Vrijdag 20/09/2019

De hele wereld tript op ayahuasca

Na lsd in de jaren zestig en xtc in de jaren tachtig, schakelen recreatieve drugsgebruikers aller landen vandaag over op ayahuasca uit het regenwoud. Dat beweert althans de Nederlandse drugsonderzoeker Arno Adelaars. En ook de Belgen zouden de hallucinogene thee uit de Amazone ontdekken.

Paul Simon, Sting en Tori Amos outten zich een paar jaar geleden al als enthousiaste gebruikers van thee van de regenwoudliaan ayahuasca. Volgens onderzoeker Arno Adelaars zit ayahuasca nu ook bij de rest van de wereldbevolking in de lift. "Ook in België", stelt hij. "Overal ter wereld zoeken mensen diepe innerlijke ervaringen. Die proberen ze te vinden via ayahuasca, zelfs in landen waar er de doodstraf op staat zoals in Saoedi-Arabië." In Nederland schat Adelaars het aantal gebruikers op duizenden. "We zitten in de 'derde psychedelische golf': na lsd en xtc is het nu de beurt aan oeroude hallucinogene planten. Met als topper ayahuasca."

Tom Evenepoel, coördinator van de Druglijn, heeft vooralsnog geen aanwijzingen dat ayahuasca ook in België piekt. "Druggebruik is onderhevig aan trends, maar harde cijfers over natuurlijke psychedelica zijn er niet. Hallucinogene planten zijn populair bij mensen die geïnteresseerd zijn in sjamanisme. Het is een kleine, harde kern die zichzelf psychonauten, of mentale ontdekkingsreizigers, noemt. Vaak zijn het hoogopgeleiden op zoek naar 'andere' vormen van bewustzijn."

Lode Blomme is zo'n psychonaut. Hij is coördinator van de Belgische tak van Santo Daime, een kerk met wortels bij de indianen van het Amazonewoud. Centraal in Santo Daime staat het ritueel van het drinken van 'daime', thee van ayahuasca.

"Dat duizenden jaar oude ritueel was tot voor kort echt in België in opmars", zegt Blomme. "Maar de sektecommissie heeft daar in 2010 een einde aan gemaakt. In haar rapport gaf ze een negatief advies over het gebruik van ayahuasca en justitie is gevolgd. In Nederland is ayahuasca ook verboden, maar mensen mogen het sinds 2001 wél gebruiken als onderdeel van een religieus ritueel."

Heilig moment

In 2011 onderschepte de Belgische douane tientallen liters uit Brazilië ingevoerde ayahuascathee, bestemd voor Santo Daime. Eind mei van dit jaar moest Lode Blomme zich daarvoor bij de rechter verantwoorden. Die had geen oren naar het argument dat een verbod op ayahuasca gelijk stond met beknotting van de godsdienstvrijheid. Blommes kerk kreeg een voorwaardelijke boete van 18.000 euro. "Tegen dat vonnis gaan we in beroep, want zonder thee kunnen we ons geloof niet beleven." Vandaag trekken de Belgische volgelingen van Santo Daime dan ook noodgedwongen regelmatig naar Nederland.

De hallucinogene stof in ayahuasca is yopo, de natuurlijke variant van dimethyltryptamine of DMT. In de jaren zeventig was DMT populair als veroorzaker van snelle intense trips. "Het is helemaal niet zeker dat je tijdens een ayahuascaritueel zo'n trip beleeft", zegt Blomme. "Als het tóch gebeurt, is dat een heilig moment."

Hoe voelt dat aan? "Dat hangt van elk individu af. Wie veel met beelden bezig is, zal waarschijnlijk op dat moment vooral beelden binnenkrijgen. Wij gebruiken ayahuasca niet zomaar, het drinken van de thee is gekoppeld aan een zuiverend ritueel van zang en dans dat opbouwt tot het punt waarop we ingang vinden in een ander bewustzijn, in de 'astrale wereld'. Van ayahuasca kun je misselijk worden of diarree krijgen, maar ook dat interpreteren wij als zuivering."

Lode Blomme weet naar eigen zeggen niet hoeveel Belgen aangesloten zijn bij Santo Daime. "Sommigen gebruiken ayahuasca niet voor religieuze doeleinden, maar als therapie."

Gevaarlijk

Hoe gevaarlijk is ayahuasca? "Hallucinogene drugs zijn lichamelijk niet verslavend en geestelijke afhankelijkheid komt weinig voor", legt Tom Evenepoel uit. "Maar hallucinogenen kunnen wel impact hebben op de psyche. Veel hangt af van de geestelijke toestand van de gebruiker en van de omstandigheden waarin hij drugs neemt. Ayahuasca wordt vooral in een religieuze context gesitueerd en gepropageerd als een 'helend middel'. Ik kan me voorstellen dat mensen die niet goed in hun vel zitten zich daardoor aangesproken voelen. Maar als je je geestelijk niet lekker voelt, kijk je best uit met álle roesmiddelen, want net dan loop je meer kans dat het misgaat."

Planten die de deuren naar de ziel openen

Ayahuasca, 'Liaan naar de ziel':

De thee wordt gezet van de stam van de plant. "Het is onmogelijk om zelf ayahuasca te kweken", zegt Lode Blomme. "De thee in vloeistofvorm wordt ingevoerd uit het regenwoud."

De hallucinogene stof ibogaïne zit in de wortelschors van de Afrikaanse plant tabernanthe iboga. Iboga veroorzaakt hallucinaties, helpt bij het milderen van afkickverschijnselen van verslavende drugs maar kan ook ernstige hartritmestoornissen veroorzaken.

Cactussen uit Latijns-Amerika die mescaline bevatten, een stof met vergelijkbare effecten als lsd. Makkelijk in potjes zelf te kweken achter het keukenraam. Jim Morrison was een fervent gebruiker.

Het effect van een geraspte muskaatnoot laat minstens twee uur op zich wachten. De hallucinaties zijn niet echt aangenaam en de gebruiker houdt er gegarandeerd een stevige kater aan over. (JS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234