hoes

Het artwork van het album werd – zo ging dat toen – geschilderd door Emil Schult, die eveneens aan de lyrics van 'Autobahn' meeschreef. Het is evenwel niet duidelijk welke van de acht zinnen van zijn hand zijn. 

Op de achterflap van de originele LP staat een foto van Hütter, Schneider, Röder en Flür. Maar het hoofd van die laatste was eigenlijk nogal klungelig op dat van Schult geplakt, omdat pas na het nemen van de foto duidelijk werd dat Flür een vast groepslid zou worden (in plaats van Schult), en omdat een beetje Pritt kopen goedkoper was dan een nieuwe foto maken. 

De originele achterflap van 'Autobahn', met het hoofd van Wolfgang Flür (uiterst rechts)Beeld RV

Toen Flür in '87 uit de groep stapte, schreef hij een biografie waarin stond dat niet Schneider, maar hij de roemruchte percussion pads van Kraftwerk heeft ontworpen. Drie keer raden wiens hoofd er niet meer op het artwork van de geremasterde versie van Autobahn uit 2009 stond?

De achterflap van de heruitgave van 'Autobahn' uit 2009, met het hoofd van Emil SchultBeeld RV

De kritieken 

"Not to take anything away from Kraftwerk – probably real nice geezers once you get to know them – but dis ist nicht so gut", schreef John Mendelsohn in Rolling Stone, alvorens de rest van zijn redelijk sarcastische recensie op te vullen met een autohandleiding. Billboard had het daarentegen meteen begrepen: "One of the few LPs of this type that does not seem gimmicky or contrived." Ook het inmiddels opgedoekte muziekblad Circus sloeg nagels met koppen: "Pink Floyd are in for some stiff competition."

Het succes 

Zowel het album als de titeltrack werden - veelal tegen de verwachtingen in - een hit. Het album deed het in de Britse (#4) en Amerikaanse (#5) hitlijsten zelfs beter dan in Duitsland (#7), en de flink ingekorte radioversie van de titeltrack stond vrijwel overal in de top dertig. Al beweren kwatongen dat de verkoop in Engelstalige landen voornamelijk werd aangezwengeld door (de ouders van) peuters, die verzot waren op de ‘kinderlijke bliepjes’ en uit volle borst "fun, fun, fun on the Autobahn" meezongen. Hey, ze hadden daarmee toch één woord Duits geleerd!

De hoes van de heruitgave uit 2009Beeld RV

De lyrics

Iedereen kent “Wir fahr'n fahr'n fahr'n auf der Autobahn”. Maar wat volgt is even spaarzaam als geniaal. “Die Fahrbahn ist ein graues Band. Weisse Streifen, gruener Rand.” Vrij vertaald: de autostrade is een triestige bedoening.

Fun fact

In 2005 zette Florian Schneider zijn eerste analoge vocoder op eBay. Het toestel - een Barth Musicoder - was in elkaar gestoken door het Nationaal Instituut voor Wetenschap en Technologie in West-Duitsland. Hütter en Schneider gebruikten het om hun stemmen te vervormen op ‘Autobahn’. Vandaag kan Daniel Miller, CEO van Mute Records, als geen ander “fahr'n fahr'n fahr’n” debiteren. Hij kocht het ding voor 12.500 dollar op de veilingsite.

Markante cover

Het strijkkwartet Balanescu Quartet bracht in 1992 een album uit met voornamelijk opnames van Kraftwerk-nummers, waaronder deze gezapige ‘Autobahn’ op viool.

En dan nu ... muziek!

Kraftwerk speelt Autobahn op 20/5 in de Koningin Elisabethzaal, Antwerpen.

3-D The Catalogue verschijnt op 26/5 bij Warner Music op vinyl, cd en Blu-ray.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234