Maandag 15/08/2022

De Kadhafi's in het offensief

Het is op zich al bizar dat de zoon van een van de beruchtste dictators ter wereld bestuurder is bij een Italiaanse topvoetbalclub. Maar nu heeft hij ook getekend als speler bij een van de concurrenten. Het vreemde verhaal van Al-Saadi Kadhafi.

Peter Popham

18 juni 2003. Hij wilde, zo wordt beweerd, Liverpool kopen; hij droomde ervan voor Manchester United te spelen. Gezien enkele lokale problemen die verband houden met de namen Yvonne Fletcher en Lockerbie, had geen van die wensen veel kans om in vervulling te gaan. Even liep het gerucht dat Charleroi uit zijn naar verluidt welgevulde geldbron zou mogen putten, maar eveneens helaas. Maar deze week schudde een lange keurige jonge miljonair met de naam Al-Saadi Kadhafi in het Grand Hotel in Rome de hand van een voetbalmanager met de naam Luciano Gaucci, en de Italiaanse voetbalclub Perugia, die speelt in de Serie A (Italiës eerste klasse) had een primeur: Kadhafi is de eerste zoon van een buitenlands staatshoofd die tekent bij een Italiaanse club.

De manager met de Midas-touch, bekend om zijn uitzinnige hemden, zijn extreem jonge vriendin (een schoolvriendinnetje van zijn dochter) en zijn voorpagina's halende contracten, heeft het weer eens geflikt. Gaucci is de man die de eerste Japanner (Nakata), Koreaan (Ahn), Chinees en Iraniër naar Italië haalde om er te voetballen. Hij is de man met een bewezen talent om obscure spelers uit lagere of amateurreeksen te halen en kwaliteiten in hen naar boven te brengen die niemand zag. Om hen dan later aan de rijkste clubs van het land te verkopen voor astronomische bedragen, tot ongenoegen van de fans en tot genoegen van de aandeelhouders van Perugia.

Maar dit keer heeft Gaucci zichzelf overtroffen. Voor Kadhafi is het een enorme gok, en hij riskeert vernederd en uitgelachen te worden als het mislukt. Dat zijn geen gevoelens waar iemand in zijn positie mee vertrouwd is. Hij is de eigenaar en voorzitter van een Libische club, Al-Ittihad, waarvoor hij ook speelt. Altijd. Toen de Italiaanse trainer van het team hem ooit uit de ploeg zette, ontsloeg Al-Saadi hem. Maar op de persconferentie over zijn overstap naar Perugia was Kadhafi een en al bescheidenheid en redelijkheid. "Ik wil gewoon op dezelfde manier behandeld worden als iedereen in een sfeer van gezonde concurrentie", zei hij tegen de pers. "Ik zou graag willen weten of ik me kan aanpassen aan het Italiaanse voetbal en het leven in Perugia."

De trainer van Perugia, Serse Cosmi, ook een van Luciano Gaucci's legendarische ontdekkingen, is diplomatisch. "Ik kan niet oordelen over hem als speler, aangezien ik hem maar één keer in actie heb gezien, maar door deze bijeenkomst weet ik dat hij een zeer intelligent mens is met een bescheiden en flexibele benadering van zijn inbreng." Gaucci weert bruusk vragen af over wie wie betaalde en hoeveel. "Al die dingen zijn bijkomstig", benadrukt hij. "Hij is naar hier gekomen vanwege zijn passie. En wij zijn blij dat we hem hebben. Deze overeenkomst bezorgt Perugia een plaats in de geschiedenis."

Op een aantal punten is Kadhafi zoals Gaucci's andere exotische ontdekkingen: een speler van een land waaraan je niet meteen denkt als je het over voetbal hebt en die zijn vuurdoop nog moet krijgen wat spelen op het hoogste niveau betreft. Maar er zijn een aantal verschillen. Juist 30 geworden is Kadhafi al wat oud voor een carrière in Italië. En hij is de zoon van Muammar Kadhafi, sinds 1969 dictator van Libië, een boeman voor Amerika van het niveau van Saddam Hoessein en Osama bin Laden, en een bizarre autocraat uit die vreemde afdeling met Kim Jong-Il van Noord-Korea.

Dus met het contract voor Al-Saadi Kadhafi doet Perugia een hoop interessante vragen rijzen. Is dit het verhaal van een jonge man die koortsachtig een uitweg uit zijn lot zoekt, hoe onwaarschijnlijk die ook is. Laat Gaucci hem echt spelen of herkent hij gewoon een briljante publiciteitsstunt als hij er een ziet. (De deal vindt zijn oorsprong, zo reveleerde Gaucci deze week, in een telefoontje van Al-Saadi.) Meest intrigerend van al: wat is Kadhafi seniors voordeel in de overeenkomst? Kan het toeval zijn dat zijn zoon getekend heeft bij de enige Italiaanse voetbalmanager die gezegd heeft dat hij goed bevriend is met president George W. Bush?

De meningen over (middenvelder) Al-Saadi's talenten als speler verschillen, maar niemand twijfelt aan zijn toewijding aan het voetbal. Hij is overduidelijk gek op het spel, enorm ambitieus wat zijn nationale ploeg betreft en hij heeft meer dan wie ook gedaan om het Libische voetbal op de kaart te zetten.

Al-Saadi heeft zijn vader overtuigd om het verbod op de sport op te heffen en sindsdien is voetbal ontzettend populair geworden in het olierijke Noord-Afrikaanse land. Wedstrijden trekken tot 100.000 toeschouwers. Een reden voor de populariteit van het voetbal is dat het Libiërs een relatief veilige uitlaatklep verschaft voor gevoelens van vijandigheid die ze zouden kunnen hebben tegenover het regime dat hen al 34 jaar regeert, door naar matchen te komen waarin Al-Saadi speelt en voor de tegenpartij te supporteren. Twee seizoenen geleden werd een ezel met Al-Saadi's rugnummer het veld op gejaagd, wat groot applaus opleverde.

Maar ondanks het gemopper op het regime van zijn vader ontkent niemand dat Al-Saadi overuren heeft gepresteerd om van Libië de ster van het Afrikaanse voetbal te maken. Morgen speelt hij in Kinshasa met de Libische nationale ploeg tegen de Democratische Republiek Kongo voor een plaats in de eindronde van de Africa Cup. Met oliegeld zijn Libische clubs begonnen topspelers van andere Afrikaanse landen te lokken. In het verleden gingen die naar West-Europa om internationaal naam te maken. Al-Saadi Kadhafi's droom is de organisatie van de wereldbeker in 2010. "Wij hebben hier geen ziektes, zoals andere Afrikaanse landen", vertelde hij de krant Corriere dello Sport, "en het is hier erg veilig... We blijven niet achter op economisch gebied en we zijn van plan de mooiste stadions ter wereld te bouwen."

Maar terwijl Al-Saadi wil dat de wereld naar Libië komt, is hij er ook op gebrand om, om welke reden ook, zijn eigen talent en het geld van zijn vader naar het buitenland te exporteren. Manchester United en Liverpool waren bestemmingen waarvan hij droomde, maar de Britse vijandigheid tegenover het Kadhafi-regime zorgde ervoor dat die clubs buiten het bereik bleven. In de plaats ervan liet hij zijn oog vallen op Italië, Libiës voormalige koloniale bezetter en nu officieel berouwvol over zijn wandaden, een buurland ook aan de overkant van de Middellandse Zee, en in het bezit van spelers van het mooiste voetbal ter wereld.

Al-Saadi heeft het Italiaanse voetbal jaren afgedweild, testte de verdediging op zoek naar een opening die tot een glorieus doelpunt kon leiden. Zijn meest doelgerichte poging totnogtoe was om voordeel te halen uit de financiële crisis van autobouwer Fiat, dat sterke banden heeft met de grote Turijnse club Juventus, door 7,5 procent van de aandelen van het team te kopen. Juventus speelt nu in truitjes met reclame voor Tamoil, de Libische staatsoliemaatschappij.

Maar 7,5 procent, zelfs van een club als Juve, is bijlange niet zo interessant als volledig eigenaar zijn, en toen de Serie A-club Lazio Roma onlangs op de markt kwam, was Kadhafi in de verleiding om bij papa een grotere cheque te gaan vragen om een meerderheidsaandeel van de club te verwerven. Maar Lazio zit met enorme schulden (het moet Manchester United nog verscheidene miljoenen voor de in 2001 aangetrokken Nederlandse verdediger Jaap Stam) en uiteindelijk besloot de Libische voetballer op dat vlak tot catenaccio.

In plaats daarvan probeert Al-Saadi iets volledig anders en vloog hij stevig in Perugia. Hij heeft al eerder buiten Afrika gevoetbald, maar minimaal: hij mocht met Juventus meetrainen nadat hij er geld in gestoken had. Hij heeft ook met zijn ploeg Al-Ittihad tegen Barcelona gespeeld in Libië (hij betaalde de Spanjaarden 300.000 euro voor de trip) en werd afgeslacht met 5-0. Maar dit is de eerste keer dat hij zo een risico neemt buiten het land waar zijn vaders wil wet is, door zich op het hoogste niveau Europees te lanceren.

De training bij Perugia begint op 1 juli. Als Al-Saadi hopeloos blijkt, kan Perugia hem laten gaan voor september. Dat zal echter allicht niet gebeuren: de gepassioneerde jonge Libiër heeft ongetwijfeld voldoende diepe zakken om zich te verzekeren van een plaats op de bank als hij niet op het veld mag. Maar zelfs als hij tegen alle verwachtingen in Perugia's nieuwe ster zou blijken, blijft de vraag: wat is zijn doel? En waarom heeft papa ja gezegd. Een aanwijzing zit misschien in een opmerking van Luciano Gaucci tegen de krant Il Messaggero: "Ik ben een vriend van Bush", zei de 63-jarige manager luchtig, in de context van voorspellingen over de oorlog in Irak. "Ik ken hem goed en vind hem een heerlijk mens."

Langzaam, onbestendig en onvoorspelbaar heeft het regime van Muammar Kadhafi zich de voorbije vijf, zes jaar wat uit het isolement gewerkt. De Libische verantwoordelijkheid voor de dood van politievrouw Yvonne Fletcher in Londen en het Lockerbie-luchtdrama werd gedeeltelijk en met tegenzin toegegeven. Al is Tripoli nog lang geen regelmatige bestemming voor westerse staatshoofden en blijft de Libische despoot een vreemde snuiter. Toen de Italiaanse premier Silvio Berlusconi vorig jaar in oktober Tripoli bezocht, kreeg hij een typische Kadhafi-ontvangst: de luchthaven was gesloten en alle communicatieverbindingen met de rest van de wereld waren een dag afgesloten "als onderdeel van een dag van rouw voor alle slachtoffers van de wrede misdaden van de Italiaanse fascisten tegen het Libische volk".

Toch werd de trip, de eerste door een belangrijk Europees leider in decennia, door beide kanten als een succes gezien. Maar de Libische dictator heeft nog een lange weg af te leggen wat de Verenigde Staten betreft. Hij volgt een pro-VS-koers sinds 11 september, maar een definitieve schrapping van Libië op Washingtons lijst van schurkenstaten, om nog te zwijgen van een staatsbezoek door president Bush, zit er nog niet echt in. Dus Gaucci's zogeheten "innige vriendschap" met Bush moet kolonel Kadhafi ter ore zijn gekomen. En wie kon de boodschap beter brengen dan Al-Saadi? Je kunt je de scène al voorstellen: de getaande oude heerser in zijn tent, bedachtzaam knikkend terwijl zijn onstuimige zoon het verbazingwekkend nieuws brengt dat de enige manager in het Italiaanse voetbal die hem een contract wil geven ook dik is met de Amerikaanse president. Kadhafi senior stemt in met een kleine hoofdknik. Ga dan, antwoordt hij de voetbalfanaat. Maar behaal resultaten.

Zou het toeval zijn dat Al-Saadi Kadhafi getekend heeft bij de enige Italiaanse voetbalmanager die beweert dat hij goed bevriend is met president Bush?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234