Zondag 19/09/2021

PODGROND

De impact van internetporno: rode oortjes op een koude winterdag

De beslissing die één Duitser die in Brussel woonde nam, zou een hele industrie veranderen. Beeld rv
De beslissing die één Duitser die in Brussel woonde nam, zou een hele industrie veranderen.Beeld rv

In de rubriek PODGROND gaan we op zoek naar de beste podcasts. Deze week: The Butterfly Effect, over een klein idee dat grote gevolgen had.

In 1961 kwam Edward Lorenz, een Amerikaans wiskundige en meteoroloog, met een opmerkelijke metafoor die erop neerkwam dat de vleugels van een vlinder in Brazilië maanden later een tornado in de Verenigde Staten zouden kunnen veroorzaken. De gedachte erachter leidde tot het ontstaan van de ‘vlindereffect-theorie’, die je kan samenvatten als ‘kleine oorzaken kunnen grote effecten creëren’. Kijk maar naar het leven van Fabian Thylmann, bijvoorbeeld, dat het vertrekpunt is van de podcast The Butterfly Effect.

In de jaren 90 was Fabian een Duitse tiener die in Brussel leefde, waar hij software ontwikkelde. Een programma als NATS, bijvoorbeeld, dat het mogelijk maakt om na te gaan wie er op advertenties klikt.

Het waren de begindagen van het internet, waarin tieners hun dagen vooral sleten op obscure fora. Zo ging Fabian in die tijd vooral inloggegevens voor pornosites uitwisselen. Decennia lang moest je een magazine kopen om blootfoto’s te zien, maar met de opkomst van het internet zou daar verandering in komen. Al bleef de drempel aanvankelijk vrij hoog, want om toegang tot zo’n pornowebsite te krijgen moest je een account aanmaken dat gekoppeld was aan een kredietkaart.

Dat kon handiger, dacht Fabian. Hij voelde dat pornomakers het gevaar én het potentieel van het internet onderschatten en kocht een Canadees bedrijf dat zich bezighield met porno. Daarmee zou hij niet alleen heel wat concurrenten opkopen, maar ook een model introduceren dat hij van sites als YouTube had afgekeken: video’s gratis weggeven en er advertenties omheen plaatsen. Een simpel idee dat, zoals het gefladder van de vlinder, een kettingreactie in gang zou steken.

In The Butterfly Effect wordt in zeven afleveringen gekeken naar de dominosteentjes die door de beslissing van Fabian zouden vallen. Zijn bedrijf was namelijk al snel zo machtig dat 80 procent van de mensen die porno keken, dat deed op een site die hij bezat. Het werd het failliet van heel wat onafhankelijke producenten, die hun films enkele uren na de release al illegaal op de sites van Fabian zagen opduiken.

Tijdsdocument

Niet alleen voor de producenten ging er heel wat veranderen, ook voor de meisjes die in de film meespelen. Plots gingen een groep nerds - die nog nooit een voet op de filmset hadden gezet - de sites bouwen waarop hun films verschenen. Doordat die vooral bezig zijn met wat wel en niet scoort, moest iedere video plots in een categorie geduwd worden die vervolgens van trefwoorden als ‘MILF’ en ‘ebony’ voorzien werden. Plots was er geen plek meer voor ‘twintigers die gewoon mooi waren maar niets bijzonder hadden’.

En zo zoomt iedere aflevering in op een van de gevolgen van de beslissingen die Fabian bij het begin nam. Van ontslagen actrices gaat het naar zogenaamde love dolls en op maat gemaakte pornofilms, betaald door rijke mannen die een specifieke fetisj hebben. De verhalen die aan bod komen worden steeds met veel respect gebracht en door verteller Jon Ronson geïntroduceerd. Na een tijd komt Fabian al helemaal niet meer ter sprake, en gaat The Butterfly Effect vooral over een sector die in verval is en hoe het internet ons beeld van seks en relaties heeft bepaald.

Daardoor is The Butterfly Effect zoveel meer dan een biografie of een journalistieke serie: je kunt het resultaat gerust als een tijdsdocument beschouwen. Het vlindereffect waar de serie haar naam aan ontleent is uiteraard niet enkel aan de beslissingen van Fabian Thylmann te wijten, maar het is wel een romantisch idee dat zo iets kleins zo veel kan veroorzaken. Een originele insteek voor een podcast, die in een volgend seizoen zomaar over een volledig ander onderwerp zou kunnen gaan.

The Butterfly Effect is te beluisteren via iTunes en podcast-apps als Pocket Casts en Podcast Addict. jonronson.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234