Zondag 25/10/2020

De hemel om de hoek van de straat

Dicht bij huis lag een onbekende wereld en daarom bracht fotograaf Jake Green maandenlang elke zondag door bij zijn Londense buren van de Nigeriaanse evangelische kerk. Wat hij zag? 'We gelijken meer op elkaar dan dat we verschillen.'

"You are not of this world; HEAVEN IS YOUR HOME..." Met één klik op cccplp.org, de website van de Celestial Church of Christ Palace of Liberty Parish, weet je waarrond het draait. Het is het geloof in een wereld van later. Wat we nu doen, is enkel de weg afleggen. De hemel als doel.

Misschien opende fotograaf Jake Green (34) die site ook wel eens en zag hij een filmpje waarop shepherd-in-charge Samuel Akinyemi de gelovigen toespreekt. Je kijkt er met verwondering naar, zeker naar die vrouwen die tussen de stoelen gaan knielen en bijna in trance mee gaan bidden.

Maar dat was bij Green niet de reden waarom hij op een zondag in januari naar The Palace of Liberty trok. Een zaaltje boven een winkel in East-Londen, de buurt waar hij zelf opgroeide en woont. "Het is een heel diverse buurt", zegt Jake. "Mensen komen van overal uit de wereld. In de block waar ik woon, vind je alle soorten van geloof: er is een kerk, een moskee, een synagoge. En er is The Palace of Liberty. Al die religies wonen er vreedzaam samen. (lachje) Het kàn dus echt, hoor."

Van waar hij woont, is het vijf minuten wandelen. Hij was er vaak voorbij gelopen, had het bordje al wel eens gezien, maar sloeg er geen acht op. "Wel had ik gezien dat op zondag mensen met prachtige gewaden naar die buurt kwamen. Dat begon me te intrigeren."

Maar op dat bordje stond een telefoonnummer, hij belde en Akinyemi nam op. Jake: "Je bent welkom, zei hij, en ik ging. De eerste keer zonder camera. Ik wilde gewoon zien wat het was. Maar hoe langer ik er die dag was, hoe vaker ik dacht: had ik nu mijn toestel maar bij me."

The Celestials, de reeks foto's waar dit verhaal een lang onderschrift bij vormt, is het eerste resultaat van de voorbije vier maanden. Ooit wordt dat een boek.

Na die eerste zondag in januari werd de Nigeriaanse evangelische kerk de wekelijkse pleisterplek van Jake Green. Andere Londenaars gaan die dag naar Arsenal, Chelsea of Tottenham. "Duurden de diensten maar zo lang als een voetbalmatch", glimlacht de fotograaf. "Het begint om 10 uur in de ochtend en meestal bleef ik er tot 16 uur in de namiddag. Dan ging ik weg, als eerste. Voor de mensen is het een ritueel of een vorm van escapisme en dat gebeurt heel gedreven. De enige klacht van de buren is wel eens dat de Celestials tot laat in de nacht zingen en bidden."

The Celestial Church of Christ kent haar oorsprong in Benin, maar heeft nu een grote Nigeriaanse aanhang. "Ik had dus best naar Nigeria kunnen reizen voor dit project", zegt Green. "Maar ik vond het veel inspirerender en fascinerender dat het zich uitgerekend hier afspeelt. Die mensen proberen ver van hun thuisland dichtbij hun roots te blijven. Pas sinds twee jaar hebben ze die ruimte. Ik weet zelfs niet of ze er van de gemeente toelating voor hebben om daar erediensten te houden en misschien zullen ze er ook niet kunnen blijven."

"Ik ben al een tijd bezig met een project rond religies, onder meer rond Getuigen van Jehovah. Vorige week was ik in Brussel voor een opdracht en toen werd me op straat door iemand een foldertje uitgereikt. Net zoals je dat in Londen elke dag kunt meemaken. Zelfde brochure, zelfde standje, zelfde manier van kleden. Maar zeer weinig gepassioneerd.

"Ondertussen las ik Invisible Man, een boek uit de jaren '50 van Ralph Ellison over een zwarte jongen die preekt in een evangelische kerk, en door dat te lezen moest ik vaststellen hoe oninteressant de Getuigen van Jehovah eigenlijk zijn. Ik zocht naar passie en kleur, en realiseerde me dan dat die gewoon op het einde van mijn straat te vinden waren."

Passie. Kleur. Licht. Samuel Akinyemi zorgt ervoor in zijn erediensten en met zijn stilste camera, een Mamiya 7, ging Jake Green tussen de gelovigen zitten. "Hoe vaker ik ging, hoe meer ik opging in de mensen", zegt hij. "Ze waren zich zeker bewust van mijn aanwezigheid. Maar stilaan vergaten ze me. Toevallig ging ik vandaag een eerste selectie van mijn werk tonen aan Samuel. Hij is een open geest, wilde me overigens nooit bekeren en probeerde nu met afstand naar de foto's te kijken. Hij schrok zelf van hoe kwaad hij kan kijken tijdens zijn preken. Dat had hij nooit gezien."

Het is een kleine gemeenschap. "Vijftig mensen, meer zijn er nooit samen. Maar het is wel een groep die groeit. Dat is het vreemde: de grote kerken lopen leeg, maar deze ruimten lopen steeds voller. Ik zie dit meer als een groep vrienden en als een gemeenschap dan louter een groep gelovigen. Buitenstaanders denken misschien dat ze gek zijn, maar deze mensen hebben dit nodig om een groep te vormen. Voor hun identiteit."

Dat is, zegt Green, misschien wel meer waarrond zijn project draait. Meer dan om religie gaat dit over een gemeenschap van mensen en hoe die zich daar begeven.

Hij is overigens zelf niet gelovig. "Maar dit project bracht me wel veel begrip over godsdienst bij. Als je 's morgens vroeg naar het eerste gebed in de moskee trekt, kom je op straat enkel moslims tegen. Dat creëert een uniek groepsgevoel. Bij the Celestials wordt er na de eredienst gedanst en gepraat en gegeten."

Scrollend op de site van Jake Green zelf, zie je een jonge talentvolle voetbalster. De ziekenhuisdagen van een meisje met kanker. Hippe skaters. Het leven in Jamaica. Een oude cinema in Bloomsbury. Een reportage in Delia, een afgelegen Siciliaans dorpje. En nu The Celestials.

Wat is de rode draad? Hij denkt even na. "Ik denk dat het zit in een combinatie van passie, toewijding, rituelen en een zoektocht naar identiteit. Ik ben nu bezig aan een reeks over voetbalsupporters van Inter Milaan. Dat vind je daar ook in terug. Ik werk aan eigen projecten, bijna nooit in opdracht. En ik ga geen beroemde sportmensen fotograferen. Ik wil niet bekend worden door bekende mensen in beeld te brengen. Mij interesseert het gewone leven meer. En wat ik na al die projecten, hoe uiteenlopend ook, vaststel, is dat we veel meer met elkaar gemeen hebben dan dat we van elkaar verschillen."

jakegreen.co.uk

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234