Vrijdag 23/04/2021

'De jazz is voorbij en komt nooit meer terug'

De jazz is voorbij, 'de grootste sterren spelen hun serenade hierboven', zegt jazzverzamelaar Pierre Mommens (92). Hoewel zijn speciaalzaak al lang de deuren sloot, blijft hij unieke memorabilia tentoonstellen in zijn vitrine. Uitzonderlijk leent hij enkele stukken uit voor een expo tijdens Leuven Jazz.

Zestig jaar lang stond Pierre Mommens achter de toonbank van zijn eigen zaak. Cirac verkocht muziek met de focus op jazz. Zo'n zaak zonder platenbakken, waar je alles moest vragen aan de toog. Gekend in Leuven en ver daarbuiten. Veertien jaar geleden gingen de deuren dicht. Maar wie soms door de Diestsestraat loopt, heeft misschien gemerkt dat de etalage nog altijd leeft. Mommens blijft er - tegenwoordig met hulp van dochter Mimi - stukjes uit zijn omvangrijke jazzcollectie tentoonstellen. Van zeldzame platenhoezen tot unieke portretten. Als een doorlopend gesloten museum.

"De jazz is voorbij en komt nooit meer terug", vindt Mommens. "Ik ben van de oude school. Voor de eerste generatie jazzartiesten heb ik het meeste respect. Maar zij spelen hun serenade hierboven. Niemand gaat ze nog kunnen vervangen." Hoe vaak hij zijn helden zag concerteren, kan Mommens niet op één hand tellen. "Ik heb de gouden jaren mogen meemaken. De tijd van Louis Armstrong en Duke Ellington. Voor mij is Louis de king en Duke de master. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik hen allebei heb kunnen ontmoeten."

Take the A-Train

Met zijn fotoboek onder de arm trok Mommens naar concerten in binnen- en buitenland. "Dat boek is mijn levenswerk. Er staan handtekeningen van alle groten in. Ze noemden me Pierre with the special pencil. Alleen Benny Carter heeft ooit geweigerd om te signeren. Omdat zijn foto niet in het boek stond." Vele beelden uit de collectie van Mommens zijn eigen werk. Of van vriend en jazzfotograaf Rob Miseur. Hij is - samen met kenner Marc Van den Hoof - curator van de expo The Finest Jazz in Leuven. Want uitzonderlijk kun je aan beide uitersten van de Diestsestraat een greep uit de memorabilia bekijken: in de vitrine van de oude Cirac en in De Bib.

"Ik wil de mensen die het willen begrijpen, laten genieten van mijn verzameling", zegt Mommens. "Al zijn dat er steeds minder. Eind jaren zeventig is Art Blakey komen optreden in het STUK. Er zaten toen negentig studenten in de zaal. Ik heb nooit aan talenkwesties gedaan, maar het is niet overdreven dat ik sinds de splitsing van de universiteit 40 procent van mijn cliënteel ben verloren."

In 2000, na het sluiten van zijn zaak, trok Mommens naar New York. Om afscheid te nemen van de jazz en zijn sterren. Hij nam er de A-Train, geroemd in de wereldberoemde standard van Duke Ellington. Aan het einde van de lijn ligt Woodlawn Cemetery. En Ellington. Mommens: "Ik ben er de graven gaan groeten van de mensen die me het leven mogelijk hebben gemaakt. Die me het zout op mijn patatten hebben gegeven." Schuin tegenover Ellington rust Miles Davis. Die zou een fortuin betaald hebben om daar begraven te mogen worden. "Aan beide graven heb ik wat aarde in een potje gedaan, als souvenir. Misschien lijkt dat wat kinderlijk, maar voor mij is het een trofee." Mommens zal dan nooit nog naar Woodlawn gaan. Maar zijn trofee neemt hij later mee.

Op zijn reis had Mommens ook de legendarische clubs van de Big Apple willen bezoeken, maar vele waren gesloten. "Ik dacht in de hemel terecht te komen, maar het was een grote teleurstelling", zegt Mommens. Toch kijkt hij met veel genot terug op die laatste ontmoeting met een jazzlegende. "Zijn naam is Polsfuss, maar iedereen kent hem als Les Paul. Elke maandagavond trad de gitarist nog op in The Iridium. Na afloop ben ik tot hem mogen komen. Hij nam me vast, gaf me een zoen. Zo verwonderd was hij. Dat er iemand van zo ver was gekomen om naar hem te luisteren."

Les Paul was tegelijk de laatste artiest die zijn handtekening in het levenswerk van Mommens mocht vereeuwigen. "Soms droom ik er nog van, hoe schoon die wereld was die ik heb meegemaakt. Vroeger ging ik overal naartoe. Nu kan ik niet meer, gezien mijn ouderdom. Maar voor accordeonist Richard Galliano wil ik toch eens een uitzondering maken. Jef Neve heeft hem uitgenodigd voor Leuven Jazz. Ik heb ze allebei nog nooit zien optreden. Daarom wil ik donderdag naar de stadsschouwburg trekken. En wie weet willen Galliano en Neve achteraf wel een handtekening in mijn boek zetten. Om mijn collectie te vervolledigen. Als god het belieft."

Dat zou de man hierboven toch mogen fiksen.

The Finest Jazz in Leuven opent op 19 maart en loopt tot 19 april in De Bib Leuven en de etalage van Cirac. www.leuvenjazz.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234