Zondag 21/07/2019

De has-beens zijn weer hip

REVIVAL. We moeten er niet flauw over doen: Simple Minds hebben na hun hoogtepunt in de jaren 80 een hoop middelmatige cd's gemaakt. Meer zelfs: afgelopen zomer speelden ze nog een tenenkrommend concert op TW Classic. Maar nu verrassen ze vriend en vijand met Big Music. 'De zoete wraak van revanche.'

Zanger Jim Kerr en gitarist Charlie Burchill moeten er zelf nog aan wennen. Nadat elke plaat die ze de voorbije decennia uitbrachten door de critici op hoongelach werd onthaald, lijken de kansen plots gekeerd. Zowat overal ter wereld wordt Big Music op euforische recensies getrakteerd. Hun beste album in dertig jaar, kopt het Britse Mojo. Een groep op haar ideale gewicht, schrijft Q Magazine. Simple Minds vinden hun topvorm terug, concludeert The Guardian. Het is maar een bescheiden greep uit de eerste reacties.

De twee grondleggers van de Schotse band glunderen wanneer we het erover hebben in de opnamestudio van Café Corsari, waar ze nadien de happy few trakteren op een kort akoestisch optreden.

"Ik ben blij dat we F. Scott Fitzgeralds stelling kunnen weerleggen dat er geen second acts zijn in het leven, want je kunt er niet omheen dat we momenteel een renaissance doormaken. Vorige week liep ik door Londen, en de hele stad hing vol met gigantische promoposters voor de nieuwe plaat. Dat streelt het ego sowieso, maar er stonden ook quotes uit de reviews bij. En deze keer ging het niet over eighties has-beens, en zei niemand dat Simple Minds over en uit waren. Terecht of onterecht, dat laat ik in het midden."

Wat niet ter discussie staat, is dat de groep er na wereldhits als 'Waterfront', 'Don't You (Forget about Me)', 'Alive and Kicking' en 'Belfast Child' moeite mee had om de vinger aan de pols te houden. Real Life en Good News from the Next World bezweken bijna onder het gewicht van hun eigen bombast, en konden zich niet langer meten met klassieke platen als New Gold Dream en Once Upon A Time.

Live Aid

Live bleef de band weliswaar de grootste zalen vullen, maar stukje bij beetje zakten de nieuwe singles van de groep steeds verder weg in de hitparade. Een eerste poging om het roer om te gooien, mislukte. Waar zielsgenoten U2 na een diepe crisis met Achtung Baby sterker uit de strijd kwamen, liep de vernieuwingspoging van Simple Minds faliekant af. Néapolis - waarop de groep aansluiting zocht met de house- en technoscene - werd een enorme flop.

Veel goede ideeën, maar niet de visie om er ook echt iets mee aan te vangen. "Achteraf bekeken hebben we daar niet genoeg gedurfd, zijn we te weinig extreem geweest. We hadden all the way moeten gaan in die vernieuwing. Zoals U2 heeft gedaan, inderdaad. Maar het ontbrak ons aan lef om écht een drastische stijlbreuk door te voeren."

Het resultaat loog er niet om. Groepsleden vertrokken, en zowel Jim Kerr als Charlie Burchill hing in de touwen. In Amerika waren Nirvana en Pearl Jam de nieuwe helden, in Groot-Brittannië ontkiemde de Britpopbeweging. Oasis, Blur en Suede grossierden in retropop, met een sterke nadruk op de jaren 60 en 70. De grote, bombastische stadionrock waarop Simple Minds een patent hadden, was het geluid van iets dat voorbij was. En daarmee ook het politieke engagement van wat wel eens de Live Aidgeneratie wordt genoemd.

Nekschot

Bands als U2, Simple Minds en Eurythmics gingen op tournee voor Amnesty International, engageerden zich in de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika, en speelden benefieten om de schrijnende hongersnood in Ethiopië aan banden te leggen. Het engagement van de Britpopbands beperkte zich veelal tot het verrijken van hun cokedealer.

Creatief zaten Simple Minds halverwege de jaren 90 in een creatieve impasse, met de ongeïnspireerde coverplaat Neon Lights als pijnlijk dieptepunt. In die periode hoorde je een groep die zélf niet meer in haar eigen muziek geïnteresseerd was, en hafslachtige vondsten routineus afwerkte. "Ik wist wel dat we het kwijt waren, toen, maar binnen de groep werd dat nooit luidop uitgesproken. Het punt is: als men je tot de grootste iconen van een bepaalde periode rekent - in ons geval: de jaren 80 - kun je er gif op innemen dat de volgende generatie klaar staat om je een nekschot te geven. En eigenlijk hoort dat ook zo.

"Wij zijn halfweg de jaren 70 begonnen, in volle punkperiode, en toen keerden we ons ook tegen al die progrock dinosaurusacts die alleen maar nummers van een half uur speelden. En twintig jaar later waren wij plots de vijand! Geloof me: je leert veel over jezelf als je naar een club rijdt die niet is uitverkocht, en op weg ernaartoe je langs een stadion passeert dat je vijf jaar eerder wél nog kon vullen.

"De meest voor de hand liggende reactie is dan: wegzinken in een depressie. Verbitterd zijn. Drugs nemen om de emoties uit te vlakken. En de schuld voor je eigen falen bij iemand anders leggen. Maar dat hebben we eigenlijk nooit gedaan. We zijn gewoon in alle stilte verder blijven werken. Omdat we beseften dat Simple Minds ons leven was, en dat je - net zoals in een huwelijk - zowel pieken als dalen meemaakt.

Bob Dylan

"Op de koop toe ging het ook in ons privéleven slecht. Huwelijken liepen op de klippen, en zowel Charlie als ikzelf verhuisde. Hij naar Rome, ik naar Sicilië. Ons leven was kortom een aaneenschakeling van grote en kleine drama's. We probeerden gewoon het hoofd boven water te houden. Tegelijkertijd was er de vraag: konden we het tij nog keren? De geschiedenis van de popmuziek suggereerde dat dat niét zo was."

De voorbije dagen heeft Kerr naar voorbeelden gezocht van andere grote acts die zo laat in hun carrière opnieuw de waardering krijgen die Simple Minds nu te beurt valt. Hij vond ze niet meteen. "The Who? Lou Reed? Zelfs bij de meest gerespecteerde namen overschaduwt hun verleden altijd alles wat ze nadien hebben gedaan. Neem Neil Young. Heeft die de laatste twintig jaar nog iets gedaan dat zich met Harvest kan meten? Of Bob Dylan. Telkens hij een plaat maakt, wordt die aangekondigd als een nieuwe Blood on the Tracks. Keer op keer blijkt dat een loze belofte. Ik bedoel maar: mocht je vorige maand bij een gokkantoor duizend euro hebben ingezet op de manier waarop onze nieuwe plaat nu onthaald wordt, was je stinkend rijk geworden. En wij ook."

Kerr spreekt vaak in sportmetaforen, ook als hij het parcours van Simple Minds beschrijft. Hij ziet de groep als een bokser die alle grote kampen gewonnen heeft, dan alles verliest en murw geslagen over de ring zwalpt, om uiteindelijk met een allerlaatste krachtinspanning overeind te krabbelen, en nog één keer verwoestend uit te halen.

Maar al bij al is de waarheid iets genuanceerder. De voorzichtige eerste stappen naar de kentering die zich nu voltrekt, werden een kleine tien jaar geleden al gezet. Toen kreeg Simple Minds weer een plek op het voorplan in de levens van zowel Burchill als Kerr, vonden de twee hun passie voor muziek terug, en kwam er voor het eerst sinds lang weer een permanente bezetting.

Te snel tevreden

"Dat klopt", zegt Kerr. "Eigenlijk is Big Music geen nieuw begin, maar het laatste deel van een triptiek. Om het in voetbaltermen te zeggen: Black & White 050505 was onze kwartfinaleplaat. Nadien had je Graffiti Soul, waarmee we in alle discretie de halve finale haalden. En sindsdien is ons zelfvertrouwen, onze toewijding ook, alleen maar toegenomen.

"Vroeger waren we soms wat te snel tevreden. Dit keer hebben we dieper geboord, tot de écht goede songs bovenkwamen. Er zijn veel nummers gesneuveld, omdat we wilden dat de buitenwacht dit een geweldige plaat zou vinden. Full stop. En niet: een goede naar Simple Mindsnormen. Ik besef wel dat het voor veel mensen een uitstervende kunstvorm is, maar als je dan toch de moeite doet om nog een plaat te maken, kan het maar beter een goede zijn. De vraag die ons nu bezighoudt is: what next? Want dit mag geen korte heropflakkering zijn. Het wordt dus interessant om te zien of ons hernieuwde geloof in eigen kunnen ons nog verder kan brengen. Naar de strafschoppen na de finale, bijvoorbeeld. Of naar de dopingtest."

Hypocrieten

Bijkomend fenomeen: de jongste jaren staan er alsmaar meer bands op die openlijk toegeven dat Simple Minds een belangrijke invloed is geweest. Acts als Goldfrapp, Manic Street Preachers en Primal Scream wijzen de eerste vijf platen aan als één van de redenen waarom ze zelf muziek zijn gaan maken. Opvallend: dat zijn de platen vóór de grote doorbraak, met 'The American', 'I Travel', 'Theme For Great Cities' en 'Lovesong' - stuk voor stuk undergroundclassics, maar geen hits.

Dat maakt het verhaal zo mogelijk nog unieker: de impact van de muziek waarmee ze wereldberoemd zijn geworden, blijkt haast helemaal weggeëbd, terwijl hun baanbrekende eerste platen vandaag verrassend modern klinken en vrij gemakkelijk de weg naar een nieuw, jonger publiek vinden. Burchill moet daar zelf een beetje om lachen. "Ik hoor altijd dat die eerste vijf platen - toen we nog new wave maakten - ook onze beste zijn. Maar als dat zo is, vraag ik me toch af waarom geen hond ze destijds heeft gekocht."

Het is aandoenlijk om te zien hoe twee doorgewinterde muzikanten tijdens ons gesprek zitten te glunderen als kinderen die van de sint net hun lievelingscadeau hebben gekregen. "Eigenlijk zijn we klassieke hypocrieten. Vroeger zeiden we altijd dat we nooit aandacht besteedden aan recensies... terwijl we er nu letterlijk uit kunnen citeren."

Kerr schatert het uit. "Weet je voor wie dit het leukste is? Voor onze kinderen. Dat zijn intussen tieners, en ze beginnen stilaan ook in muziek geïnteresseerd te raken. En voor de fans, want die hebben het lang hard te verduren gehad. Telkens we in het verleden met de grond gelijk werden gemaakt, beschouwden ze dat als een persoonlijke aanval. Voor het eerst sinds lang hoeven ze zich niet te verantwoorden omdat ze van Simple Minds houden. De zoete smaak van revanche."

Big Music is uit bij Sony.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden