Zondag 31/05/2020

De impact van een déjà vu-diva

Elton John en zijn partner David Furnish hebben vorige week bekendgemaakt dat de peettante van hun spruit Zachary niemand minder is dan Lady Gaga. Voor wie nog niet op de hoogte was: het koppel beviel eind vorig jaar, bij middel van een draagmoeder, van een zoon. Hun keuze viel op Lady Gaga omdat ze zich inzet voor de holebirechten, én omdat ze zo dicht leeft bij haar schare fans (meer dan 25 miljoen, wereldwijd). Bovendien: bij Gaga gaat het allemaal om aanvaarding en verdraagzaamheid. Ze gelooft dat je kunt zijn wie je verkiest te zijn. Is Lady Gaga dan echt de apostel van de integratie? Wie is trouwens dat blonde fenomeen, dat een paar jaar geleden ineens in alle kranten stond en tieners, twintigers en zelfs dertigers meteen overtuigde van haar kunnen?

Lady Gaga - Italiaanse roots - werd in 1986 geboren in de Lower East Side van Manhattan als Stefani Germanotta. Hoewel ze zelf verklaart dat ze uit een arm gezin komt, ging ze blijkbaar naar dezelfde privéschool als Paris en Nicky Hilton in de Upper East Side. Ergo: ze kwam uit een milieu dat wél de nodige financiële armslag had. Stefani ging na die school haar talenten een tijdje ontplooien aan de Tisch School of the Arts van de New York University, waar ze getraind werd als singer-songwriter. En toen kwam er dus die bliksemcarrière. Begin maart 2011 is ze nog altijd geen 25, hoewel ze er met haar bevreemdende verschijning ouder uitziet. Haar bikkelharde, vervaarlijke verpakking is voor haar een deel van “mastering the art of fame”.

Meteoor

Gaga’s carrière schoot nota bene als een meteoor omhoog in de periode dat Barack Obama zijn verkiezingscampagne lanceerde, in 2007. Sindsdien zijn de twee sterren aan elkaar gewaagd qua wereldwijde populariteit. Ze hebben ook ironisch genoeg zelfs al samen op een podium gestaan, om te speechen voor de Human Rights Campaign. Zowel Obama als Lady Gaga verdedigden toen de rechten van de holebi’s. Openlijk kunnen leven met je geaardheid en seksuele voorkeur is een mensenrecht, aldus Gaga. In september hield ze een toespraak in Portland om de regering aan te sporen de don’t ask, don’t tell-regel, die voor homo’s van kracht was in het Amerikaanse leger, te wijzigen. Ze richtte haar woorden tot de homofobe soldaten: “Als je niet eerzaam genoeg bent om te vechten zonder vooroordelen, ga dan naar huis. Ik wil een nieuwe wet voorstellen. Een wet die soldaten naar huis stuurt die echt een probleem hebben. Onze nieuwe wet heet: If you don’t like it, go home.”

Door dergelijke toespraken en door voortdurend haar nobele mening te ventileren over integratie van homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transseksuelen, werd Lady Gaga vanzelf gekroond tot übersymbool van de gay community. Bovendien verklaart ze dat ze er vroeger op school zelf niet bijhoorde en gepest werd, iets wat formeel ontkracht wordt door ex-klasgenoten en leraars. “We are all born superstars”, wil la Gaga haar unheimliche fans laten geloven. De vraag is: in hoever past haar evangelische boodschap voor onderdrukte en zwakkere wezens in een marketingstrategie om haar platenverkoop pakweg te vertienvoudigen? Lady Gaga is namelijk niet alleen een wereldster van ongezien formaat, maar ook een zakenvrouw zonder weerga. (zie ook de commentaren van Clo Willaerts op de website van deze krant onder ‘De Gedachte’ - 28/02/11)

De Gagamythe

Dat Lady Gaga haar sterrenstatus gebruikt om als voorvechtster van de holebibeweging op te treden en te pleiten voor gelijke rechten, is een fijne zaak. Toch kwam er een scheurtje in de façade toen Gaga aankondigde dat ze tracks van haar nieuwe cd Born This Way exclusief via Target zou verkopen. Het Targetconcern gaf nota bene tot voor kort financiële steun aan dé anti-gay-rights Republikein van Minnesota, Tom Emmer. Dat euvel werd door Lady Gaga (naar eigen zeggen) snel verholpen door bij Target eens flink op de tafel te gaan slaan. Target moest en zou voortaan dergelijke wanpraktijken achterwege laten en donaties doen aan verschillende holebiprojecten.

Maar bij Target achten ze Lady Gaga niet verantwoordelijk voor hun vernieuwde agenda: de nieuwe wending stond sowieso al op het programma voor 2011. Waarom koos ze dan Target om te beginnen al uit als verdeler? Het meest plausibele antwoord: omdat dat de beste zakenpartner was. Sowieso komt het gros van de opbrengst toch terecht waar het in de eerste plaats moet terechtkomen, bij Gaga en haar achterban, en niet bij de holebiprojecten. Haar voorvechtersrol voor de holebibeweging past bovendien perfect in haar imago als glamfashionfiguur. Vermoedelijk was het al vanaf het begin duidelijk dat men met Gaga een grote gay doelgroep kon bereiken. Gaga is immers larger than life. Een uitvergroting zoals Madonna. In haar verschijning al haast zelf een dragqueen, met pruiken, torenhoge schoenen, exuberante make-up en theatrale outfits, op en naast het podium. Mondiaal success, een gigantische verkoop, overal paparazzi in haar zog, een resem Grammy’s en de status van een echt icoon, bovendien eentje met een groot gevoel voor rechtvaardigheid. Een rolmodel! Allemaal onterecht, zo fulmineerde feministe Camille Paglia afgelopen september in The Sunday Times, in een artikel waarmee ze Lady Gaga aan spaanders sloeg.

Lady Gaga heeft zeker een onmiskenbaar muzikaal talent omwille van haar gedegen opleiding en haar capaciteit om zich als een kameleon aan een bepaald genre aan te passen of het zelfs naar haar hand te zetten. Maar toch valt er ook een en ander tégen Gaga in te brengen. Professor Camille Paglia, notoir fan van Madonna en zelf liefhebber van de vrouwelijke sekse, heeft het misschien zéér extreem gesteld in haar artikel, maar de basis ervan zou weleens op langere termijn de waarheid kunnen zijn. “Gaga seems comet-like, a stimulating burst of novelty, even though she is a ruthless recycler of other people’s work. She is the diva of déjà vu”, beweert Paglia. Jazeker. Gaga’s popsongs kan men bezwaarlijk vernieuwend noemen. Bovendien is haar laatste nummer ‘Born This Way’ een doorslagje van Madonna’s ‘Express Yourself’.

Maar los van haar muzikale talent ziet Paglia Lady Gaga ook als een gevaarlijk icoon voor een generatie van virtueel communicerende millenniërs die ontheemd zijn uit de wereld van echte emoties. Bovendien is ze totaal niet sexy en symboliseert ze het einde van de seksuele revolutie, beweert Paglia: “How could a figure so calculated and artificial, so stripped of genuine eroticism have become the icon of her generation? Can it be that Gaga represents the exhausted end of the sexual revolution?” Lady Gaga gaat zelfs naar de gym met alleen een leren jekker en netkousen aan. Haar blote billen zijn gedegradeerd tot dagelijks vlees. Ze praat zo openlijk over haar vagina dat er van enig mysterie rond de vrouw geen sprake meer is. Gaga jongleert met vestimentaire symbolen en sferen die ooit seksueel geladen waren. Maar ze zwakt referenties aan seks, sm en bondage af tot hippe podiumattributen. Ze is te extreem om nog te prikkelen. Alleen is Gaga daarin geen rolmodel voor een generatie, maar zelf een toonaangevend product van deze tijd, waarin ook de modewereld zwaar flirt met androgyne, hermafrodiete figuren en seksualiteit bewust extrapoleert. Ten voordele van de artistieke effecten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234