Donderdag 12/12/2019

De hete revolte van Teheran

Seks voor het huwelijk is strafbaar met zweepslagen en opsluiting. Overspel zelfs met de doodstraf. En net daarom blijkt grensoverschrijdend seksueel gedrag in Iran de norm. Een beklijvende undercoverreportage uit de onderbuik van Teheran.

Het waren tien mannen en tien vrouwen. We hadden de instructie gekregen de wagen enkele blokken verder te parkeren om geen argwaan te wekken bij de politie of buren. We ontmoetten elkaar in een klein huis in de tuin van een grote villa in het noorden van de stad, een plek waar deze bijeenkomsten vaak georganiseerd worden. Behalve mijn vrouw kende ik er niemand. We deden door tot de ochtend. En bij de terugkeer brak het angstzweet me uit."

Mohsen vertelt met gemengde gevoelens over zijn laatste orgie in Teheran. "Eender wie van de groep zou kunnen spioneren voor het regime. Bovendien was alle seks onbeschermd. Ik had geen zin voor de rest van mijn leven overgeleverd te zijn aan een ziekte. Ik speelde met mijn leven."

Mohsen is een veertigjarige doctoraatsstudent fysica aan de universiteit van Genève. Hij reist elke zomer terug naar Teheran en vertelt ons in de winter van 2013 voor het eerst over de seksuele moraal van zijn thuisstad. "We noemen het onze speelse rebellie", zegt de Teherani. "Alles is verboden en net daarom is alles mogelijk. Op de metro heb ik in minder dan twee haltes tijd al vrouwen verleid tot seks. In een winkelcentrum heb ik ooit drie onbekende maar heel knappe vrouwen verzameld voor een orgie. In Iran draaien onze levens rond seks."

Seksueel protest

Mohsens verhalen worden bevestigd door de Iraans-Amerikaanse antropologe Pardis Mahdavi. Pardis' ouders sloegen op de vlucht voor de ayatollah in 1979. Zij keerde als prille twintiger terug naar Teheran en deed er zeven jaar onderzoek naar seksualiteit. "Het is een seksuele revolte", vertelt ze ons aan de telefoon vanuit Los Angeles. "Dit is een regime dat zogezegd de islamitische moraal wil beschermen. Haar macht bestaat eruit dat ze zich voortdurend bemoeit met de meest intieme aspecten van het leven. Protesteren op straat is levensgevaarlijk, dus rest jongeren geen andere manier om hun onvrede te uiten dan achter gesloten deuren de regels van het regime overboord te gooien." Dat ze de kans lopen gestraft te worden, is volgens Pardis voor de meeste onder hen niet echt een probleem. "Dan weet het regime wat je uitspookt. Hoe meer jongeren hun voorbeeld volgen en betrapt worden, hoe meer het regime zal beseffen dat hun wetten van hen geen brave islamitische onderdanen maken, eerder integendeel. Het regime moet weten dat ze, ondanks de repressie, zelf beslissen wat ze wel of niet met hun lichaam uitrichten. Dus hoe illegaler, hoe beter."

De stap naar groepsseks is snel gezet. Pardis was zelf tweemaal getuige. Eénmaal bekeek ze vanop de springplank een orgie op de bodem van een leeggelopen zwembad. Bijna iedereen was naakt en de gender van de partners bleek voor niemand van tel. De tweede vond plaats in de tuin van een hooggeplaatste geestelijke. Terwijl vaderlief naar Mekka reisde, organiseerde zijn dochter een seksfeest voor vrienden en geïnteresseerden in de privé-hamam. De organisator van de laatste orgie was niet toevallig een vrouw. Het zijn volgens Pardis eerder vrouwen dan mannen die het voortouw nemen in de seksuele revolte. "Want vrouwen betalen het gelag voor de absurde wetten van de islamitische republiek", verklaart ze. "Niets is illegaler dan voorhuwelijkse seks en abortus, maar enkel vrouwen kunnen schuldig bevonden worden - mannen hebben namelijk geen maagdenvlies en kunnen niet zwanger worden. Mannen moeten geen hoofddoek aan of mantel om die hun lichaamsvorm verhult. Vrouwen worden veel harder beteugeld dan mannen. Het is dus evident dat zij meer geneigd zijn de extremen te gaan opzoeken."

De opzettelijke file

Het duurt tot de zomer van 2016 alvorens we de kans krijgen Mohsen in zijn thuisstad te bezoeken. Hij heeft beloofd ons in contact te brengen met de libertijnse netwerken waar hij ooit deel van uitmaakte. Teheran is bloedheet. In tegenstelling tot Istanbul of Casablanca is het stadsbeeld hier niet gedomineerd door minaretten. We worden niet gewekt door het ochtendgebed. Een Amerikaans-Iraanse connectie heeft ervoor gezorgd dat we op een geheim adres kunnen verblijven waar men geen weet heeft van de reden van ons verblijf. Mohsen is vanaf onze aankomst zeer spaarzaam met ontmoetingen. Hij is zichtbaar nerveus in onze aanwezigheid en beperkt zijn antwoorden op onze vragen over seksualiteit tot een absoluut minimum. Het is uiteindelijk het kroost van ons gastgezin dat ons inleidt in de wondere wereld van daten in de islamitische republiek.

"Dit is onze bar", zegt Hooman, de dertigjarige zoon van onze gastheer. "Dit is waar mannen en vrouwen elkaar tegenkomen." Het is na zonsondergang. Teheran is één opeenvolging van files. We zijn omringd door BMW's en Maserati's bestuurd door binken met gouden Rolexen of jonge vrouwen met overmatig veel oogschaduw en mascara. Dit is Fereshte, de plek waar de rijke jeugd van de hoofdstad 's nachts massaal naartoe trekt op zoek naar casual seks. "Autorijden draait hier niet om de bestemming maar om de reis," grapt Hooman, "dus hoe meer file, hoe beter." Het fenomeen heet 'dur-dur', Perzisch voor 'rond-rond'. De blitse wagens leggen steeds opnieuw hetzelfde traject af in rondjes, in een eindeloze file. Als ze niet gestopt worden door de moraalpolitie gaan ze de hele nacht door. We moeten onze chauffeur verwittigen wanneer we iets zien dat ons bevalt. Dan zet hij de achtervolging in, murwt hij zich naast de uitverkoren vrijgezel van de avond en steken we ons telefoonnummer door het raam naar binnen. Hier en daar staat ook een gesluierd meisje langs de kant van de weg te lonken. Het is een manier waarop armere Teheraanse jongeren zich vertier veroorloven. Ze worden opgepikt door rijke jongens, worden getrakteerd op alcohol en drugs met eventueel seks als afsluiter van de avond. Dan worden ze netjes terug thuis afgeleverd.

Het wordt moeilijker om Mohsen te bereiken. Hij neemt zijn telefoon steeds minder vaak op en heeft het zogezegd te druk om ons te zien. De ramadan is ondertussen begonnen en overdag valt er niets te beleven. Op het televisiescherm bij het gastgezin flikkeren de hele dag door verboden Iraanse videoclips, opgenomen in Los Angeles en gemonteerd met beelden uit Teheran. Snoop Dogg figureert occasioneel en LaToya Jackson heeft zich blijkbaar het Perzisch eigen gemaakt om mee te mogen zingen met Iraanse popsterren in ballingschap. De Iraanse diaspora in Los Angeles laat zo hard van zich horen dat men de plek 'Teherangeles' is beginnen noemen.

In afwachting van nieuws van Mohsen vatten we na zonsondergang post in een koffiebar van de upper class in Fereshte. Recht tegenover ons staat een mislukt schilderij van de ayatollah dat gemakkelijk kan doorgaan voor karikatuur. Houssein, een man van tweeëndertig, is naast ons komen zitten. Hij pronkt met zijn weelderige borsthaar, zijn zilveren halsketting en gouden horloge. Hij komt even uitblazen van de jacht in zijn BMW-cabrio en toont ons met trots zijn buit van de avond. De file op Fereshte van vanavond heeft hem al zes telefoonnummers opgeleverd. Hij krijgt het ene bericht na het andere van kandidates aan wie hij zijn gegevens heeft doorgegeven. "Het is eenvoudig", zegt hij terwijl hij nerveus de koffiebar aftuurt op zoek naar oogcontact met de aanwezige vrouwen. "Ik bel of zij belt, we spreken af aan de kant van de weg of in een park en ik neem haar mee naar huis. Daar drinken we vodka, roosteren we kebab, praten wat en dan neuken we. Na één week verander ik van partner en daar heb ik nog nooit een vrouw over horen klagen. Ook zij wil vaak over naar de volgende. Geen probleem. Dat is hoe we het doen in Iran", lacht hij.

Daten is seks

Zoals Pardis ons al verteld had, kiezen ook vrouwen voor losse zeden. Het wordt ons bevestigd door Negeen (29). We ontmoeten haar op een underground feestje. Rond middernacht is ze te dronken om nog zinnige praat te verkopen dus spreken we de volgende dag af in Bagh-e-Ferdous, een populaire tuin naast het Iraans cinemamuseum. "Luister, ik hou heel veel van seks," vertelt ze kortaf, "en ik ben vier jaar lang de files ingetrokken op zoek naar seks. Ik veranderde niet elke week van partner, eerder om de twee weken." Negeen trekt een direct verband tussen de strenge regels van het regime en de promiscuïteit van de jeugd. "Het is logisch als je erover nadenkt. Een ongetrouwde vrouw die meegaat naar het huis van een man verliest automatisch al haar rechten. Als je aangerand wordt, heb je geen poot om op te staan. Dus wanneer je meegaat naar het huis van een man betekent het dat je niet pas later kunt beslissen of je al dan niet seks wil. Meegaan, staat dus gelijk aan seks. Maar daar zien ik en de meeste meisjes die ik ken ondertussen geen graten meer in."

Negeen heeft haar zin nauwelijks uitgesproken of er rijden vier motorfietsen met bebaarde mannen het park in. Ze stoppen op elke plek waar een man en vrouw samenzitten, halen de koppels met geweld uit elkaar en doorzoeken zakken en tassen. Negeen maant ons aan meteen recht te staan en snel de private tuin van het cinemamuseum binnen te lopen. Ook daar is het niet helemaal veilig maar we kunnen er schuilen achter een muur. De bebaarde jongemannen behoren tot de Basij, de paramilitaire jeugdbeweging van de Revolutionaire Garde. Werkloze jongeren uit het verpauperde platteland die door het regime betaald worden om hun jaloezie op de mondaine stadsjeugd te stillen, aldus Negeen.

Wraak op de jeugd

Na twee weken wachten op antwoord van Mohsen krijgen we de genadeslag. Undercover research heeft als nadeel dat bijna niemand weet waarom je in het land bent. Niemand kan je dus waarschuwen voor gevaar. Sinds onze aankomst startte het Iraans gerecht onder leiding van de ayatollah een hardhandige nationale campagne tegen underground feesten en raves. Op de tweede nacht van ons verblijf, zo komen we nu te weten, werden 100 kilometer verderop 35 feestgaande jongeren gearresteerd en in dezelfde adem 99 keer gegeseld. Een kleine week later werden 132 jongeren gearresteerd, onder wie 72 in een restaurant op 20 kilometer van onze locatie. Conservatieve hardliners nemen wraak op de jeugd na de klinkende overwinning op de parlementsverkiezingen van hervormingsgezind president Hassan Rouhani. De woordvoerder van het gerecht verklaart dat de 'westerse infiltranten' die achter de organisatie van de feesten zitten, gevonden en bestraft moeten worden. Een slechtere timing voor onze research is ondenkbaar.

Het is niet duidelijk of het hierom is dat Mohsen alle banden met ons doorsnijdt. "We kunnen elkaar niet meer zien. Wis mijn contact uit je telefoon en wis alle foto's die je van me hebt. Je beseft niet waar je bent en waar je mee bezig bent. Mijn leven en dat van mijn familie staan op het spel", laat hij ons weten via WhatsApp.

Terugkeren naar huis is geen optie. In plaats daarvan gaan we zelf aan de kant van de weg staan op Fereshte, in de hoop opgepikt te worden. We zien geen andere methode om méér te weten te komen over de seksuele mores van de Teheraanse jeugd. Na amper tien minuten stopt een BMW X5 en gaan de ruiten omlaag. Twee zwaar opgemaakte en gesluierde meisjes overstemmen de technobeats met gefluit en gejoel. Of we zin hebben in een waterpijp? We stappen in.

Een rit dwars door Teheran brengt ons naar een bar naast een moskee in een donkere achtersteeg. De neonverlichte plek blijkt een trekpleister voor transgenders en Afghaanse hipsters. Die hipsters blijken bij nader inzien veteranen uit Syrië die ons met trots gruwelvideo's laten zien van executies waar ze aan deelnamen. Op een fotoshoot met transgenders na komen we weinig te weten over grensoverschrijdende seksualiteit in de islamitische republiek. Mahasti en Sahar - zo heten de meisjes - zetten ons keurig terug thuis af.

Gebotoxte moeder

Drie dagen later zitten we op klaarlichte dag met de meisjes in een overvolle wagen richting westen. Na een uur rijden, bevinden we ons in het midden van het platteland. Achter hoge muren en dikke poorten staat een leegstaande villa met zwembad in het midden van een abrikozenboomgaard. Het gezelschap bestaat uit een tiental jonge en oudere mannen, evenveel meisjes in bikini die weggelopen lijken uit een muziekclip en een handvol transgenders. Binnen wordt keiharde techno gedraaid, een meisje van vijftien staat onvermoeibaar te dansen, te drinken en te roken in haar ondergoed onder het goedkeurend oog van haar hevig gebotoxte moeder. Buiten gaan de vodkaflessen van hand tot hand. De eigenares van het pand, een knappe vrouw van rond de veertig uit de Teheraanse upper class, slaat alles met voldoening gade, knoopt haar hoofddoek en losse manto om en stapt door de poorten terug de buitenwereld in. Het gezelschap is bijzonder lieftallig. We moeten masseerbeurten afslaan. Het knuffelen gaat over in kussen. Vrouwen met mannen, mannen met transgenders, vrouwen met vrouwen en mannen met mannen. Onder nerveus gegiechel wordt elke halve minuut gewisseld van partner. In de kleedkamer vinden we onze getatoeëerde en gespierde chauffeur terug, verstrengeld in een omhelzing met twee transgenders.

Pinokkio's neus

Minder dan twaalf uur later zijn we op weg naar een dorp op het platteland dat bekendstaat om feesten in vakantiehuisjes. Jongeren uit de hoofdstad huren de huizen voor de dag, trekken erheen met muziekinstallatie, drank en drugs en laten de plek 's avonds achter alsof ze er nooit geweest waren. De politie liet het dorp ongemoeid tot het Amerikaans nieuwskanaal Vice er een jaar geleden neerstreek. Sindsdien vinden er sporadisch raids plaats. Vier meisjes met dikke rode lipstick zitten aan een tafel naast het zwembad en keuren ons van top tot teen wanneer we de tuin betreden. Dit feest is excessiever dan dat van gisteren. Er wordt harder gedanst met minder om het lijf en binnen het halfuur is het grootste deel van de genodigden stoned of dronken. Organisator Navid is de eerste die het kamertje naast de dansvloer in gebruik neemt. Een meisje met T-shirt waar 'crazy cat lady' op staat, volgt hem enthousiast naar binnen en de deur gaat op slot. Daarna is het de beurt aan twee kussende jongens die geen blijf meer weten met hun goesting.

Het is vier uur 's namiddags, boven op een ladder tegen de tuinmuur kijken we uit op de Iraanse woestijn en verschillende dorpen, helemaal in de stilte van de ramadan gehuld. Op de terugweg naar Teheran staan we opnieuw in de file, de perfecte gelegenheid voor de jongens vooraan in de wagen om de vrouwelijke passagiers van andere wagens te beginnen verleiden. Zonder een onmiddellijk aanwijsbare aanleiding toont de jongen op de passagierszetel ons de tattoo rond zijn penis. Het zijn de hoed, oren en ogen van Pinokkio, perfect geplaatst zodat zijn piemel dienstdoet als Pinokkio's neus.

Mahdi, een eenentwintigjarige grafisch ontwerper die ons elke nacht meeneemt op eindeloze ritten door de stad, bevestigt dat feestjes vaker wel dan niet gepaard gaan met seks. "Het gebeurt op de dansvloer", zegt hij aan het stuur van zijn kaduuke Renault, "wanneer ze je tijdens het dansen in je nek kussen is het de bedoeling dat je ze meeneemt naar de slaapkamer of het toilet." Mahdi verloor op die manier zowel zijn maagdelijkheid als zijn laatste vriendin. Het is een ongeschreven regel dat vrouwen steeds aan zet zijn wanneer het gaat om casual seks. "En niet enkel op feestjes", getuigt Mahdi. "Het is werkelijk doodnormaal dat een vriend je vraagt of je geen interesse hebt in een trio met zijn vriendin. Het is de vrouwelijke partner die haar keuze maakt en de man laat het zich allemaal welgevallen. Ik maak het elke paar maanden mee. Het moet aan onze Perzische cultuur liggen, we houden van delen", lacht hij. "Kijk, dit zijn de mensen die erop gaan toezien dat we geen plezier hebben", zegt hij wanneer we een politiepatrouille passeren. Alsof ze er niet staan, steekt hij een nieuwe joint op.

Unsafe sex

Door toedoen van het islamitisch regime is de kennis over seksuele gezondheid bij jonge Teherani's echter bijzonder schaars. Wetenschappelijk onderzoek over seks is ook te progressief voor de conservatieve krachten in het regime. Antropologe Pardis Mahdavi moest wegens haar onderzoek naar seksuele mores op de vlucht. De Canadees-Iraanse professor seksuele gezondheid Homa Hoodfar werd enkele dagen voor ons vertrek gearresteerd door de Revolutionaire Garde op de luchthaven en opgesloten in de isoleercel. Ook onder de vorige president Mahmoud Ahmadinejad werden prominente hiv-onderzoekers opgesloten. Seksuele voorlichting is onder het huidig regime alleen voorbehouden aan koppels die op het punt staan te trouwen. En ook al vinden jongeren tegenwoordig veel informatie over veilige seks op het internet, toch is er nog te veel in te halen. UNAIDS-rapporten tonen aan dat zes op de tien Iraanse mannen tussen 15 en 29 denkt dat een vrouw die er gezond uitziet geen hiv kan hebben. Onder Iraniërs die er meerdere bedpartners op nahouden heeft bijna één derde nog nooit een condoom gebruikt. Nog eens één derde gebruikt het slechts sporadisch. Het aantal personen met hiv is in Iran relatief laag, maar het aantal besmettingen door onbeschermde seks is de jongste tien jaar vertienvoudigd. Op de orgieën die Pardis bezocht werden nauwelijks voorzorgsmaatregelen genomen en ook Mahdi geeft toe nog nooit stilgestaan te hebben bij de nood aan bescherming.

Het feesten gaat intussen onverminderd door. Een veertigjarige Deen die we ontmoeten in een hotel is net terug uit Mashad, een streng religieuze stad in het oosten van het land. Gisteren werd hij er door een groep meisjes out of the blue uitgenodigd voor een seksfeestje, vertelt hij vol ongeloof. Wij zijn intussen toe aan onze laatste rit door Teheran. Firouzeh, een onderwijzeres van 27 schudt het hoofd achter het stuur. Ze heeft nog nooit deelgenomen aan een orgie. "Maar ik heb een ondeugend idee", zegt ze met een knipoog in de achteruitkijkspiegel, "Wanneer vertrekken jullie? Als je wil, kunnen we iets organiseren."

De namen van de auteur en fotograaf hebben we weggelaten, ze zijn bekend op de redactie. Deze reportage kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234