Zondag 04/12/2022

'De held trekt aan het kortste eind'

Door de almaar efficiëntere isolatie en het compartimenteren van vele ruimtes worden brandweerlui bij een woningbrand meer geconfronteerd met extreme hittes, die oplopen tot 800 graden. Gewone blustechnieken volstaan niet meer om dergelijke vuurhaarden te lijf te gaan. De Gentse brandweer hield gisteren een speciale brandoefening, waarbij nieuwe blustechnieken voor zulke situaties werden uitgetest.

Gent

Van onze medewerkster

Chung Tsey Chow

Door de moderne bouwmethodes wordt het beroep van brandweerman almaar risicovoller. Terwijl bij een brand in een oud pand vensterglas direct springt, waardoor direct ventilatie ontstaat, houden de dubbele en soms driedubbele glasramen in een gecompartimenteerd complex veel langer stand. Hierdoor vormt er zich een dikke rookontwikkeling in de kamer zelf, waardoor de zichtbaarheid vermindert en de temperatuur snel stijgt tot 800 graden. De hete vlammentrog die zo ontstaat, noemt men een flash-over. Als de brandweerman hier niet op de juiste manier op anticipeert, wordt hij geroosterd.

De Gentse brandweer simuleerde het gevaar wel heel realistisch. Een af te breken pand aan het Koning Nobelplein was het oefenterrein van een twintigtal jonge brandweerlui, die slechts enkele maanden in dienst zijn en dus geen of nauwelijks ervaring hebben met de nieuwe blustechniek. Om een flash-oversituatie te creëren werd in één kamer de ramen en het plafond speciaal geïsoleerd en de ruimte volgestouwd met brandbaar materiaal.

De oefening bestaat uit het toepassen van aangepaste blustechnieken en het gebruik van drukventilatoren. Het gebruik van ventilatoren is voor het Gentse korps een primeur. De ventilator wordt aan de ingang van de brandende ruimte gezet. Door de ventilatie verhoogt de zichtbaarheid en koelt de ruimte af. Het nadeel is wel dat de vuurhaard op deze manier wordt aangewakkerd. Snelheid van handelen is hierbij de vereiste.

De jonge spuiters luisteren gespannen naar de richtlijnen van opperadjudant Freddy De Bischop: "De blustechniek bij flash-over bestaat in het afkoelen van de rook en daarna het vuur aanpakken. Bij een normale brand wordt meteen de brandhaard aangepakt met volle waterstraal. Bij een flash-over wordt een minimum aan water gebruikt. De waterstoot moet kort zijn. Plafond en muren mogen niet geraakt worden. Wanneer er te veel water wordt gebruikt of de muren en plafond geraakt, ontstaat er stoom. Dat is vergelijkbaar met een sauna en onhoudbaar voor de brandweerman. De vluchtweg moet op voorhand in je hoofd geprent zitten. Wie denkt de held te moeten uithangen, trekt aan het kortste eind."

Na de briefing steekt De Bischop het vuur aan. In een mum van tijd schiet de kamer in brand en stijgen zwarte rookpluimen op. De hitte is niet te harden en de zichtbaarheid is nihil, alleen de fluoreserende helmen met een klein lampje steken boven de dikke massa uit. Op hun knieën en met de waterslang in de armen betreden de spuiters langzaam de kamer. Binnen het kwartier is de brand geblust. "Normaal zijn we nog rapper en is de klus binnen vijf minuten geklaard", fluistert een ervaren brandweerman.

Tevreden en zwartgeblakerd van de rook stappen de spuiters naar buiten. De helm van Geert Dhondt, die als eerste de kamer betrad, is aan de voorzijde gesmolten. De temperatuur in de kamer bedroeg 700 graden. Zijn handen zijn licht verbrand. "Ik testte een proefmodel handschoenen uit. Bij deze zijn ze dus afgeschreven", grijnst Dhondt, terwijl hij zijn handen koelt onder water. De lichte verwonding is voor hem peanuts in vergelijking met wat hij overhield aan de oefening zelf. "Het is enorm leerrijk", vindt Dhondt, die al anderhalf jaar bij de brandweer werkt. "Ik zag de vlammen zo naar mij toerollen. Als je zo'n vuurbal ziet, heb je de reflex om er meteen vol tegenaan te spuiten. Normaal beginnen we ook meteen te blussen. Nu moest je korte stoten gebruiken. Deze blustechniek is volledig nieuw voor mij."

Zenuwachtig was de jonge spuiter niet. "Er waren genoeg vluchtwegen. We hebben geholpen bij de voorbereiding, dus we kenden ook alle noodgangen", lacht hij. De brandweer werd tijdens hun oefening geassisteerd door het labo brandveiligheid van de RUG. Die mat de temperatuur en de invloed van het bluswerk op de hitte.

'Als de brandweerman niet op de juiste manier anticipeert, wordt hij geroosterd'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234