Donderdag 24/06/2021

De hoge lat van 'Het journaal'

Geert Buelens keek naar het prijswinnende Journaal.

Hij is schrijver en hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht.

Tijdens De Nacht van de Vlaamse Televisiesterren, afgelopen vrijdag te zien op vtm, zijn de Vlaamse tv-prijzen uitgereikt. Het journaal werd uitgeroepen tot beste informatieprogramma van het afgelopen jaar. Maar volgens Geert Buelens kan het beste beter.

Er is naturlijk HUMO's onvolprezen 'Dwarskijker', maar voorts heeft televisiekritiek in Vlaanderen nooit echt vaste voet aan de grond gekregen. Bij de start van het tv-seizoen of de lancering of het afsluiten van ambitieuze reeksen schrijven kranten er wel over, maar dag-aan-dag het televisieaanbod van commentaar voorzien, zoals in Nederlandse kwaliteitskranten, dat gebeurt in Vlaanderen niet. Dat is eigenlijk niet goed te begrijpen, want televisie is cultureel en politiek gesproken veel invloedrijker dan opera of theater en die kunstvormen mogen zich wel (zij het in afnemende mate) verheugen in gespecialiseerde recensenten.

Een extra nadeel van de afwezigheid van structurele televisierecensenten is dat een toevallige kritiek op een televisieprogramma of omroep (zoals in dit soort columns) meteen overkomt als een regelrechte aanval. Net omdat de media het niet gewoon zijn om aan kritiek onderworpen te worden, geven ze vaak blijk van de allerlangste tenen. Wie een journalist behandelt zoals nagenoeg elke journalist politici behandelt, wordt al gauw van karaktermoord beticht. Terwijl het er natuurlijk om zou moeten gaan om van kritiek beter te worden. Of om het nog pretentieuzer te zeggen: om de vierde macht te controleren.

'Bij Het journaal hebben we altijd de lat hoog gelegd', stelde Martine Tanghe afgelopen vrijdag toen haar programma op de Vlaamse Sterren Academie bekroond werd als beste informatieprogramma. Tijdens die show werd een selectie getoond van het type bloopers zoals die nu al enige tijd tot de huisstijl van Het journaal zijn gaan behoren: dames in bikini bij het nieuws over een kerkbrand, de gayparade die in een onderschrift als 'rampgebied' wordt betiteld, beelden van het koninklijk huis bij een bericht over treinstoringen. Koen Meulenaere van Knack kan opgelucht ademhalen: ze hebben het bij Het journaal zelf ook gezien dat er wel eens iets misloopt.

Het is natuurlijk meegenomen wanneer het technisch op rolletjes loopt, maar wezenlijk is het niet. De inhoud daarentegen... Hoorde ik dat goed, maandag, in dat item over de 22 doden die in Ivoorkust vielen toen in een overvol voetbalstadion een muurtje instortte? 'Rellen met dodelijke afloop bij voetbalwedstrijden zijn in Afrika zeker niet ongewoon. Vorig jaar vielen er in Congo al eens elf doden en in Liberia acht' Wat bij Reuters en Belga nog 'gedrang' werd genoemd, blijkt voor Het Journaal een 'rel'. Nu ja, het is ook altijd iets, hé, met die negers. Pas maar op, zo klonk de uitsmijter: 'De Wereldbeker van volgend jaar wordt trouwens in Zuid-Afrika georganiseerd.' Nauwelijks een week nadat de Zuid-Afrikaanse organisatie in Kopenhagen onder Uefa-lof werd bedolven omwille van de veiligheidsvoorzieningen, zendt zo'n achteloos uitgesproken zinnetje op zijn zachtst gezegd een insinuerend signaal. Vond Het journaal na het Heizeldrama (1985) en de 96 doden in Hillsborough (1989) dat het WK van 1990 niet in Italië gehouden mocht worden? Of gelden voor Afrikanen andere normen dan voor Europeanen?

Het bedankzinnetje van Martine Tanghe ging vrijdagavond nog even door. ''Bij Het journaal hebben we altijd de lat hoog gelegd, omdat we vinden dat u daar recht op hebt'. Blij dat we het alvast daarover eens kunnen zijn.

Omdat de media het niet gewoon zijn om aan kritiek onderworpen te worden, geven ze vaak blijk van de allerlangste tenen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234