Donderdag 01/12/2022

AchtergrondBrits koningshuis

De koningin viert feest in Londen, maar de monarchie heeft haar glans verloren

Koningin Elizabeth volgt met andere leden van het Koninklijk Huis vanaf het balkon van Buckingham Palace de feestelijke parade ter gelegenheid van haar 70-jarig jubileum als koningin.  Beeld Reuters
Koningin Elizabeth volgt met andere leden van het Koninklijk Huis vanaf het balkon van Buckingham Palace de feestelijke parade ter gelegenheid van haar 70-jarig jubileum als koningin.Beeld Reuters

In Londen startte donderdag het grote feest voor het 70-jarig jubileum van de Queen. Maar veel Britse jongeren zijn minder koningsgezind dan vaak wordt gedacht.

Niels Posthumus

Millie Stockford is in opperbeste stemming. Met een gouden kroontje op en een grote fles prosecco zit ze samen met vriendin Alex Wakefield op een roze kleedje in Green Park, nabij Buckingham Palace. Zojuist is de Trooping the Colour-parade langsgekomen: de aftrap van vier dagen feest ter ere van het 70-jarig jubileum van Elizabeth II als koningin van het Verenigd Koninkrijk. “We zagen net ook prins William langsrijden”, vertelt Stockford opgewonden. “Ik moest er gewoon van huilen.”

De twee 26-jarige vriendinnen zijn van plan de hele middag op het overvolle grasveld te blijven zitten. Het is dan ook een prachtige, zonnige dag. “Ik wil het allemaal in me opnemen”, zegt Stockford met vrolijk gevoel voor theater. “Ik hou gewoon echt van de koningin. Ze is een legende: 96 jaar en nog steeds aan het werk. Ze zit 70 jaar op de troon. Dat gaat nooit meer iemand lukken.”

Ook Wakefield geniet. “Een dag als deze brengt ons als Britten samen”, zegt zij. De monarchie is volgens de twee vriendinnen een belangrijk onderdeel van de Britse historie en identiteit. “En vergeet het belang van de koninklijke familie voor de Britse economie niet”, zegt Stockford. “Het toerisme in Londen zou bijvoorbeeld nog geen fractie zijn van wat het nu is zonder het koninklijk huis.”

‘Zonde van het geld’

Toch is het in veel andere delen van Londen, waar de parade niet langskomt, een dag als alle andere. De Britten in de bars en restaurants daar lijken nauwelijks geïnteresseerd in de festiviteiten verderop in de stad. Uit een peiling van onderzoeksbureau YouGov bleek in aanloop naar het jubileum dat meer dan de helft van de Britten ‘niet echt’ of zelfs ‘helemaal niet’ geïnteresseerd is in het feestje voor de koningin. Slechts 11 procent gaf aan er evenveel zin in te hebben als Stockford en Wakefield.

In de wijk Bloomsbury bijvoorbeeld vindt men het jubileumfeest vooral zonde van het geld. Zeker in de huidige tijd, waarin een groot deel van de Britten door de hoge inflatie moeite heeft om de rekeningen te betalen. De Queen had haar jubileum beter kunnen vieren door het geld, dat de overheid nu aan alle feestelijkheden spendeert, aan kwetsbare groepen in de samenleving te doneren. Opvallend genoeg wil overigens niemand dit met naam en toenaam zeggen in een krant. De reden: op hun werk worden kritische opmerkingen over het koningshuis niet gewaardeerd.

Maar verdekt of niet, Britten zijn een stuk minder koningsgezind dan vaak wordt gedacht. Slechts 60 procent van de bevolking steunt de monarchie, zo bleek uit een andere peiling van YouGov. De steun voor het Britse koningshuis neemt bovendien snel af: tien jaar geleden lag zij nog 15 procentpunten hoger. En 27 procent van de Britten schaft de monarchie het liefst per direct af.

Schandalen

De afnemende steun voor de Britse monarchie komt deels door alle schandalen, zoals die rond het vermeende seksueel misbruik van een minderjarig meisje door prins Andrew. En door geruchten over racisme binnen het vorstenhuis. Zulke schandalen rekenen met name jongeren de koninklijke familie sterk aan. Onder invloed van #MeToo en #BlackLivesMatter meer dan ooit. Van de Britten tussen de 18 en 24 jaar wil maar liefst 40 procent zo snel mogelijk af van de monarchie. Niet meer dan 37 procent in die leeftijdsgroep wil het koningshuis behouden. De rest interesseert of weet het niet.

“De populariteit van de monarchie is als een lekke band die langzaam leegloopt”, zegt Graham Smith van de Britse republikeinse organisatie Republic. Volgens hem is alleen de Queen zelf nog erg geliefd. Daarom zou met haar overlijden ook een einde moeten komen aan de monarchie als geheel, meent hij. “Je ziet dat zelfs wie nog wel voorstander is van de monarchie, minder gehard is in zijn standpunten. Britten staan veel meer open voor debat over het onderwerp dan twintig jaar geleden.”

Euforie

Dat geldt echter niet voor Stockford. Als om de hoek bij Green Park sirenes klinken, schiet ze omhoog op haar roze kleedje. “O mijn God!”, roept ze uit, terwijl Wakefield in lachen uitbarst. “Rustig maar”, schatert die tegen haar vriendin. “De koningin komt heus niet hier dwars door de mensenmassa heen rijden.” Het zal nog de opwinding zijn van het zien van de wagen met prins William eerder, de kleinzoon van Elizabeth. “Weet je, in die auto zat gewoon de toekomst van Groot-Brittannië”, probeert Stockford haar enthousiasme onder woorden te brengen. “Dat is toch overweldigend.”

Ze zet het kroontje op haar hoofd recht. Wat ze de rest van het lange weekend gaat doen? De Britten hebben tot zondag vrij vanwege het jubileum. “Ik weet het nog niet, simpelweg een paar dagen van de koningin houden, denk ik”, zeg Stockford met een lach.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234