Zaterdag 18/09/2021

De jongen met de baseballpet

Een maand lang zette Sid Ahmed Rezala Frankrijk in rep en roer. De nog niet zo lang geleden moeders rokken ontgroeide trainspotter wordt verdacht van drie moorden en werd tijdens zijn spectaculaire vlucht ongewild geholpen door een op alle fronten blunderende politie. Dinsdag werd 'Sid', de treinmoordenaar, gearresteerd in Lissabon.

Wanneer buren spreken, zijn de extremen nooit ver weg. Zoals na de ontmaskering van de ene crimineel blijkt dat de omwonenden hem altijd al een mispunt vonden, zo wordt de ander de hemel in geprezen. Sid Ahmed Rezala bevindt zich in de tweede categorie. De Franse pers zoekt nog steeds, vergeefs, naar iemand die over hem of zijn familie andere termen kan bezigen dan "modelgezin", "goede mensen","toonbeeld van integratie" of "gedienstige jongen".

Sid Ahmed Rezala groeit op in het Algerijnse El Biar. Zijn moeder is in de vroege jaren zeventig door haar ouders uitgehuwelijkt vanuit België. Mede hierdoor is het gezin het Frans niet geheel onkundig wanneer het in juli 1994 besluit de Algerijnse burgeroorlog te ontvluchten. Vader gaat aan de slag in een carrosseriebedrijf in Marseille. Het gezin vestigt zich in een rijtjeshuis in Belle-de-Mai, de grauwe wijk achter het spoorwegstation Saint-Charles. Rezala is vijftien. Zijn zus en drie broers, allen ouder dan hij, hebben het hier meteen naar hun zin. Hij niet. In El Biar was hij de vedette van het basketbalteam, in Marseille is hij niks, niemand. Zijn vader troont hem mee naar een sportcentrum. Hij kijkt verveeld de andere kant op. 'Sid' krijgt steeds meer last van epilepsie, piekert zich suf over hoe dat komt en over de gedaantes die hij tijdens zijn aanvallen aanneemt. Al na enkele weken houdt hij de school voor bekeken. Wie hem wil vinden, gaat best zoeken in de spoorwegberm, van waaruit hij als geobsedeerd treinen zit te observeren. Dat weten kennissen achteraf wel nog: "Hij kende de uurregelingen uit het hoofd, kon van elke trein op het zicht zeggen waar die vandaan kwam en waar die naartoe ging." Veiliger wordt de stationsbuurt er niet op. Nog voor het jaar 1994 ten einde is, heeft Rezala vanwege kruimeldiefstallen en auto-inbraken al een heel parcours langs jeugdrechters en sociale werkers afgelegd. In februari '95 grijpt hij in de ondergrondse parkeergarage van 'zijn' station een jongen van veertien vast en dwingt hem tot seks. Hij wordt achttien maanden lang opgesloten in een jeugdgevangenis. "Dat gaf een schok", zegt zijn toenmalige advocaat deze week in Libération. Meer dan eens krijgt hij te horen dat zijn jonge cliënt tijdens een epilepsie-aanval zijn cel kort en klein heeft geslagen. Hij is dan zo gewelddadig dat niemand in de buurt durft te komen.

Na zijn vrijlating gaat 'Sid' reizen. Per trein, en altijd zonder ticket. Dat lijkt wel een doel op zich. Op zeker ogenblik zal hij in vijf maanden 44 processen-verbaal verzamelen wegens zwartrijden. Aan zijn vrienden vertelt hij dat hij slechts bij uitzondering wordt "gepakt". Een horlogediefstal in 1997. Honderd uren gemeenschapswerk. Goede voornemens. Hij laat zich inschrijven in een hotelschool. Een zes maanden durende stage in een restaurant in Marseille maakt van hem een populaire jongen. Hij is opnieuw de beste, de mooiste, de vriendelijkste. Maar het geluid van een trein maakt vreemde krachten in hem wakker. Elke vrije dag gaat op aan zwartrijden, liefst over verre afstanden. Hij strandt in Amiens, waar hij Nadia leert kennen, een meisje van zijn leeftijd. Zij wordt zwanger en samen maken ze plannen. Die worden al enkele weken na de geboorte van zijn dochtertje doorkruist door een onverzettelijke kaartjesknipper. 'Sid' tracht zich van de SNCF-agent te ontdoen door hem messteken toe te brengen. Hij is nu volwassen, en moet voor een jaar de "echte" gevangenis in. Het vonnis valt in februari 1999. Het feit dat Rezala vier maanden later alweer vrij is, en nooit is komen opdagen bij de hem voor controle toegewezen gendarme, is maar een voetnoot in het politionele blunderboek van wat nu 'De zaak-Rezala' wordt genoemd.

Als jonge huisvader met weinig geld en goede bedoelingen huurt hij in Amiens een kamertje in een studentenhuis. Nadia en de baby trekken bij hem in. Buurtbewoners zien hem achter de buggy aanlopen en het kind potjes Olvarit toedienen op het bankje in het park. Hij volgt weer avondles, om ober te worden in een hotel met sterren. Echt iets voor hem, vinden kennissen. Tegen die achtergrond ontkiemt het drama.

In de vroege ochtend van 14 oktober wordt op het perron van Châteauroux het lijk ontdekt van de Britse studente Isabel Peake (20). Het lichaam is enkele uren eerder uit de nachttrein tussen Parijs en Limoges gegooid. Op die trein is een zwartrijder betrapt: Sid Ahmed Rezala. De politie legt het verband niet. Daar is anders wel reden toe Alleen iemand met een zeer gedegen kennis van het spoorbedrijf mag in staat worden geacht om net dat ene open deurtje in de trein te vinden.

Twee weken later, op 29 oktober, is er een studentenfuif in Amiens. 'Sid' is er, die avond. Hij papt aan met Emilie Bazin, ook studente, ook twintig. Het stel valt op. De bevallige Emilie is het meest bekeken meisje van de fuif. Samen verlaten ze het zaaltje. Een dag later is zij spoorloos verdwenen - en hij ook. Van hem is dat iets minder verwonderlijk dan van haar. Voortgaand op zijn verleden, beschouwt het crimineel rechercheteam in Dijon Rezala als hoofdverdachte. Er wordt een huiszoeking verricht in de kelder van het studentenhuis. Niets wordt gevonden. Op 19 december belt een andere huurder de politie. Zoekend naar de bron van hevige stank is hij wat gaan scharrelen in een berg kolen in de kelder. Dan komt het lijk van Emilie Bazin te voorschijn.

Tegen die tijd heeft Frankrijk echter al veel meer om zich over op te winden. Op 13 november heeft de gendarmerie Rezala van de TGV Zürich-Parijs geplukt. Hij geen ticket bij zich, wel wat cannabis, een busje traangas en een mes. De gendarmes leveren hem af in een politiekantoor, waar een blik op de computer zou moeten leren dat deze man wordt gezocht wegens het niet naleven van de voorwaarden van zijn vrijlating. Indien de gendarmes zelf even hun systeem hadden geraadpleegd, was het verhaal sneller geëindigd. Daarop stond Rezala geseind als "onmiddellijk te arresteren" op verdenking van de moorden op Isabel Peake en Emilie Bazin. Het verband is tegen die tijd blijkbaar toch al gelegd. Door de gendarmerie. Maar, blijkt later: de politie in Amiens is daar niet van op de hoogte gebracht.

Vanuit Amiens is wel besloten dat de ouderlijke woning van de Rezala's in de gaten moet worden gehouden. Dat gebeurt ook, maar op 14 december komt 'Sid' doodgemoederd het station van Marseille uit gewandeld en gaat hij aankloppen bij zijn ouders. Zij geven hem een kop muntthee, een verkwikkende maaltijd en 300 Franse frank. Wanneer de politie die avond de woning binnenstormt, is hij alweer weg. 36 uur eerder eerder heeft hij zijn derde moord gepleegd, alweer op een nachttrein. Dit keer is het slachtoffer de 36-jarige Française Corinne Caillaux. Ze is omgebracht met dertien messteken. De dader maakte niet veel lawaai. Het zesjarige dochtertje liet hij slapen. De trein kwam uit Calais en reed naar de Azurenkust. In de trein wordt een petje gevonden met daarop bloedsporen van Razela. Alsof het in kaart brengen van de eigen missers nog niet volstaat, doen de speurders akelige ontdekkingen. Zowel Isabel Peake als Corinne Caillaux zijn vermoord op de dertiende dag van een maand. De hoofdverdachte is zelf geboren op een dertiende. Eind december heeft Frankrijk iets om storm en olie even te vergeten: een psychose. Daags voor Kerstmis wordt de trein Nice-Genève tweemaal tot stilstand gebracht, omcirkeld met helikopters en tot de laatste hoek uitgekamd. Een kaartjesknipper dacht Rezala te hebben opgemerkt. Dat gebeurt wel meer mensen. De foto van de treinmoordenaar wordt in het hele land op 225.000 opsporingsaffiches verspreid. De foto laat een goedlachse meisjesdroom met baseballpet zien. Rezala lijkt op veel, maar zeker niet op een seriemoordenaar. Hij wordt overal gezien, maar nergens gevonden. Vijf magistraten werken aan de zaak - wat niet meteen betekent dat ze samenwerken. De gendarmerie en de politie slaan elkaar om de oren met verwijten. Wanneer dat resulteert in een goed gesprek en de oprichting van een gezamenlijke crisiscel, reageren de magistraten boos. Tussen het geruzie door wordt er ook nog gespeurd - met laattijdig succes. Telefoonlijnen van vrienden en familieleden worden getapt, en ook de gsm van Nadia. Daarop worden twee oproepen geregistreerd vanuit telefooncellen in een voorstad van Lissabon. De stem zegt weinig, maar genoeg: "Veel kusjes voor mijn meisje." Wanneer twee Franse agenten zich dinsdagochtend samen met hun Portugese collega's opstellen in de buurt van de bewuste cellen, is het meteen raak. Al om halftien 's ochtends komt de meest gezochte man van Frankrijk aangesloft. Galant en vriendelijk als vroeger, laat hij zich inrekenen. In zijn zakken zitten - zowaar - enkele Spaanse treinbiljetten en ook een vliegtuigticket waarmee hij de volgende dag met enkele nieuwe Portugese vrienden naar de Canarische Eilanden zou afreizen. Hij zou de nachttrein nemen naar Madrid. Het is nu wachten op zijn uitlevering.

Als het regent in Parijs, dan druppelt het in Brussel. Of in Nijvel. In de ochtend van 9 november 1999 wordt Laurence Coleau door haar man naar het station van Chaumont-Gistoux gebracht. De 32-jarige vrouw werkt bij de Regie der Luchtwegen, boven het Brusselse Noordstation. Daar moet ze heen, ook al lijkt dat problematisch vanwege berichten over stakende Waalse machinisten. Laurence Coleau werd nooit meer teruggezien. Volgens haar man is er geen enkele reden te bedenken waarom zij, moeder van een zoontje van zes en een dochtertje van vier, de wijde wereld zou intrekken.

9 november situeert zich pal middenin de onbekende route van de op hol geslagen Rezala. Hij heeft kennissen in Rijsel en sprong in het verleden wel vaker op een trein richting Brussel. Het onderzoek naar de verdwijning van Coleau is in handen van het parket van Nijvel, en zit momenteel totaal op een dood spoor. "Rezala, wie is dat?" luidt de eerste reactie van persmagistraat Goethals. Wat later belt hij terug: "Ik heb het even opgezocht. Deze piste werd al eerder onder onze aandacht gebracht, maar leverde niets op. Wij stelden vast dat er die dag een treinstaking was. Dus..." We keken het toch even na. Er was die dag géén spoorstaking. De Onafhankelijke Vakbond voor Spoorwegpersoneel had daar wel even mee gedreigd, maar liet op 5 november in een persmededeling weten dat de spoorwegdirectie interessante dingen had beloofd inzake premies en weddeschalen. Er waren die dag hier en daar wel enkele geïsoleerde acties, maar enig effect op het spoorverkeer is niet gerapporteerd. Zijn er vanuit Nijvel al contacten gelegd met het Franse gerecht, nu die eerstdaags Rezala gaat ondervragen? "Niet dat ik weet", zegt Goethals. "Dat is misschien wel een zinvolle suggestie."

Het onderzoek rond de tocht van Sid Ahmed Rezala zal waarschijnlijk veel langer duren dan de tocht zelf. De ongelovige commentaren van familie en vrienden ebden inmiddels wel weg. "Het is die ziekte", verklaarde Nadia aan Le Figaro. "Dat zei hij me altijd. Het kwaad mag me niet te pakken krijgen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234