Zaterdag 05/12/2020

'De kleintjes gaan het niet redden'

'De romantiek is weg', zegt Dominique Hoquet (56). Sinds gisteren moeten vrachtwagens in België een kilometerheffing betalen. De Morgen reed van Mechelen naar Lier en zag hoe de rekening van Hoquet kilometer na kilometer omhoog ging, terwijl zijn collega's net niet op de vuist gingen aan de grens.

Mechelen, 5.32 uur. Dik anderhalf uur voor zonsopgang is er geen hond op de baan. Koffietje op het kantoor, opladen van de aanhangwagen en dan ribbedebie. Nog voor het radiojournaal van 6 uur dendert de truck van Dominique Hoquet, een vijftiger met Canadese roots, het industrieterrein van Mechelen-Noord af.

Eigenlijk is er één doel: kijken of de kilometerheffing werkt. Sinds gisteren moeten alle vrachtwagens in België uitgerust zijn met een OBU (On Board Unit), een gps-bakje dat registreert waar en hoeveel kilometer ze op tolwegen rijden. Maar de start wordt overschaduwd door klachten over technische mankementen, lange wachttijden en een kluwen aan rekeningen.

Nog voor Hoquet de vrachtwagen op gang duwt, valt op hoe ingewikkeld het systeem is. Drie gps-bakjes liggen onder de voorruit. "Eentje voor Duitsland, eentje voor Frankrijk en eentje voor België." Hoquet rijdt al dertig jaar. Vroeger vulde hij een blaadje papier in en reed hij heel Europa rond. Tegenwoordig moet hij alle ritten ingeven via een computer, en nu ook de kilometerheffing. "De romantiek van het beroep is weg. Elke meter, elke seconde wordt geteld."

Tijd voor actie

Oei, de Antwerpsesteenweg. Die dekselse tolweg. "Nu ga je dat ding in actie zien schieten", waarschuwt Hoquet. En jawel, op het oranje schermpje zien we cijfers bewegen. In de linkerbovenhoek verschijnt de prijs: 13 cent per kilometer. Rechts daarvan zien we de verkeersbelasting genadeloos aantikken: 3 cent, 7 cent, 9 cent. Ach ja. Zalig bollen is het, niemand die ons de weg afsnijdt. Zo komen we snel op de E19 richting Antwerpen. En wat zegt het schermpje? 26 cent. "Maar we zijn er nog niet."

Hoquet is geen wilde chauffeur. Dat hij vroeger met zijn Suzuki over Francorchamps vloog, valt er niet aan te zien. "Een mens wordt op den duur ouder." (lacht) Ervaring genoeg. "Eerst vlees, dan diepvries en drank." Tegenwoordig zijn het chips in een kartonnen kokertje die hij van Mechelen naar Lier brengt. De chips worden in Lier herverpakt met EK-promomateriaal. Zonder ongelukken legt Hoquet de rit vijf keer per dag af.

Lier, 6.50 uur. De teller staat op 0,68 euro als we aankomen. Maal vijf ritten, dat is 3,4 euro per dag. Op jaarbasis is dat 680 euro, zonder rekening te houden met de langere ritten die Hoquet aflegt. Dat bedrag ligt opmerkelijk lager dan het huidige eurovignet van 1.250 euro per jaar voor de Benelux. De regering liegt dus niet als ze zegt dat de kilometerheffing rechtvaardig is: wie minder rijdt, betaalt minder. En vice versa.

Het gps-bakje werkt, de belasting werkt: waar zeurt de transportsector dan over? Hilde, de vrouw die de ritten bij Van Dievel regelt, kijkt ernstig. "Geloof mij, de heffing gaat ons veel geld kosten." Van Dievel heeft een vloot van 120 vrachtwagens, waarvan de meesten veel langere afstanden afleggen dan Hoquet. Dagelijks rijden zij ook afstanden tussen laadpunten, met een lege laadbak. "Soms wel 10 of 20 kilometer. Het probleem is dat wij daar een kilometerheffing voor betalen, maar dat niet kunnen doorrekenen aan de klant."

1,6 miljoen euro

Dit jaar zal Van Dievel 1,6 à 1,7 miljoen euro tol moeten betalen, zo berekende de directie. Ter vergelijking: het bedrijf betaalt tot nu toe 150.000 euro per jaar aan eurovignetten. Zo'n eurovignet heb je alleen nodig op de autosnelweg, de kilometerheffing geldt ook op kleinere wegen.

Hilde ergert zich aan de onkunde van het systeem. "Wij zijn verplicht om onze afrekening om de twee weken te betalen, terwijl klanten soms pas na 30 dagen betalen. Wie geen reserve heeft, kan dat niet aan. Zo gaan de kleintjes failliet." Drie rekeningen krijgt ze telkens, eentje voor elk gewest. Daarna is het aan haar om per rit een overzichtelijke factuur op te stellen voor de klant. Onbegonnen werk. "En dan moeten wij elk probleem met een OBU nog binnen drie uur oplossen? Onmogelijk. Wij mogen niet meer dan een half uur te laat komen, dus onze chauffeurs moeten blijven rijden."

De problemen komen boven op de chaos die gisterochtend ontstond aan de grensovergangen. Daar stonden lange files omdat bestuurders nog snel een gps-bakje moesten bemachtigen. Intussen dreigen Nederlandse transportfederaties de economische schade te verhalen op de Belgische overheid. Donderdagavond waren er in heel België al wachtrijen aan de verdeelautomaten langs de snelweg. Daarbij kwam het tot duw- en trekwerk tussen chauffeurs. Ook Van Dievel moest urenlang aanschuiven op de E19-parking in Waarloos omdat enkele geleverde bakjes niet bleken te werken.

De onvrede groeit, het protest sluimert. Boze vrachtwagenchauffeurs in Wallonië blokkeerden in de late namiddag twee belangrijke invalswegen naar de luchthaven van Luik. "Ik ben er zeker van dat er nog acties zullen komen. Wacht maar af, binnen twee weken, als de eerste rekeningen binnenkomen", voorspelt Hoquet. In Wallonië werden hier en daar al wegblokkades opgeworpen. Hoquet: "Het is spijtig dat ik het moet zeggen, maar mijn persoonlijke mening is simpel: alle trucks stil. Als er geen vrachtwagens rijden, is er geen eten. Het land gewoon plat. En niet één dag, maar een hele week. Hopelijk zullen ze dan in Brussel eens nadenken."

Weinig begrip van Weyts

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) toont alvast weinig begrip voor de kritiek en wil doorzetten zoals gepland. Hij wijst erop dat er ook bij de opstart van het tolsysteem in Duitsland problemen waren. Intussen wil Waals minister van Begroting Christophe Lacroix (PS) wel dat de raad van bestuur van Viapass, het orgaan dat de kilometerheffing coördineert, versneld samenkomt om de knelpunten in kaart brengen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234