Woensdag 12/05/2021

De keuze van Edy de Wilde

Meesterwerken in het Eindhovense Van Abbemuseum

Van onze medewerker

Luk Lambrecht

In het Van Abbemuseum in Eindhoven werden in de loop van dit jaar vier schitterende tentoonstellingen samengesteld door de vier opeenvolgende directeuren van het vermaarde museum. Na huidig directeur Jan Debbaut, Rudi Fuchs en Jean Leering maakte nu Edy de Wilde een keuze uit de collectie, die de voorbije 60 jaar werd samengebracht. Die verzameling behoort tot de allerbeste in de wereld. Vergeleken met hun intelligent aankoopbeleid lijken de opeenvolgende directeuren van onze nationale musea zonder veel visie te werk te gaan, met povere publieke collecties moderne kunst tot gevolg.

Jurist Edy de Wilde werd kort na de Tweede Wereldoorlog benoemd tot directeur in Eindhoven. In moeilijke omstandigheden diende hij van nul te beginnen. Dankzij zijn contacten met buitenlandse conservatoren zoals de Zwitser Arnold Rüdlinger (achtereenvolgens directeur van de Kunsthalle Bern en Basel) kon De Wilde in de juiste milieus prospecteren. Hij slaagde erin de plaatselijke gemeenschap, collectioneurs en de subsidiërende overheid voor deze internationale kunst warm te maken. Omdat hij vond dat iedereen in contact moest komen met moderne kunst, pleitte hij voor kunsteducatie in scholen en vakbonden. Ook vandaag nog hekelt hij geldverslindende massatentoonstellingen die niet kunnen plaatsvinden zonder sponsors. Musea moeten volgens hem onderwerp van publieke zorg zijn. De tentoonstelling die Edy de Wilde nu samenstelde, illustreert mooi deze uitgangspunten. Bekende buitenlandse kunstenaars hangen naast plaatselijke Nederlandse schilders, wat voor deze laatsten dikwijls te veel eer is.

Aan de ingang van het Van Abbemuseum worden werken van Max Ernst en Hans Hartung met elkaar geconfronteerd. Het rode, hoekig abstracte schilderij Interrogation, what kind of bird are you? (1956-'58) van Ernst past nog perfect in de traditie van de frottagetechniek. Dit schilderij hangt tegenover Composition (1956) van Harting, een gestileerde Europese variant van de voorafgaande Amerikaanse schilderkunst met kunstenaars zoals Jackson Pollock. Het werk van Hartung en Ernst geeft uitzicht op twee magistrale zalen met werken van wereldniveau. In de erezaal hangen doeken van Gust De Smet naast een semi-figuratief dorpsgezicht van Kandinsky en een subliem en tegelijk angstaanjagend winterlandschap uit 1930 van Max Beckmann. Voorts treft men in deze zaal twee schitterende werken van Oskar Kokoschka en twee intrigerende houten beelden van Ossip Zadkine aan.

Schilderkunst was de ware liefde van De Wilde; er is op uitzondering van Zadkine en een schitterend kubistisch beeld van Jacques Lipchitz nauwelijks beeldhouwwerk te zien. Ronduit schitterend is de frontale muur achter de erezaal met een magistrale suite van vijf werken van Georges Braque, Pablo Picasso, Piet Mondriaan en Juan Gris uit het begin van onze eeuw. Femme en vert van Picasso is een meesterwerk waarin de vele kantelingen in het gezicht van de vrouw een sculpturale plasticiteit oproepen die perfect de intentie visualiseert om op een vlak figuren te schilderen die als het ware vanuit alle kanten werden bekeken. Het is een lust voor het oog om dit schilderij te bewonderen naast Georges Braques La Roche Guyon (1909), een landschap met een rots waarop huizen en een kasteel in een kolkende beweging in de fletse verf stollen. Het feest wordt compleet met de nabijheid van Mondriaans abstracte Compositie XIV uit 1913. Aan de overkant schitteren de werken van Fernand Léger, die zijn nieuwe beeldtaal niet alleen focuste op een formele vernieuwing, maar tegelijk op een gemeend maatschappelijk engagement.

Edy de Wilde hield sterk van de Franse kunst (Ecole de Paris) met ietwat vergeten namen zoals Jean Bazaine, Serge Poliakoff, Roger Bissière en met werk van de duidelijk interessantere Jean Dubuffet. Naast uitmuntend werk van Raoul Dufy (het aandoenlijke Le Violon Rouge) en Joan Miro sluit de tentoonstelling af met overdadig veel werk van de groep Cobra. Karel Appel, Pierre Alechinsky, Corneille, Lucebert en Constant geven de naoorlogse frustraties en ontgoochelingen weer in wervelende verf. In en tussen al dat geweld viel mij vooral het werk op van de Deen Asger Jorn.

Het is de grote verdienste van Edy de Wilde dat hij een solide kern van meesterwerken van de moderne kunst verzamelde in het Van Abbemuseum - gelegen op een boogscheut van de Belgische grens...

De Verzameling Deel IV: de keuze van Edy De Wilde; nog tot 9 januari 2000 (van dinsdag tot zondag van 11 tot 17 uur) in het Van Abbemuseum, Bilderdijklaan 10 in Eindhoven.

Inlichtingen: tel. (0031 40) 275.52.75.

De Wilde vond dat iedereen in contact moest komen met moderne kunst

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234