Donderdag 19/09/2019

De kracht en de woede van een gedreven man

Manchester-ster Roy Keane zorgt voor opschudding met omstreden autobiografie

Er is ooit gezegd dat dé mijlpaal in Roy Keanes bewogen bestaan als boze voetbalster een politiecel was in Manchester, drie jaar geleden. Daar legde hij aan zijn baas Sir Alex Ferguson uit waarom hij in een bar in het centrum van de stad in een dronken bui een vrouw had aangevallen nadat Manchester United een zoveelste landstitel had behaald.

Manchester

The Independent

James Lawton

Met wazige blik, omdat hij uit zijn bed was gesleept, verborg Ferguson zijn afkeer en angst dat zijn geliefde club op de voorpagina's van de tabloids nog maar eens door de modder gesleept zou worden. "Vertel me je verhaal, Roy," zei hij. En Keane praatte over zijn vrees voor de impact die het incident zou hebben op zijn vrouw Theresa, hun jonge gezin en zijn familie in Cork, en de club. Hij zei meer dan ooit de waanzin in te zien van bekende voetballers die in het openbaar drinken.

De hele affaire waaide over maar de pijn en woede gingen nooit weg. Roy Keane drinkt niet meer in het openbaar en, zo wordt beweerd, ook niet privé. Toch heeft zijn leven niets van zijn dramatiek verloren. Mensen die hem goed kennen en zijn uitzonderlijke ontwikkeling als voetballer met legendarische toewijding en met een licht onvlambaar temperament met verbazing volgden, geloven dat zijn problemen en zelfs zijn roem niet los kunnen worden gezien van zijn besluit de drank af te zweren.

Een ploegmaat vat het centrale dilemma in Keanes leven bot maar gepast samen: "Op een gegeven moment drong het tot Roy door dat hij een ramp is als hij drinkt. Het probleem is dat hij ondervindt dat hij ook een ramp kan zijn zonder drank." Zelfs zijn vurigste fans, die altijd de geestdrift bewonderden waarmee hij wedstrijden in zijn voordeel kon beslechten, hebben het er nu moeilijk mee om zijn uitspattingen goed te praten.

Keanes recentste aanslag op het gezond verstand is een verschroeiend autobiografisch werk, dat op dit moment in episodes verschijnt in het Engelse sensatieblad News of the World, en dat de speler naar verluidt één miljoen pond oplevert - een aardige bijverdienste bovenop zijn wekelijkse loonbriefje van 70.000 pond op Old Trafford. Samen met co-auteur Eamon Dunphy, een omstreden Ierse journalist en voormalig voetballer, wakkert hij in dat boek (dat vanaf 30 augustus in de winkels ligt) de storm weer aan in het conflict dat hij op het voorbije WK uitvocht met de Ierse nationale coach Mick McCarthy. Die rel zorgde ervoor dat Keane het WK verliet nog voor de eerste bal was getrapt. Keane drijft de spot met de Ierse voetbalbond en zegt dat die zo slecht betalen dat ze genoegen moeten nemen met coaches zoals McCarthy (ooit een held van de Ierse nationale voetbalploeg), en Jack Charlton (die in Ierland wordt verafgood als de man die zijn land internationaal op de voetbalkaart heeft gezet. Onder Charlton kwalificeerde Ierland zich voor twee WK's en een EK).

En wat durft Keane over die halfgod Charlton te schrijven? "Zijn spelers als pionnen in een schaakspel omschrijven, daarmee zou ik het schaken onrecht aandoen. Als je zijn tactiek al ergens mee moet vergelijken, dan misschien nog het meest met dammen. Als coach maakte hij geen enkele indruk op me en zijn voorbereidingen op interlands waren niet meer dan lukrake lachertjes." En: "Charlton was zo met zichzelf begaan, dat hij geregeld onze namen vergat. Ook daarmee werd gelachen."

Ernstiger is volgens de meesten Keanes verklaring dat hij op een goede dag opzettelijk de Noorse voetballer Alf-Inge Haaland verwondde. Na drie jaar wachten wilde Keane op het veld een oude rekening vereffenen. De kans bestaat dat de Football Association, de Engelse voetbalbond, Keane nu een disciplinaire sanctie zal opleggen - her en der werd al geopperd hem twaalf weken te schorsen - en hem zelfs gerechtelijk zal vervolgen. Keane - hij zou teamgenoot Juan Sebastian Veron ooit in een wurggreep hebben genomen na een foutje dat de club de titel had kunnen kosten - haalt ook uit naar de 'Rolex-cultuur' bij zijn United-ploegmaats en zegt dat ze zich alles konden veroorloven in het afgelopen seizoen. Over welke ploegmaats Keane het precies heeft, is niet duidelijk.

Volgens John Giles, voormalig sterspeler van Leeds en het Ierse nationale elftal, zou Keane wel eens een van de eerlijkste boeken ooit kunnen hebben geschreven. "Er valt veel te bewonderen aan Roy Keane als profspeler maar je moet je toch afvragen of hij zichzelf niet dreigt te vernietigen. Het is op zich fantastisch, zo niet uniek, dat hij zo extreem veeleisend is, maar vroeg of laat moet hij aanvaarden dat voetbal een ploegsport is en je niet iedereens engelbewaarder kunt zijn." Dat kan inderdaad een deel van zijn probleem vormen. Volgens zijn vrienden was Keanes uitbarsting in het Ierse WK-kamp ingegeven door zijn frustraties over een gebrekkige voorbereiding en was zijn kritiek op de organisatie van de oefensessies, de gevaarlijke staat van het oefenveld en het ontbreken van sportdrankjes terwijl de spelers in de hitte zweetten, niet meer dan de klacht van een speler die er alles aan had gedaan om Ierland naar het WK te loodsen.

Zijn fans zeggen wel dat Keane een verschrikkelijk inschattingsfout maakte wat betreft de benefietwedstrijd van zijn ploegmaat Niall Quinn, die de opbrengst van 1 miljoen pond wegschonk. Terwijl Quinns ploeg Sunderland het tegen de Ierse elf opnam, zat Keane in de bioscoop met zijn echtgenote. Er was echter meer aan de hand, valt in het kamp van Keane te horen. Keane had namelijk een conflict met de journalist die het wedstrijdprogramma had opgesteld, een reporter die jaren voordien het Ierse publiek had aangemaand om Keane uit te fluiten nadat die enkele keren verstek had gegeven voor de nationale ploeg.

In dat voorval zou ook de kiem van zijn uitbarsting op het WK liggen. Keane beweert dat hij McCarthy een week op voorhand had gemeld dat hij niet zou meedoen in Sunderland - hij haalde een slopend, door blessures geteisterd seizoen aan bij United - maar de Ierse coach maakte dat nieuws pas op de avond van de match zelf bekend. En dan te weten, dat Keane geregeld bezoekjes aan zieke mensen brengt en bijvoorbeeld kosten noch moeite spaart om zijn oude jeugdploeg in Cork te steunen. Het was dan weer minder slim om de alom populaire Quinn 'Moeder Theresa' te noemen.

Keane valt van het ene uiterste in het andere. Toen hij voor 3,7 miljoen pond naar Manchester United werd getransfereerd, verhuisde hij zijn familie van Mayfield, een ordinaire buurt, naar een groot herenhuis in Whitehouse. Jaren eerder al, toen Keane voor veel geld bij Notthingham ging spelen, begon nde voetballer zijn vader, die dertig jaar geleden zijn job verloor en nooit meer aan de slag raakte, financieel uitgebreid te steunen. Het zijn typische gestes van Keane, waarop altijd weer minder verheffende acties volgen. Bij Forest kreeg hij van Brian Clough niets dan lof voor zijn gedrevenheid, maar er waren ook momenten dat hij in diskrediet raakte bij de trainer die zo op discipline stond. In zijn autobiografie onthult Keane dat Clough hem in het gelaat sloeg nadat hij een cruciale fout had gemaakt in een cruciale wedstrijd. Keane zorgde ook voor negatieve publiciteit met zijn weerbarstig gedrag, zoals in nachtclubs.

De tweedeling in zijn professionele leven was dan al overduidelijk. Op het veld had hij een brandende drang om te winnen. Buiten het veld was die drang er nog in zijn sociale bezigheden, en als hij in die politiecel in Manchester een moment van zelfontdekking had, dan zat dat er eigenlijk al lang aan te komen. Maar op het veld verloor hij ook geregeld zijn zelfbeheersing. Alex Ferguson probeerde soms tegen beter weten in van de woede en het gebrek aan discipline een deugd te maken. "Roy Keane", zo zei Ferguson, "is een groot strijder. Een van de meest toegewijde spelers. Je moet hem begrijpen voor je een oordeel velt."

Dat Roy Keane een uitstekend voetballer is, betwist niemand. Hoewel hij nooit genoemd wordt als een van de meest creatieve middenvelders, is zijn vermogen om een wedstrijd te beslissen opmerkelijk. Dat was te zien in 1999 toen zijn prestatie in Turijn, tegen Juventus, United van een zekere nederlaag redde en de historische drieslag inluidde die afgesloten werd met Champions League-winst in het Nou Camp van Barcelona. Keane ontbrak die avond door een opeenstapeling van gele kaarten, eentje daarvan opgelopen tijdens die epische vertoning tegen Juve. Hij zag hoe zijn ploegmaats de vruchten plukten van zijn eigen buitengewone arbeid en was nadien boos dat ze, in zijn ogen alleszins, zo lang feestten. Het was een statement van een gedreven, rusteloze en bij momenten getormenteerde man voor wie elke dag en elke wedstrijd soms meer een provocatie dan een uitdaging is.

'Keane ziet in dat hij een ramp is als hij drinkt. Het probleem is dat hij ondervindt dat hij ook een ramp kan zijn zonder drank'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234