Dinsdag 27/10/2020

Film Fest Gent

De helaasheid van het verlangen

Bipul leert Lidia kennen, en daar komt onheil van.Beeld rv

Documentairemaker Manu Riche zet met Problemski Hotel, een verfilming van het gelijknamige boek van Dimitri Verhulst, voor het eerst de stap naar fictie. Een bevreemdende filmlocatie was essentieel: "Ik wou weg uit de realiteit."

Manu Riche is een Brusselse documentairemaker die al jaren verhalen vindt waar anderen ze niet zoeken. U zult vast wel sommige van de reportages gezien hebben die hij maakte voor het intussen legendarisch geworden RTBF-magazine Striptease of voor de reeks Hoge bomen voor Canvas. Of u kent hem van zijn docu over dEUS, of van Snake Dance, een docu over de geschiedenis van de atoombom.

Met Problemski Hotel maakt Riche de overstap naar de speelfilm. De film beleeft morgenavond zijn wereldpremière op het Film Fest Gent. Terwijl het boek van Verhulst zich afspeelt in het asielcentrum van Arendonk, draaide Riche zijn film in de voormalige gebouwen van BNP Paribas Fortis in Brussel. Fictie dus.

Manu Riche: "Ik zocht in mijn documentaires al wel vaker het grensgebied op tussen fictie en realiteit. Maar het is vooral het boek van Dimitri dat mij heeft aangespoord om die stap te zetten. Die cynische, absurde ondertoon laat zich niet vangen in de realiteit. Die heb ik moeten uitvinden. Het boek gaat over mensen die vastzitten in een asielcentrum. Terwijl ik gedraaid heb op de zesde en zevende verdieping van een bankgebouw dat tijdens de opnames werd gesloopt.

"Doordat je als kijker niet weet waar die mensen zitten en wat er met hen gebeurt, ontstaat er vanzelf al een spanning. Mocht ik een documentaire over datzelfde onderwerp maken, dan zou ik in een echt asielcentrum draaien en zat ik meteen in de werkelijkheid. Maar ik wou net weg uit de realiteit. Eigenlijk heeft Dimitri destijds hetzelfde gedaan. Zijn verhaal is ontstaan doordat hij een reportage had geschreven over het asielcentrum in Arendonk. En daaruit heeft hij een novelle afgeleid. Hij heeft er fictie van gemaakt. Dus ik zet dezelfde stap."

Verloren hoop

Riche kon rekenen op de medewerking van Verhulst, die het scenario in zijn verschillende stadia heeft nagelezen en goedgekeurd, en de Nederlandstalige dialogen hier en daar heeft herschreven. Maar de film is zeker geen trouwe bewerking van het boek.

Riche: "Nee, het boek is natuurlijk al veertien jaar oud. We hebben veel ingrediënten uit dat boek meegenomen, zoals de grote lijnen van het verhaal. We hebben te maken met een personage, Bipul, die hier vegeteert, die niet weet vanwaar hij komt en waarom hij hier zit. Eigenlijk heeft hij alle hoop op een nieuw leven opgegeven. Hij wil ook geen hoop meer. En dan komt Lidia binnen en ontdekt hij weer wat verlangen is. Maar voor Bipul is dat het begin van het onheil. Want van het moment dat je verlangen hebt, heb je hoop. Terwijl Bipul weet dat het nooit beter zal worden. Dus is het de vraag of dat liefdesverhaal iets zal veranderen aan zijn situatie of niet.

"Het is geen tragedie. Het is zo absurd dat er heel veel humor is, malgré soi. Omdat twee werelden met elkaar kruisen die niet in elkaar passen. Dat maakt dat er humor is. Als de mix van komedie en tragedie goed zit, dan kan deze film een humor hebben die aanvoelt als in de De helaasheid der dingen. Natuurlijk, er is een verschil. De helaasheid der dingen was Dimitri zijn eigen verhaal. Hier gaat het niet over zijn familie.

"Maar het is duidelijk dat zijn toon even zwart is, misschien nog zwarter. Hij hoeft niemand te sparen, heeft het niet over mensen die hij kent. Het is de wereld van mensen die ergens aankomen, maar die echt niet weten waar naartoe. Er wordt van alles voor hen georganiseerd zonder dat ze er ook maar iets van begrijpen. We zitten in de maand december, dus er wordt een sinterklaasfeest op poten gezet, een kerstfeest ook. Nu, een kerel uit Afghanistan, die laat dat maar over zich komen. Hij ziet plots die vreemde wereld van buiten naar binnen komen. Maar hij heeft er niets mee te maken en trekt het zich allemaal niet aan."

Na de vertoning morgenavond om 20 uur in de theaterzaal van de Vooruit volgt er nog een gesprek met onder anderen Manu Riche en Dimitri Verhulst. Phara de Aguirre modereert. De ticketopbrengst gaat naar een goed (vluchtelingen)doel.

Manu Riche.Beeld Joris Casaer
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234