Maandag 25/01/2021

Drie vragen aanBert Wagendorp

‘De kans bestaat dat de Nederlandse regering valt’

Lodewijk Asscher stapt op als lijsttrekker van de PvdA.Beeld ANP

In Nederland stapt Lodewijk Asscher op als lijsttrekker van de PvdA. Door de commotie over zijn rol in de ‘toeslagenaffaire’ zag hij zichzelf niet meer in staat om de verkiezingen te winnen. ‘De kans bestaat dat het kabinet vrijdag ontslag neemt’, reageert Bert Wagendorp, columnist bij de Volkskrant. 

Wat is die toeslagenaffaire? 

“Die gaat eigenlijk terug op de zogenaamde Bulgarenfraude in 2013, waarbij Oost-Europese bendes op grote schaal fraude pleegden met uitkeringen. De reactie van onder meer toenmalige premier Mark Rutte en toenmalig minister voor Sociale Zaken Lodewijk Asscher was een strenge aanpak van alle soorten fraude.”

“Achteraf gezien is dat volledig uit de hand gelopen. De Nederlandse belastingdienst, die ook instaat voor de uitbetaling van toeslagen, zette een rigide systeem op waardoor veel mensen ten onrechte aanzien werden als fraudeurs. Eén onschuldig foutje in een invulformulier kon je in enorme problemen brengen. Op die manier zijn duizenden gezinnen jarenlang in financiële problemen gestort. Mensen zijn gesloopt. Ook al omdat niemand hun klachten ernstig nam. De ‘toeslagenaffaire’ kwam pas aan het licht na lang onderzoek. Vanuit het kabinet werd weinig of geen informatie gegeven.”

Waarom neemt Asscher ontslag?

“In december is een lijvig rapport verschenen over de toeslagenaffaire. Daarin wordt Asscher met de grond gelijk gemaakt. Hij legde als minister van Sociale Zaken meerdere klachten naast zich neer. Dat is pijnlijk voor een sociaal-democratisch politicus.”

“Aanvankelijk zei Asscher nog: ik ben de man die deze rommel gaat opborstelen, want ik ken dit dossier. Maar nu werd hij vooral gezien als de verantwoordelijke voor de puinhoop. De positie van Asscher was, ondanks een offensief in het weekend, onhoudbaar geworden. Zeker omdat maandag een nieuwe peiling verscheen waarin de PvdA het erg slecht deed, na al een zware verkiezingsnederlaag vier jaar geleden.”

“Ook voor de PvdA is dit pijnlijk. In het voorjaar zijn er verkiezingen en niemand staat klaar om Asscher op te volgen. Er circuleren een aantal namen, onder meer die van oud-minister Lilianne Ploumen. Ik betwijfel of ze het verschil kan maken.”

‘Volkskrant’-columnist Bert Wagendorp.Beeld BELGAIMAGE

Wat betekent dit voor premier Mark Rutte? 

“Als premier was ook Rutte rechtstreeks bij de toeslagenaffaire betrokken. In Nederland wordt nu gesproken over de Rutte-doctrine, waarbij het parlement regelmatig belangrijke informatie niet ontvangt. Voorlopig lijkt de VVD de dans te ontspringen in de peilingen. Vooral omdat de meeste Nederlanders vinden dat Rutte de coronacrisis goed aanpakt. Maar later deze week kan alles veranderen. De kans bestaat dat het kabinet vrijdag ontslag neemt, als het zal reageren op het rapport over de toeslagenaffaire.”

“De PVV van Geert Wilders staat klaar om in het gat te springen. Net zoals D66, de enige grote bewindspartij die niet betrokken is in de toeslagenaffaire. Je merkt dat die partij haar kans schoon ziet: D66 hamert erop dat de Nederlandse politiek rot is en dat het anders moet. Sowieso is de toeslagenaffaire het grootste politieke schandaal in Nederland sinds lang. Het is een dieptepunt in de relatie tussen de staat en de burger.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234