Maandag 23/05/2022

De hulp aan Kosovo wordt te veel

De Belgische hulporganisaties zeggen het niet graag, maar ze zitten dik verveeld met de massale toevloed aan kleren, medicijnen en voedsel voor Kosovo. Het sorteren, inpakken en transporteren kost handenvol geld. En bovendien rijst de vraag of de vluchtelingen zoveel goederen wel nodig hebben. 'Enkel het storten van geld heeft nog zin', zegt het Rode Kruis.

Brussel.

Eigen berichtgeving

'Tweehonderdduizend ton waspoeder is er de afgelopen dagen geleverd voor Albanië', vertelt een Belgische transporteur van humanitaire goederen. "Terwijl de jaarlijkse consumptie van Albanië normaal rond de tienduizend ton schommelt." Goede wil, maar een gebrek aan coördinatie zorgt er volgens de transporteur voor dat Albanië zich voor de volgende 20 jaar geen zorgen moet maken over vuile was. "Op geen enkel niveau wordt er overlegd welk land welke hulpgoederen aankoopt of inzamelt. Iedereen doet maar wat."

De zes Belgische hulporganisaties (Oxfam, Unicef, Caritas, AzG, Balkanactie en Rode Kruis) die hun krachten bundelen in de Help Kosovo-actie, zitten met een probleem. Ze hebben het liefst dat mensen hun solidariteit vertalen in een bijdrage op het centrale rekeningnummer, maar veel landgenoten geven blijkbaar de voorkeur aan giften in natura.

"Het is niet evident om neen te zeggen tegen een lokale actie", zegt Oxfam-woordvoerder Erik Todts. "Wat moet je doen als je enthousiaste mensen aan de lijn hebt hangen die in hun wijk zeep willen inzamelen. Je kan twee keer neen zeggen, maar de derde keer zeg je toch ja om hen niet teleur te stellen. De hulp ontstaat spontaan, hé. De vraag is alleen hoe je die omvormt tot iets dat wezenlijk kan bijdragen."

Kleren die via Oxfam ingezameld worden, vertrekken nooit rechtstreeks naar Kosovo. "Wij laten die verwerken door professionele centra. Een deel wordt later doorgestuurd, een ander deel wordt verkocht aan tweedehandswinkels. Het geld dat zo vrijkomt, gaat integraal naar de Kosovo-actie."

Handicap International zamelde het afgelopen weekeinde zo'n 50.000 paar schoenen in. Gebruikte, maar ook nieuwe schoenen. "Niet alles kan naar Kosovo", zegt woordvoerster Julie Tilman. "We hopen tegen eind volgende week klaar te zijn met de selectie." Hoeveel schoenen bij de Kosovaren moeten terechtkomen, en hoe dat moet gebeuren, kan Tilman niet zeggen. "Met een schip of een vliegtuig... Misschien met een vrachtwagen. Moeten we nog bekijken..." Schoenen gaan in ieder geval ook naar Kosovaarse vluchtelingen die tijdelijk in Fraipont en Antwerpen verblijven. "De niet-bruikbare schoenen geven we aan het Leger des Heils, die ze later verdeelt aan kansarmen in België."

De meeste Belgische hulporganisaties organiseren niet zelf het vervoer van hulpgoederen. Ofwel wordt alles gecentraliseerd bij Europese partners, ofwel besteden ze het uit aan privé-firma's, die op hun beurt met zelfstandige chauffeurs werken. Een gemiddelde rit naar Albanië duurt zo'n zeven dagen en kost tussen 150.000 en 300.000 Belgische frank. Slechts af en toe rijdt een vrijwilliger van een organisatie zelf met een vrachtwagen over en weer.

Een commerciële vlucht die tot 40 ton goederen kan meenemen kost al vlug ruim anderhalf miljoen Belgische frank. Voorlopig kunnen de ngo's echter rekenen op C-130's van het Belgische leger. Het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking betaalt die factuur.

Vertrouwen dat de hulpgoederen ter plaatse komen, hebben de organisaties wel. Maar waar en wanneer precies een vracht wordt gelost, kan niemand vertellen. De chaos in Albanië en Macedonië is groot, één C-130-vliegtuig uit België met hulpgoederen kon niet landen in de Albanese hoofdstad Tirana, wegens te druk. Om de vijf seconden komt er op de luchthaven een vliegtuig met militair materieel of westerse hulpgoederen toe.

Wordt het niet allemaal te veel van het goede? "Het is mogelijk", zegt Michel Dumont van het Rode Kruis, woordvoerder van de gezamenlijke Kosovo-actie. "Maar financiële hulp is echt wel nodig. Er zullen zeker twee generaties voorbij gaan voor dit Kosovaars drama volledig verwerkt zal zijn."

(PJB)

'Op geen enkel niveau wordt er overlegd welk land welke hulpgoederen aankoopt of inzamelt. Iedereen doet maar wat'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234