Zondag 08/12/2019

'De kernuitstap zal uitgesteld worden'

Ook na 2025 zal kernenergie nog deel moeten uitmaken van de energiemix, meent het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Het pleit voor meer realisme inzake de timing om alle kerncentrales te sluiten. Een uitstel lijkt in de maak. 'Een kwestie van moeten.'

1 Waarom wil het VBO dat we de kernuitstap uitstellen?

In zijn energienota, die het aan de verschillende regeringen van ons land heeft overhandigd, maakt het VBO een balans op van de energietransitie. Daaruit blijkt onder meer dat het sluiten van alle kerncentrales, voorzien in 2025, niet lukt zonder problemen voor de bevoorradingszekerheid en tegen een aanvaardbare kostprijs. "Onze prioriteiten moeten uitgaan naar het uitbouwen van een hernieuwbaar, efficiënt en innovatief energienetwerk", aldus Pieter Timmermans (VBO). "Maar als we tegelijk de bevoorradingszekerheid willen garanderen en de prijs onder controle houden, moeten we misschien overwegen om twee kernreactoren ook na 2025 open te houden."

2 Is de groene revolutie te duur?

Uit onderzoek van Energyville blijkt dat de geplande kernuitstap in 2025, de kosten voor de jaarlijkse energieproductie verdubbelt tot 4,4 miljard euro. EnergyVille - een amalgaam van de onderzoeksinstellingen KU Leuven, VITO, imec en UHasselt voor onderzoek naar duurzame energie en intelligente energiesystemen - oordeelt dat we immers windparken en gascentrales moeten bouwen om het verlies aan energie op te vangen. Ook de import van elektriciteit en gas gaat fors omhoog. De gemiddelde gasprijs stijgt van 13 euro naar 27 euro per megawattuur in 2030.

Als België twee kerncentrales langer openhoudt, blijft de jaarlijkse prijs voor de energieproductie beperkt tot 3,7 miljard euro. Dat scheelt 700 miljoen euro.

3 Betalen bedrijven te veel voor stroom?

De Belgische industrie klaagt al jaren over torenhoge energiefacturen, maar een studie van de energiewaakhond Creg leert dat dit grotendeels onterecht is. De overgrote meerderheid van de industriële bedrijven betaalt hier minder voor elektriciteit en gas dan in de buurlanden. Soms loopt dat voordeel op tot zowat 20 procent.

De uitzondering op de regel zijn de bedrijven waarvoor de elektriciteitsfactuur écht bepalend is. Het gaat dan vooral om bedrijven in de metaalsector, genre ArcelorMittal. In de buurlanden krijgen zij een aantal superkortingen die bij ons niet bestaan.

4 Wat zegt de politiek?

Gezien het gebrek aan een echte energiestrategie in ons land, hoeft het niet te verbazen dat de reacties ook niet eensgezind zijn. Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) zegt niet onomwonden 'neen'. Hij verwijst onder meer naar Zwitserland, waar enkele kerncentrales langer openblijven, zolang ze veilig zijn. "We moeten er immers voor zorgen dat tijdens de omslag naar hernieuwbare energie onze bevoorrading verzekerd is", luidt het.

Zijn federale collega Marie Christine Marghem (MR) zegt zich te willen houden aan het regeerakkoord, waarin staat dat "de exploitatieduur van de reactoren 2025 niet zal overschrijden". Ook CD&V wil vasthouden aan het regeerakkoord. N-VA-Kamerlid Bert Wollants zegt - niet voor het eerst - dat het VBO gelijk heeft. Meerderheidspartij N-VA plaatste eerder al openlijk vraagtekens bij de geplande kernuitstap in 2025. De beloofde energievisie laat ondertussen zo lang op zich wachten "dat de uitstapkalender stilaan hopeloos wordt", aldus Wollants.

5 Hoe ver staat het met de groene omslag?

Ronnie Belmans, voorzitter van de energieregulator Vreg, maakt brandhout van het VBO-rapport. De bevoorrading komt niet in het gedrang, maar dat er een stevige kostprijs tegenover staat, klopt wel. "In ruil krijg je dan wel een nieuw energiesysteem voor de volgende veertig jaar. Maar dan moet je er wel aan willen beginnen."

Vorig jaar kwam nog steeds 47 procent van de in Vlaanderen geleverde stroom uit kerncentrales. Dat blijkt uit een rapport van de Vreg. Fossiele energiebronnen waren goed voor 21 procent. De derde grote categorie, de hernieuwbare energiebronnen, steeg van 28 naar 31 procent.

6 Wat is de conclusie?

We gaan naar een verlenging van het openhouden van de kerncentrales, oordeelt energiespecialist André Jurres, medeoprichter van NPG Energy, een ontwikkelaar en investeerder in duurzame energie. "Dat is geen kwestie van willen, want ik ben uiteraard geen voorstander van kernenergie. Deze discussie is door de feiten achterhaald. Sinds de wet van 2003, die de kernuitstap omvatte, heeft geen enkele regering voldoende inspanning geleverd om de transitie aan te pakken. Het gevolg is dat we tegen 2025 niet klaar zijn."

Volgens Jurres is het evenwel noodzakelijk dat we de verlenging van het openhouden van enkele kerncentrales aangrijpen om het model erachter te hervormen. "Een gewone verlenging van de bestaande centrales kan niet. We moeten ze onderbrengen in een aparte structuur. De inkomsten van de kerncentrales moeten integraal naar de maatschappij vloeien, niet naar een privébedrijf. Met die inkomsten kan de overheid zelf werk maken van de noodzakelijke transitie naar een duurzame energiemix."

Als het inderdaad weer tot uitstel komt, dan is het meest geciteerde scenario dat de oudste kerncentrales van ons land - Doel 1, Doel 2, Tihange 1 en misschien Tihange 2 - zullen sluiten en de 'nieuwere' kerncentrales Doel 3, Doel 4 en Tihange 3 openblijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234