Maandag 24/01/2022

De keuze van de conservator

Over ruim twee maanden verlaat Flor Bex het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen. In 1986 begon hij daar als conservator. Naar aanleiding van dat afscheid mocht Bex in De Beyerd in Breda een expositie samenstellen met zijn eigen keuze uit de verzameling van 'zijn' MuHKA - een verzameling die hij flinkdeels zelf bijeenbracht.

Breda / Eigen berichtgeving

Bernard Dewulf

De conservator haalde uit de collectie een vijftigtal kunstenaars, nationaal en internationaal, bekend en minder bekend, gevestigd en aankomend. Richtlijn bij de keuze was, behalve persoonlijke smaak, het thema 'de menselijke figuur'. Dat is een erg breed onderwerp, maar het blijkt voor Bex in zijn waardering van wezenlijk belang te zijn. Opvallend in ieder geval is dat deze tentoonstelling weinig of geen abstract werk laat zien. Bex heeft, zoals in het bijbehorende catalogusje te lezen staat, "altijd al een voorkeur gehad voor werken met fysieke, tastbare kwaliteiten".

De tentoonstelling biedt wel onderling uiteenlopend werk: sculpturen, foto's, installaties, schilderijen. Bex heeft gepoogd in de verschillende ruimten werken bijeen te brengen die met elkaar een zekere chemie kunnen aangaan. Soms ligt het voor de hand, dan worden bijvoorbeeld schilderijen samengehangen in één ruimte, soms is het moeilijker om de bedoelingen te snappen. Maar echt een 'conceptuele' tentoonstelling is dit niet - ze vertrekt inderdaad in de eerste plaats van de zinnelijkheid van ieder werk op zich.

Er is in Breda wel wat fraais te zien. Nog eens zo'n beeldige, uit groene juweelkevers opgetrokken jurk van Fabre. De schaatsers van Henk Visch en de toekijkende, in al zijn rondheid immobiele figuur van Juan Muñoz. Een van die donkere, mystiek insluitende ruggen van Thierry De Cordier. Een wonderlijke video van David Claerbout, die een onmogelijk ruisende wind uit het verleden te voorschijn laat wiegen op een stokoude foto. De blinde, doofstomme, levendig dode paarden van Berlinde De Bruyckere (wier schitterende tekeningen blijkbaar jammer genoeg moeten ontbreken). De gemutileerde, à la Frankenstein toegenaaide Degas-ballerina van Peter Rogiers. Het naargeestige en kolossale Danspaar van Michel Huisman.

Het zijn maar enkele van de interessante ruimtelijke werken.

Bex laat echter ook een aantal sterke schilderijen en tekeningen zien: een prachtig geheel van Marlene Dumas, een peilloos lege hotelkamer van Luc Tuymans, een mooi schimmig kind van Bert de Beul, reuzegrote en onbehaaglijk stemmende zelfportretten van Elly Strik. Bovendien goed uitgekozen werk van onder anderen Eddy De Vos, Marc Vanderleenen, Koen Broucke en een sterke Jörgen Voordeckers.

Baanbrekend of zo is deze tentoonstelling niet, zo is ze ook niet bedoeld. Bex heeft een rustige, bescheiden adieu-tentoonstelling gemaakt, die een zekere hang naar bevalligheid vertoont, maar toch net voldoende weerhaken bevat. Ongetwijfeld valt er van alles op aan te merken. De eenzijdigheid, de uitdrukkelijke keuze voor het figuratiever werk - het zijn denkbare opmerkingen, net als de vaststelling dat hier toch weer iets te veel in te weinig ruimte samengebracht is.

In Breda is een persoonlijke keuze tentoongesteld, die niet de minste volledigheid of representativiteit nastreeft. Wie met de vollediger kijk van Bex op onze hedendaagse kunst kennis wil maken, kan terecht in een andere recente realisatie van de afscheidnemende conservator: Kunst in België na 1975, een overzichtswerk dat zopas verscheen bij Mercatorfonds als vervolg op het standaardwerk van Karel Geirlandt, Kunst in België na 1945. Het telt ruim vierhonderd pagina's, stelt 260 kunstenaars voor, bevat achthonderd illustraties en is uniek in Europa doordat het zo ruimhartig de laatste kwarteeuw van een nationale kunst in kaart brengt.

Hoe encyclopedisch dit werk in aanvang ook is, Bex heeft hier evenmin zijn persoonlijke voorkeur in de onmogelijke objectiviteit gesmoord. Hij schrikt er niet voor terug zijn dada's veel ruimte en illustraties te bezorgen. Vanzelfsprekend is ook dat voor veel discussie vatbaar - ik noem slechts de belachelijke ondervertegenwoordiging van Raoul De Keyser en Jan Van Imschoot. Maar het fraai uitgegeven boek behelst meer dan illustraties en lijsten, er staan ook enkele behartigenswaardige essays in, die beslist een tegenwicht vormen voor de relatieve eenkennigheid van de samensteller.

Ondanks alle mogelijke opmerkingen is dit boek natuurlijk onmisbaar, in de eerste plaats, zoals Bex zelf aangeeft, "als aanzet voor verder onderzoek".

MuHKA te gast loopt tot 13 januari in De Beyerd, Boschstraat 22, Breda. Open van dinsdag tot vrijdag van 10 tot 17 uur, zaterdag en zondag van 13 tot 17 uur. Maandag gesloten. Kunst in België na 1975 (Mercatorfonds, Antwerpen) kost samen met Kunst in België na 1945 3.000 frank.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234