Vrijdag 09/12/2022

Paralympics

De kloof tussen de Paralympische en Olympische Spelen wordt steeds kleiner. Dit is waarom

►De Algerijn Abdellatif Baka wint goud op de 1.500 meter tijdens de Paralympics in Rio. Vier van de slechtziende finalisten liepen sneller dan hun collega's op de Spelen een maand eerder. Beeld AP
►De Algerijn Abdellatif Baka wint goud op de 1.500 meter tijdens de Paralympics in Rio. Vier van de slechtziende finalisten liepen sneller dan hun collega's op de Spelen een maand eerder.Beeld AP

De Paralympics iets voor kneusjes? Niet dus. In Rio wordt dezer dagen topsport op het allerhoogste niveau gedaan. Het ultieme bewijs: sommige atleten presteren zelfs beter dan hun valide collega's.

Ann Van den Broek

Vier van de atleten die maandag de finale van de 1.500 meter voor slechtzienden liepen op de Paralympics, gingen sneller dan de gouden medaillewinnaar op de Olympische Spelen een maand geleden. Dat was weliswaar een uitzonderlijk trage finale en een extreem tactische race, maar dan nog zijn er wel wat atleten in het reguliere circuit die hun tenen moeten uitkuisen om op hetzelfde niveau te presteren.

En dan is er ook nog de 16-jarige Laurens Devos. De gouden tafeltennisser veegde deze week in Rio zodanig de vloer aan met zijn tegenstanders, dat zijn ambitie om ook bij de valide sporters tot de wereldtop te behoren geen onbereikbare droom lijkt. Ondanks verlammingen aan de rechterkant van zijn lichaam. "Veel zal afhangen van zijn progressie de komende jaren," geeft zijn moeder aan vanuit Rio, "maar hij zal er alles aan doen. Hij wil niet anders zijn dan de anderen."

Inhaalbeweging

Het zijn enkele voorbeelden die de volgende vraag opwerpen: waar ligt de grens dan tussen een paralympiër en een olympiër? "Die kloof wordt effectief kleiner en kleiner", zegt Joeri Verellen. Hij is topsportbestuurder bij Parantee, de nieuwe naam van de Vlaamse Liga Gehandicaptensport. "Paralympische sporten zijn nog heel jong. Pas in de jaren 40 zijn mindervaliden beginnen sporten als onderdeel van hun revalidatie. In de jaren 60 werden de eerste competities georganiseerd. Dat is nog maar vijftig jaar geleden. Maar er is wel een forse inhaalbeweging aan de gang op het vlak van training en omkadering."

Met dank aan de valide sporters, onder meer. Heel veel G-sporters, zoals de atleten met een handicap officieel heten, trainen altijd mee in het reguliere circuit en nemen ook deel aan die competities. Laurens Devos is daar één voorbeeld van. Ook in andere sporttakken, zoals het tennis, gaat de samenwerking heel ver: alle toernooien van Tennis Vlaanderen zijn ook open voor rolstoeltennissers. Die komen dan ook uit tegen spelers die zich zonder wielen verplaatsen. "En wees gerust, die spelen 'de lopers' vaak van het kastje naar de muur, hoewel ze minder mobiel zijn", zegt Verellen.

Blade Runner

Op internationaal niveau mogen de twee tennisdisciplines niet gemixt worden. Maar voor veel andere beperkingen is het halen van de selectiecriteria de enige vereiste, valide of niet. "Soms hebben atleten met een lichte handicap zodaning veel talent dat ze in het reguliere circuit potten kunnen breken", vult Stef Dehantschutter van het Belgisch Paralympisch Comité aan. "Of toch tot een bepaald plafond. Op een zeker ogenblik gaat hun beperking toch opspelen. Kijk maar naar Oscar Pistorius."

Voordat hij zijn vriendin neerschoot, kende de wereld Pistorius vooral als Blade Runner. Na veel vijven en zessen mocht de Zuid-Afrikaan, die met kop en schouders boven zijn concurrenten-G-sporters uitstak, ook deelnemen aan de reguliere kampioenschappen en zelfs de Olympische Spelen. Eerst werd gevreesd voor competitievervalsing, omdat Pistorius te veel voordeel zou halen uit zijn protheses. Onderzoekers zijn er nog steeds niet uit hoe dat precies zit. In elk geval, Pistorius strandde op het absolute topniveau, de Spelen van 2012 in Londen, in de halve finales.

Eerst werd gevreesd voor competitievervalsing, omdat Pistorius te veel voordeel zou halen uit zijn protheses. Beeld AP
Eerst werd gevreesd voor competitievervalsing, omdat Pistorius te veel voordeel zou halen uit zijn protheses.Beeld AP

Draaien we de redenering om, dan was Pistorius wel overduidelijk een paralympiër: de man mist twee onderbenen. Maar hoe beperkt is een slechtziende 1.500 meter-loper? Hoeveel hinder ondervindt een judoka van een lichte verstandelijke beperking? Want is er discussie over de grens tussen paralympiërs en olympiërs, dan is die nog veel groter binnen de wereld van de G-sporters zelf.

Gespecialiseerde artsen bepalen hoeveel hinder een atleet ondervindt om een sport normaal uit te kunnen oefenen. Afhankelijk daarvan wordt de sporter ondergebracht in één van tientallen categorieën met weinig zeggende benamingen als S11 of T44. "Zo komen ze altijd uit tegen sporters die dezelfde mogelijkheden hebben en zouden enkel talent, voorbereiding en de omstandigheden nog een verschil mogen maken", legt Dehantschutter uit vanuit Brazilië. Het verklaart ook waarom er zoveel verschillende finales zijn van de 100 meter spurt bij de mannen of de 400 meter wisselslag bij de vrouwen.

Maar de indeling blijft altijd voer voor discussie, ook nu weer. Gisterochtend trok Marieke Vervoort, goed voor zilver op de 400 meter, op radiozender Joe in twijfel of de gouden medaillewinnares wel terecht in haar categorie werd onderverdeeld. Het Belgisch Paralympisch Comité distantieert zich van die kritiek. "Wij hebben geen enkele reden om de classificaties in twijfel te trekken. Die uitspraak is volledig voor rekening van Marieke."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234