Maandag 18/11/2019

Groot-Brittannië

De krabbenmand van de Britse politiek: Johnson vraagt parlement hem ten val te brengen

Boris Johnson. Beeld EPA

De Britse premier Boris Johnson verscheen voor een furieus Lagerhuis, dat hij eerder met reces had gestuurd. Op de toch al merkwaardige dag daagde hij de oppositie uit om een motie van wantrouwen tegen hem in te dienen. 

“Dit parlement is een dood parlement. Het zou niet langer mogen aanblijven. Het heeft geen moreel recht om op de groene bankjes te zitten.” Met die woorden zorgde Geoffrey Cox, de juridische adviseur in de regering-Johnson, voor retorisch vuurwerk op de ‘terugkeerdag’ van het Lagerhuis. 

Na de onwettig verklaarde schorsing ging het Britse parlement woensdag verder waar het twee weken geleden gebleven was: met verhitte debatten, meestal over de brexit. 

Aan het begin van de avond sprak Johnson het Lagerhuis toe. Hij noemde het parlement ‘verlamd’ en daagde de oppositie in een zeer ongebruikelijke zet uit een motie van wantrouwen tegen hem in te dienen. Dan zou de ‘dag des oordeels’ in de vorm van verkiezingen vanzelf volgen, waarschuwde Johnson aan Labour-leider Jeremy Corbyn. Die weigerde daarin mee te gaan. “Het is heel simpel: als u een brexit wilt, regel dan eerst uitstel, en dan gaan we over tot verkiezingen.” 

Beeld AP

Dead Parrot

De geïmproviseerde zittingsagenda was een bewaarexemplaar: “11.30 Prayers” stond er, gevolgd door “Urgent questions and ministerial statements (if any)”. De Schotse nationaliste Joanna Cherry, de politicus achter de succesvolle rechtszaak tegen de prorogatie, had Cox naar het Lagerhuis geroepen om een verklaring af te leggen over juridisch advies dat hij aan Johnson had gegeven, een advies waar het Supreme Court een dag eerder gehakt van had gemaakt.

De voormalige topadvocaat zag het als een uitgelezen kans om het parlement de les te lezen, compleet met een knipoog naar de ‘Dead Parrot’-sketch uit Monty Python’s Flying Circus. “Dit parlement is een schande”, bulderde hij met zijn baritonstem, eraan toevoegend dat het de wil van 17,4 miljoen brexitstemmers negeert. “Maar de tijd komt, de tijd komt, meneer de voorzitter, dat zelfs deze kalkoenen niet meer in staat zijn om Kerstmis tegen te houden.”

Constitutionele coup

Het leidde tot furieuze reacties. Labour-veteraan Barry Sheerman kookte van woede. “Voor een man als hij, voor een partij als deze, met zo’n leider,” schreeuwde de socialist, “om die te horen praten over moraal en moraliteit is een schande.” De gemoederen kalmeerden toen de transportminister vragen ging beantwoorden over het faillissement van reisorganisatie Thomas Cook, en dan met name over de miljoenen aan bonussen die de topbestuurders hebben geïnd.

Vervolgens was ‘minister voor No Deal’ Michael Gove, die Boris Johnson eerder op de dag had vergeleken met de succesvolle voetbalmanager Pep Guardiola, aan de beurt om tientallen vragen te beantwoorden over de voorbereiding voor de hardste van alle brexit-opties. De goedgebekte bewindsman wist lastige vragen knap te omzeilen, meestal met een goede grap of een persoonlijke tegenaanval.

Labour-leider Jeremy Corbyn. Beeld AP

Eerder op de dag had Leader of the House Jacob Rees-Mogg commotie veroorzaakt met de bewering dat de leden van het Supreme Court een ‘constitutionele coup’ hebben gepleegd. Snel kwam regeringsjurist Robert Buckland met een verklaring waarin hij de bevolking ervan verzekerde dat de regering de rechters volop respecteert. Buckland herhaalde de belofte van de premier dat de Britten de EU op 31 oktober gedag gaan zeggen, zonder de wet te overtreden.

Te laf

Johnson blijft mikken op nieuwe verkiezingen en zal donderdag mogelijk voor de derde keer een motie indienen. De kans is klein dat twee derde van de parlementsleden er nu wel mee instemmen. 

Labour staat slecht in de peilingen. Het doel is vooral om de oppositie af te schilderen als een stel lafaards, iets waarmee Cox al een begin maakte. “Lagerhuis-leden kunnen elk moment voor een motie van wantrouwen stemmen,” klonk het, “maar ze zijn te laf. Ze kunnen stemmen voor een motie om verkiezingen te houden, maar ze zijn te laf.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234