Maandag 30/11/2020

'De keuze voor ons is een breuk'

Tot ieders verbijstering kaapte Porror, een snedige combinatie van 'porno, horror en poëzie', van Ontroerend Goed de Jong Theaterprijs weg op TAZ 2003. Nu keert het Gentse collectief als curator terug naar 't zeetje: rijper en professioneler, akkoord, maar nog steeds even dwars. 'Een uitnodiging van een buitenlands festival zou minder verrast hebben.'

Professioneler dus. Aan de Schoolkaai in Gent zit zakelijk leider David Bauwens netjes klaar voor het gesprek. Hij is de enige. Sophie De Somere zal een half uur later binnenklauteren via het raam, Alexander Devriendt heeft zich van uur vergist, Joeri Smet valt holderdebolder binnen. Charming. Maar laat het nu net die onconventionele charme zijn die in 2003 de Oostendse harten én prijzen wegkaapte.

David Bauwens: "Alle geselecteerden voor die Jong Theaterprijs kwamen uit de theaterscholen, wij hadden als poëziecollectief op de Gentse Feesten iets zots in elkaar gestoken - dat was Porror. Dat we gevraagd werden voor TAZ was een wonder, laat staan dat we dachten dat we het zouden winnen."

Sophie De Somere: "We kenden niemand uit de theaterwereld, we wisten ook helemaal niet of we op dat spoor wilden verdergaan."

Bauwens: "Zonder die prijs hadden we wellicht ooit nog wel eens iets theatraals gemaakt, voor vrienden en kennissen. Maar we zouden nooit voor een professioneel gezelschap gegaan zijn."

Toen waren jullie buitenbeentjes in het theaterveld - zijn jullie dat als curatoren van TAZ nog steeds?

Bauwens: "Als ik kijk naar wie ons is voorgegaan vind ik de keuze voor Ontroerend Goed toch wel een breuk.Wie ons vraagt om een festival in te vullen, weet dat hij weinig klassiek theater op het programma zal krijgen. De vraag kwam dus toch als een verrassing, ja. Ook omdat de waardering voor ons parcours in Vlaanderen niet in verhouding staat tot die in het buitenland."

Alexander Devriendt: "Een uitnodiging van een festival in het Verenigd Koninkrijk zou minder verrast hebben."

Opmerkelijk. De internationale prijzen blinken hier aan de muren, maar jullie zijn geen sant in eigen land.

De Somere: "Net daarom waren we zo blij met deze uitnodiging voor TAZ: het is misschien een signaal dat ook het binnenland zich openplooit."

Bauwens: "Het is een gekend fenomeen, vind ik. Vlaanderen is zelden de plek die je groot maakt. Eerst moet je je in het buitenland bewijzen. André Delvaux werd hier met zijn eerste film weggelachen, terwijl de Franse cineasten hem direct omhelsden."

Een mens zou er zijn vaderland links voor laten liggen.

Joeri Smet: "Ach, het is niet dat we in tussentijd op straf stonden, hé. We hebben niet bepaald moeten wachten op kansen."

Straks keren jullie terug naar de stad waar het voor jullie begon. Zijn jullie gevoelig voor nostalgie?

De Somere: "Ik wel. Tot enkele jaren geleden passeerde ik ieder jaar trouw eens langs Tati's, maar intussen bestaat die jazzbar zelfs niet meer."

Bauwens: "Zelf ben ik niet zo'n nostalgisch type, maar ongetwijfeld zullen we wel weer samen in de Langestraat belanden, of frietjes eten bij 't Hazegras. We doen dat soort dingen eigenlijk voortdurend."

De vrienden van toen zijn ook nu nog vrienden.

Bauwens: "De vrienden zijn collega's geworden, maar onderweg ook vrienden kunnen blijven."

Een curatorschap is de bekroning voor een gezelschap dat al enkele jaren goed bezig is. Klopt dat met

jullie gevoel? Om het met Pat Donnez te vragen: zitten jullie op een berg of in een dal?

Bauwens: "We zitten best wel op een berg, denk ik."

De Somere: "We hebben de afgelopen jaren zeker een reeks straffe voorstellingen gemaakt, maar denk je dat we al op de top zitten, David? Van op de top kijk je uit over de anderen, ben je master of the world. Dat gevoel heb ik nog niet. We zijn wel flink bezig met onze weg naar boven uit te hakken."

Bauwens: "Dat is essentieel: dat het pad uiteindelijk omhoog loopt. Ik zie in de geschiedenis van Ontroerend Goed bergen en dalen, maar steeds meer bergen en steeds minder dalen."

Is het niet pijnlijk dat net Wijven, jullie openingsvoorstelling op TAZ, minder goed werd onthaald?

Bauwens: "Wijven is ons grootste publiekssucces tot nu toe - 2.000 toeschouwers in Gent, Antwerpen voor het eerst uitverkocht. De persreacties zijn gemengd, maar ik zou het verdacht vinden als we alleen maar voorstellingen zouden maken waarover iedereen het roerend met elkaar eens is. Over Wijven wordt gepraat en daar ben ik blij om. Ik heb niet het gevoel dat die voorstelling voor ons een dal is."

De Somere: "Ik heb op een familiefeest helse discussies gevoerd over Wijven. Drie uur hebben we erover gepalaverd, terwijl de voorstelling maar een uur duurt. Dat is zo wijs, het is precies dat gesprek dat kunst zo schoon en ontroerend maakt."

Jullie bouwden het TAZ-programma op volgens een systeem van stepping stones: hou je van deze voorstelling, dan moet je zeker ook deze proberen. Het resultaat is een netwerk waarin alles met alles verbonden is.

Devriendt: "Dat is een metafoor voor wie we zijn: we zijn veelvraten, veelsurfers, we blijven niet graag binnen ons eigen hokje."

Bauwens: "Het is ook de cultuur onder ons vieren: we raden elkaar even makkelijk goede strips aan als goede theatervoorstellingen, films of games. We hoppen over alle genres heen, en TAZ heeft ons die kans voluit gegeven."

Dat blijkt. In tegenstelling tot vorige curatoren moeien jullie zich zowat met alles: naast theater ook met film, muziek, het familiepark, et cetera

De Somere: "Eigenlijk wilden we ons ook moeien met het literatuurluik, maar dat is niet gelukt." (grijnst)

Devriendt: "Het klopt met wie we zijn. We hebben Moe maar op en dolend gevraagd van Abattoir Fermé, een voorstelling met een rituele, bezwerende sfeer. Vandaar is het maar een kleine stap naar Amenra, dat behoort tot het kruim van de Belgische metalscene. De concerten van Amenra zijn even theatraal als de voorstellingen van Abattoir. Die twee passen bij elkaar en het maakt me niet uit dat het ene theater is en het andere muziek."

Jullie werden zelf groot dankzij

festivals, van Theater Aan Zee tot het Edinburgh Festival. Wat is de kracht van festivals, en meer specifiek van Theater Aan Zee?

Devriendt: "Een festival is in mijn ogen de enige plek waar nog werk kan worden getoond dat buiten de lijntjes kleurt. Doordat het binnen een groter geheel zit vindt het sowieso zijn publiek. TAZ is daar het beste voorbeeld van: mensen komen voor de totaalervaring maar pikken intussen ook experimenteel werk mee dat ze anders nooit zouden zien."

Bauwens: "TAZ onderscheidt zich dan nog eens van andere festivals doordat het zo laagdrempelig is. Van sommige grote festivals open ik het programmaboekje en denk ik 'You're not talking to me'. Dat is me bij TAZ nog niet overkomen."

Smet: "Terwijl die drempel verlagen niet betekent dat je festival minder draait om kunst. Soms heb ik het gevoel dat die angst speelt. Laagdrempeliger betekent niet: makkelijker, minder gelaagd. Het gaat nooit over toegevingen. TAZ huldigt die filosofie ook, en daarmee sluit het festival het best aan bij hoe wij denken."

2003 was een scharniermoment voor Ontroerend Goed, 2014 lijkt dat evenzeer te worden. What's next?

Devriendt: "Ik denk dat we op dit moment al het grote geluk hebben dat we mogen doen wat we willen, met wie we willen en waar we willen. Ik streef er alleen nog naar dat onze voorstellingen nog straffer worden, in die zin dat vorm en inhoud nog beter met elkaar samenvallen. Groei interesseert ons niet. Groter worden hoeft niet."

De Somere: "Beter, daar gaat het om."

Devriendt: "Puurder."

Theater Aan Zee, van 31 juli tot en met 9 augustus op diverse locaties in Oostende, www.theateraanzee.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234