Maandag 21/06/2021

De hype van nostalgie

Kenners zijn het er over eens: goed design balanceert tussen esthetiek en functionaliteit, en op dat gebied beleefde de designwereld hoogdagen tussen 1945 en 1970. Bruikbare schoonheid, dat was de norm. In mid-centurydesign vonden de natuurlijke vorm en het industriële productieproces elkaar, en het resultaat is tot op de dag van vandaag nog steeds tijdloos. Dat vindt ook het publiek. Hoewel de interesse voor design uit de jaren vijftig en zestig al een kleine vijftien jaar in de lift zit, nam ze de laatste jaren exponentieel toe. Dat merk je onder meer aan het aantal reproducties die de voorbije jaren opnieuw werden uitgebracht.

niet noodzakelijk duur

Sommige designhuizen eren de modernistische namen al sinds het prille begin: Vitra is bijvoorbeeld al sinds jaar en dag de thuishaven van het werk van het Amerikaanse ontwerperskoppel Charles en Ray Eames, de Deense futurist Verner Panton en de Franse selfmade designer Jean Prouvé. Knoll produceert al decennialang de tulptafel van de Fin Eero Saarinen en de fijne metalen lounge chair van Italiaan Harry Bertoia. En van waar zouden we een fabrikant als Fritz Hansen anders kennen dan van de vlinderstoelen van Arne Jacobsen en de PK9 van Poul Kjærholm? Allen tekenden voor de uitgepuurde vorm van het modernistische design halfweg vorige eeuw.

Maar wat als de Belgische fabrikant Bulo opnieuw werk uitbrengt van de Brusselse ontwerper Jules Wabbes, die vooral lokaal furore maakte tussen de jaren '50 en '70? En wat als de drie 'nieuwe' modellen van lampenfabrikant Nemo-Cassina een heruitgave zijn van cultobjecten als de Escargot van Le Corbusier uit 1954? Dan is er meer aan de hand.

"Dat betekent dat de fabrikanten begrepen hebben dat de vraag naar topkwaliteit uit de mid-century groot is", zegt collectioneur Frederic Mariën. Mariën is een kunstgalerist, maar zijn passie voor topdesign uit de vorige eeuw evolueerde van een hobby naar een fijn nevenberoep. In zijn showrooms in Brussel en Gent vind je bijzondere uitgaves, zeldzame stukken en eerste producties die hij wereldwijd verkoopt.

Mariën stelt vast dat de vraag naar hoogstaand vintagedesign de voorbije jaren toenam, en ook dat mensen vandaag bereid zijn meer geld neer te tellen voor een originele productie, zelfs als dat stuk vandaag nog gefabriceerd wordt. "Een nieuwe lamp van Serge Mouille kost bijvoorbeeld zo'n 2.500 euro. Maar voor een oude productie betaalt men al snel 10.000 euro. Zo'n oude productie vind ik zelf mooier dan een nieuwe. Je ziet dat die stukken met meer zorg zijn gemaakt. Vroeger werd veel meer met de hand gemaakt. Vandaag ziet eenzelfde stuk er veel industriëler uit. Zelfs de patine is kunstmatig. Ik heb in mijn showroom ook een wandmeubel staan dat Osvaldo Borsani ontwierp voor Tecno. Het is een eigen creatie van de meester, spitsvondig en erg zeldzaam bovendien. De vraagprijs is 25.000 euro. Dat is veel, ja, maar het stuk heeft dan ook een hoge emotionele waarde."

Nog een signaal dat bewijst dat de mid-centurystijl steeds populairder en dus duurder wordt, is dat de grote veilinghuizen er op inspelen, weet Mariën. "Pierre Bergé in Brussel heeft mooie designveilingen waar je altijd topstukken vindt. Wat daar verkocht wordt, is toonaangevend in de sector. Zowel designwinkels als vintagehandelaren richten zich op wat daar gebeurt."

Tijdens zo'n prestigieuze veiling lopen de bedragen vaak hoog op, geeft hij toe. Maar hij onderstreept wel dat mid-centurydesign niet per definitie peperduur hoeft te zijn: "Voor elk budget zijn er erg mooie zaken te vinden."

Dat beaamt ook Luc Rommelaere, zaakvoerder van Funky Vintage in Gent. "Ik heb stukken die weinig waard zijn, maar die de tijdgeest van toen perfect weergeven. Maar ik verkoop ook kwalitatief hoogstaande stukken. Ik denk dat de huidige hype veel met nostalgie heeft te maken."

Een kwestie van emotie

Rommelaere begon ooit zelf als verzamelaar van mid-centurydesign. "Mijn website was toen een manier om contact te houden met handelaars en andere verzamelaars. Maar de vraag naar mid-centurydesign werd zo groot dat het een commercieel project werd. En het gamma is breed. Je vindt jaren 50-meubelen voor een appel en een ei in een recyclagecentrum of op Kapaza. Of zwaar overprijsd in een winkeltje in de Brusselse Marollen."

Maar er is ook het circuit van internetverkopers die erg waardevolle stukken in huis hebben, en niet de zware kost van een winkel of showroom moeten betalen. Dat maakt dat ze hun prijzen aanvaardbaar kunnen houden. Als Belgische handelaar moet je wel. Rommelaere: "Belgen zijn minder geïnteresseerd in vintage dan mensen uit de buurlanden. In Groot-Brittannië, Frankrijk en zelfs Nederland is de vraag veel groter, wat de prijzen uiteraard beïnvloedt. Als je naar de markt kijkt, mag je stellen dat vintage mid-centurydesign het nieuwe antiek is. Terwijl er naar echt antiek nog amper vraag is."

"Belgen zijn inderdaad niet zo wild van vintage", bevestigt handelaar Lenz Vermeulen. "Al merk ik dat de interesse vandaag veel groter wordt." Vermeulen runt een internetshowroom, City Furniture. Zijn uitvalsbasis is Antwerpen, maar hij is ook vaak in Parijs, waar hij klanten heeft en de markten afschuimt. Verschepen doet hij zowel naar New York als Hong Kong. "Wat een handelaar in New York durft vragen voor een kast die hij bij mij heeft gekocht, dat zou ik hier nooit kunnen. Maar tegelijk blijft die kast wel online staan, in mijn archief. Zo belanden zoekende verzamelaars via Google toch nog bij mij. Dan zien ze welke stukken ik al heb gekocht en verkocht. Zo'n archief wordt je handelsmerk. Ik steek dan ook veel tijd en energie in de presentatie van mijn waar. Ik bouw een set, schuif minder bekende maar erg mooie zaken naar voor. En ik documenteer me uitgebreid. Hoe meer je kent van design, hoe beter je de waarde ervan gaat begrijpen. Topvintage is een kwestie van emotie, maar ook van kennis."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234