Zondag 13/06/2021

De heilige oorlog van Sjamil Basajev

Het Russische leger heeft de aanvallen op islamitische rebellen in de deelrepubliek Dagestan sterk opgevoerd. In het berggebied in het zuidwesten van Dagestan zouden de opstandelingen dan ook zwaar onder vuur liggen. Ongeveer 1.200 islamitische radicalen trokken Dagestan een week geleden vanuit Tsjetsjenië binnen. Ze houden er meer dan dertig dorpen bezet.

De rebellen staan onder leiding van de beruchte krijgsheer Sjamil Basajev, van wie men hooguit weet dat hij alles van wapens en explosieven kent. De vermoedelijk 34-jarige moslimfundamentalist met de ruige baard voert zijn eigen heilige oorlog tegen aartsvijand Rusland en wil de republieken Dagestan en Tsjetsjenië samensmelten tot één islamitische staat. Als dat volbracht is, wil hij op bedevaart (hadj) naar Mekka. Voorlopig heeft hij daar echter te weinig tijd voor.

Ondanks zijn religieuze overtuiging zou Basajev actief zijn in de drugs-, drank-, sigaretten- en wapensmokkel en spijst hij zijn eigen kas regelmatig met ontvoeringen en afpersingen. Hij zou een tijdlang in de kampen van moslimstrijders in Pakistan en Afghanistan hebben gezeten, maar ook daar heeft men het gissen naar. Volgens de Russen is hij hoe dan ook niets anders dan een maffiabaas die zich verschuilt achter voorgewende religieuze motieven.

Overigens getuigt zijn voornaam alleen al van een religieuze achtergrond. De in het Kaukasische dorp Veleno geboren rebellenleider, van wie de Russen elf familieleden hebben gedood, is genoemd naar de legendarische sjeik of imam Sjamil die in de 19de eeuw het verzet van de Kaukasus-volkeren tegen de Russische overheersing leidde. Rusland ligt namelijk al meer dan twee eeuwen met de Kaukasus-republieken overhoop en volgens niemand minder dan Lev Tolstoj kon het ook nooit meer goed komen tussen beide kampen.

De later wereldberoemde schrijver diende als jonge soldaat in een Kaukasus-veldtocht en schreef in de eerste helft van de vorige eeuw al over "de diepe haat die in de ogen van onze tegenstanders te lezen is". Tsaar Peter de Grote had het Kaukasus-gebied in de 18de eeuw bij het Russische imperium ingelijfd en sindsdien is het er nooit meer echt rustig geweest. Behalve dan toen Stalin het hele Tsjesjeense volk na 1945 naar Centraal-Azië liet deporteren wegens vermeende collaboratie met de Duitsers. Voor een deel was dat ook wel waar, want Tsjesjenen en Dagestani hebben er alles voor over om van het Russische juk af te raken. Van Chroesjtsjov mochten ze in 1957 terugkeren en kregen ze de republiek Tsjetsjenië.

Basajev, die landbouwingenieur is, werd in de zomer van 1995 wereldberoemd toen hij de Zuid-Russische stad Boedjonnovsk innam en er duizend burgers gijzelde. Voordien (in 1991) was hij al eens opgevallen door een vliegtuigkaping en enkele afpersingsaffaires. De compromisloze islamitische fundamentalist wil niet rusten voor hij "de heidense Russen uit ons land" heeft verjaagd. (FS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234