Zaterdag 12/06/2021

De Japanse pianiste Aki Takase speelt donderdag op JustJazzit, het jazzfestival van de Beursschouwburg‘Humor mag je nooit onderschatten’

Sterke jazzkarakters maken vanaf woensdag het mooie weer in de tweede editie van ‘JustJazzit’ in de Beursschouwburg. Eén van hen is pianiste Aki Takase, nauwelijks bekend bij het brede publiek, maar wel een vaste waarde voor de liefhebbers. Takase combineert bescheiden virtuositeit met inzicht in de jazzgeschiedenis en een ietwat apart gevoel voor humor. Naar haar Japanse roots verwijst ze nauwelijks: ze woont dan ook al twintig jaar in Berlijn.

Daags na het concert wordt Takase 62, wat voor gevestigde jazzmuzikanten een mooie leeftijd is: de decennialange ervaring heeft haar werk gedaan, de ideeën hebben de tijd gehad om uit te kristalliseren in het hoofd, en de handen en het lijf zijn nog fit genoeg om met dat alles om te gaan. Takase zit dus niet stil. Recent maakte ze prachtige duo-opnamen met Louis Sclavis (‘Yokohama’), Rudi Mahall (‘Ever Green’) en haar man Alexander Von Schlippenbach (‘Iron Wedding’). Die namen liegen er niet om: Takase vindt haar geprefereerde muzikale partners al jaren vooral in het Europese improvisatiemilieu, eerder dan in de Verenigde Staten. Takase: “De liefde voor jazz heb ik opgedaan toen ik nog in Japan woonde. Ik studeerde daar klassieke muziek en hedendaagse compositie, maar dat was maar een basis. Ik luisterde toen gefascineerd naar de platen van Albert Ayler en Charles Mingus, dat was meer mijn ding. Ik ben dan gewoon op mijn eentje jazz beginnen spelen. En vanaf 1978 kon in regelmatig in de VS spelen. Maar voor mij is Berlijn intussen dé jazzplek bij uitstek. Ik ben er zelf gaan wonen in 1987. In de jaren daarna, zeker nadat de muur gevallen was, zijn er enorm veel muzikanten naar deze stad getrokken. Sindsdien is dit een ongelooflijk bruisende plek.” Berlijn wordt vaak vereenzelvigd met vrije improvisatie. Maar u hecht veel belang aan de Amerikaanse jazzroots, zoals blijkt uit uw projecten rond Dolphy, Monk, Ellington en zelfs Fats Waller. “Improvisatie is belangrijk, maar het betekent niets zonder de achtergrond van de gehele jazzgeschiedenis. En die omvat veel meer dan de helden van gisteren. Daarom was dat project rond Fats Waller voor mij zo belangrijk. Hij was een heel bijzondere pianist en componist. Een man van de jaren dertig, maar al zo modern. En met zoveel humor. Misschien wordt hij daardoor juist een beetje verwaarloosd, omdat de mensen denken dat het meer entertainment was dan kunst. Maar humor mag je nooit onderschatten. Bij Fats Waller was het een teken van grote scherpzinnigheid. Ik vind het belangrijk om dat vooroordeel weg te werken. En ik hield ervan om zijn ideeën te transformeren en te kneden in mijn eigen arrangementen.” Daarnaast hebt u een voorkeur voor duobezettingen: Sclavis, Mahall, Schlippenbach, Silke Eberhardt. Hoe selecteert u de partners? Waar hangt het succes van af? “De eerste voorwaarde is eigenlijk dat je op eenzelfde performantieniveau zit, zowel technisch als qua ervaring. Zonder dat is het moeilijk om snel ideeën uit te wisselen. Maar natuurlijk wordt het muzikaal beter als je bovendien nog dezelfde muzikale voorkeuren hebt. Dat is een kwestie van smaak, daar kom je niet onderuit. En op dat punt zit ik met Sclavis en Mahall en zo. Sclavis is fijn, omdat hij het motto ‘beauty is a rare thing’ zo consequent onderschrijft. Bovendien kan hij omgaan met stilte. Prachtig is dat. Het pianoduo vind ik ook iets speciaals, niet alleen met Alex. Twee piano’s, dat maakt 176 toetsen. Niet makkelijk, maar heel interessant. Met Alex ontaardt het live zelfs vaak in een soort gevecht, maar ook dat is een vorm van humor natuurlijk.”

‘JustJazzit’: van rauwe impro tot bevreemdende elegantie

Het is een beetje een terugkerend fenomeen: kunstencentra die binnen hun werking een eigen jazzfestival(letje) opzetten. De Gentse Vooruit heeft wat dat betreft een lange geschiedenis en pakt eind maart opnieuw met zoiets uit, nu in een slim opgezette samenwerking met andere lokale spelers zoals De Bijloke en het Conservatorium. In Brussel doen Flagey en Marni iets gelijkaardigs in september. Maar de Beursschouwburg doet het alleen. Artistiek directeur Cis Bierinckx ziet JustJazzit als een manier om weer sterker de kaart van de creatieve jazz te trekken. Dat past in het mission statement van De Beurs: geen monocultuur, maar kruisbestuiving. Vandaar dus ook geen hapklare consumptiejazz, wel “vooruitstrevende bands die voor muzikale spanning zorgen.” Toch is het geen roekeloos avontuur. Charles Gayle en Sunny Murray kunnen wel zorgen voor een rauwe improvisatieclash, maar Stefano Bollani, Joachim Kühn (hier in combinatie met Mâäk’s Spirit) en het duo Takase-Sclavis zweren ook bij schoonheid en elegantie. Al is die vaak een beetje bevreemdend. (DW)JustJazzit, van 24 tot 27/2 in Brussel, www.beursschouwburg.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234