Donderdag 23/01/2020

Impeachment Trump

De impeachment van Trump gaat nu echt gebeuren, maar voelt ook krachteloos

Commissievoorzitter Jerry Nadler loodste de twee articles of impeachment door de juridische commissie. Beeld AP

De impeachment van president Trump kan volgende week een feit zijn. Een zware sanctie, al hebben de Democraten hun aanklachten beperkt. 

Deze weken gaan sowieso de geschiedenisboeken in, want de impeachment van een Amerikaanse president gebeurde pas twee keer eerder. Maar ze willen maar niet echt historisch gaan voelen. Ze voelen eerder zoals alle andere weken in het Washington van Donald Trump: Democraten en Republikeinen die elkaar vanuit compleet verschillende belevingswerelden vliegen afvangen, terwijl de president de gebeurtenissen via een eindeloze stroom tweets van opruiend live-commentaar voorziet.

Vrijdag stuurde de juridische commissie twee aanklachten tegen de president – de ‘articles of impeachment’ – door naar een plenaire zitting van het Huis van Afgevaardigden, die volgende week plaats zal vinden. De stemming verliep langs partijlijnen, zoals de plenaire stemming vermoedelijk langs partijlijnen zal verlopen, en de door Republikeinen gedomineerde Senaat de president daarna vermoedelijk langs partijlijnen zal vrijpleiten.

Toen de Democraten dinsdag die twee definitieve aanklachten onthulden, was de eerste reactie dat ze wel heel minimalistisch waren. De president wordt machtsmisbruik verweten – hij chanteerde Oekraïne om een onderzoek te openen naar de zoon van zijn politieke rivaal Joe Biden – en tegenwerking van het Congres – hij weigerde om documenten of getuigen ter beschikking te stellen aan het onderzoek naar zijn handelen in Oekraïne.

Maar over het onderzoek van speciaal aanklager Mueller werd met geen woord gerept. Terwijl hij in zijn rapport toch nadrukkelijk had geweigerd om Trump vrij te pleiten van belemmering van de rechtsgang. Maar een vreemde wisselwerking volgde: Mueller zelf wilde geen harde conclusies trekken, juist omdat hij dat een zaak voor de politiek vond, en daardoor durfden Democratische politici hun vingers er niet aan te branden, uit angst voor het verwijt dat ze alles aangrijpen om Trump dwars te zitten.

Daarnaast besloten de Democraten om het impeachmentonderzoek af te sluiten zonder de documenten die Trump achterhield los te krijgen. Of zonder de echte stergetuigen te laten spreken, zoals Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani, die in Oekraïne een ondoorzichtig politiek spel speelde, of John Bolton, de voormalig nationaal veiligheidsadviseur die volgens getuigen woedend was over Trumps Oekraïne-avonturen. Dat alles hadden ze via de rechter moeten afdwingen, en dan had het proces zich nog maanden voortgesleept. Dat was voor sommige Democratische afgevaardigden een nachtmerriescenario: sommigen moeten volgend jaar een zetel verdedigen in een district met veel Trumpstemmers.

Rudy Giuliani tijdens een honkbalwedstrijd. De persoonlijk advocaat wordt ervan beschuldigd in Oekraïne als oliemannetje voor Trump te hebben opgetreden. Beeld AFP

De Democraten hadden kortom goede redenen om hun impeachment-aanklachten te beperken tot een paar feiten die in hun optiek onomstreden zijn. Maar die beslissing maakte ze evengoed kwetsbaar voor Republikeinse hoon. “Is dit alles?”, vroeg de conservatieve columnist Marc Thiessen zich in The Washington Post af. Na drie jaar van apocalyptische beschuldigingen tegen de president komen ze met twee kleine dingetjes?

Ook de debatten in de juridische commissie deze week ontaardden in een moddergevecht. De Republikeinen vermeden het om de Oekraïne-avonturen van Trump te verdedigen, maar trokken de motieven van de Democraten in twijfel, en traineerden de boel met kansloze amendementen. De Democratische commissievoorzitter pakte ze terug door de stemming een dag te vertragen, en ze zo zonder overleg een vrije dag af te pakken.

Iconische momenten, die de publieke opinie hadden kunnen doen omslaan, deden zich alweer niet voor. De meeste peilingen wijzen erop dat de verhouding tussen voor- en tegenstanders van impeachment al weken min of meer stabiel is. Zo lijkt dit onderzoek op een van de vele nieuwsgolven, die met flink wat geraas op het strand kletteren, om daarna weer plaats te maken voor de volgende golf. De les die toekomstige presidenten eruit kunnen trekken, is: tegenwerken werkt. Trumps beslissing om het Congres geen enkel document te geven had waarschijnlijk geen stand gehouden voor de rechter. Maar dat zullen we niet zeker weten, omdat de Democraten het politiek niet opportuun vonden om dat uit te proberen.

Ze kozen in plaats daarvan voor een snelle impeachment. Zo kunnen ze straks zeggen dat ze hun werk gedaan hebben. Maar daarmee is ook iets duidelijk geworden over de beperkingen van dat instrument, ‘impeachment’. Dat is ontworpen in een tijd dat men vooral conflicten tussen de uitvoerende macht en de wetgevende macht vreesde. Maar in tijden van bittere conflicten tussen twee partijen lijkt het niet veel uit te kunnen richten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234