Zaterdag 29/01/2022

AnalyseFrankrijk

De kansen van Eric Zemmour, de Franse Trump die president wil worden: ‘Het is tijd om Frankrijk te redden’

null Beeld AFP
Beeld AFP

De radicaal-rechtse polemist Eric Zemmour heeft zich zoals verwacht kandidaat gesteld voor de Franse presidentsverkiezingen. ‘Het is tijd om Frankrijk te redden’, verklaart hij in een video die zelfs Marine Le Pen doet overkomen als een zacht eitje. Maar of hij ook een kans maakt?

ADB/VK

“Beste landgenoten, sinds enkele jaren bekruipt jullie hetzelfde gevoel: een vreemd en doordringend gevoel van onteigening. Jullie lopen door straten die jullie niet meer herkennen. Jullie wonen niet meer in hetzelfde land als vroeger.” Met Frans gevoel voor drama kondigt Eric Zemmour in een tien minuten durend filmpje zijn kandidatuur aan voor de Franse presidentsverkiezingen in april volgend jaar.

De video laat er geen twijfel over bestaan: vroeger was alles beter. Terwijl Zemmour zijn betoog voorleest, passeren er beelden van historische figuren zoals Jeanne d’Arc, Louis XIV en Napoleon. Op zwart-witbeelden van straten zie je enkel blanken rondlopen. Daarna volgen beelden van relschoppers met buitenlandse roots, biddende moslims en betogende feministes. Zijn doel als presidentskandidaat? “Zorgen dat de Fransen ook echt Fransen blijven.”

Al maandenlang was de vraag niet meer óf, maar wanneer Zemmour zich kandidaat zou stellen voor de verkiezingen. De radicaal-rechtse schrijver, polemist en tv-persoonlijkheid domineert het politieke debat met zijn provocerende taal, waarmee hij voortdurend de schijnwerpers op zich gericht weet te houden.

Zijn voornaamste doelwitten: migranten en de islam. Volgens Zemmour dreigen zij Frankrijk te vernietigen, waarbij hij de theorie van het ‘Grand Remplacement’ propageert. De idee van deze omvolkingstheorie is dat migranten de autochtone Franse bevolking zullen overnemen. Frankrijk moet volgens hem daarom zowel legale als illegale migratie volledig een halt toeroepen. Ouders mogen niet langer islamitische namen geven aan hun kinderen.

De Gaulle achterna

Hoewel hij joods is, choqueerde Zemmour al met antisemitische uitspraken en de verdediging van het collaborerende Vichy-regime. Voorts moeten vooral feministes, voorvechters van holebirechten en linkse politici het ontgelden. Zij vormen volgens Zemmour een grote bedreiging voor de Franse identiteit.

Dat de manier waarop Zemmour zijn betoog voorleest in het filmpje doet denken aan de oproep van Charles De Gaulle op 18 juni 1940 – zittend achter een microfoon – is geen toeval. Daags nadat hij naar Groot-Brittannië was gevlucht, lanceerde de Franse generaal vanuit de BBC-studio een historische oproep aan de Fransen om de strijd tegen de Duitsers voort te zetten. Nu lijkt Zemmour de Fransen op te roepen om de strijd met de islam aan te gaan.

Zemmour gaat De Gaulle achterna in een campagnefilmpje. Beeld DM
Zemmour gaat De Gaulle achterna in een campagnefilmpje.Beeld DM

“Zemmour grijpt terug naar het klassieke extreemrechts van Jean-Marie Le Pen”, zegt politiek waarnemer Alain Gerlache. “Daarmee zet hij zich af tegen zijn concurrente op rechts Marine Le Pen, die haar partij wat fatsoenlijker probeert voor te stellen. Dezelfde trend zie je ook bij ons met het Vlaams Belang onder Tom Van Grieken. Het imago van die partij is niet meer hetzelfde als onder Filip Dewinter dertig jaar geleden.”

Zemmour heeft geen complexen over zijn ideologische overtuiging. Zijn harde polariserende uitspraken leverden hem al twee keer een veroordeling op voor discriminatie en haatzaaien. Onlangs stond hij opnieuw terecht voor aanzetten tot rassenhaat, nadat hij alleenstaande minderjarige migranten op televisiezender CNews “dieven, moordenaars, verkrachters” had genoemd die “we moeten terugsturen”. De uitspraak wordt nog verwacht.

Zeg nooit nooit

De grote vraag is natuurlijk of Zemmour kans maakt op het presidentschap. Als politiek nieuwkomer maakte hij een razendsnelle opmars in de peilingen, waarbij hij zelfs Marine Le Pen voorbij wist te streven – zij was lange tijd de gedoodverfde rivaal van president Macron in de tweede ronde van de verkiezingen. Zemmour hoopt kiezers van rechts en extreemrechts te verenigen, waarmee hij zowel bij Le Pen als bij Les Républicains stemmen wegtrekt. Maar de afgelopen dagen lijkt hij momentum te verliezen. Hij zakt terug in de peilingen, die nu opnieuw een tweede ronde tussen Macron en Le Pen voorspellen.

“Wat voor hem spreekt, is dat hij als nieuwkomer al meteen bijna 20 procent in de peilingen wist te halen”, zegt Gerlache. “Het nadeel is dat hij geen partij heeft. Macron had die aanvankelijk ook niet, maar hij werd wel gesteund door grote politici op links en rechts. Zemmour staat vrijwel alleen. Hij heeft een ploeg die hoofdzakelijk bestaat uit jonge twintigers zonder ervaring. Ook de financiering van zijn campagne is onduidelijk. Bovendien wordt het niet makkelijk voor hem om de vereiste vijfhonderd handtekeningen van verkozenen te verzamelen om zich echt kandidaat te kunnen stellen.”

Omwille van zijn provocatieve stijl wordt Zemmour vaak vergeleken met de voormalige Amerikaanse president Donald Trump. Maar die laatste had volgens Gerlache betere kaarten toen hij zich als presidentskandidaat aandiende. “Hij had de steun van zijn partij én hij had geld.” Op papier lijken de kansen van Zemmour nog altijd beperkt. Maar Gerlache sluit hem ook niet volledig uit: “Zeg nooit nooit.”

De officiële aankondiging zou zijn kandidatuur een nieuwe boost moeten geven. Aanstaande zondag vindt de eerste campagnebijeenkomst plaats in concertzaal Zénith in Parijs, waar ruimte is voor 6.800 toeschouwers. De Franse vakbond CGT en de antifascistische beweging La Jeune Garde hebben voor diezelfde middag een tegendemonstratie aangekondigd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234