Vrijdag 15/11/2019

Reportage

De harde brexit: de vrees van duizenden Spaanse grenswerkers

Reclamebord in La Linea, Spanje. Beeld Getty Images

In het Spaanse stadje La Línea, dat grenst aan Gibraltar, maakt men zich zorgen over het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU. Zeker als er geen afspraken worden gemaakt. 

Terwijl het zachtjes miezert, steekt in het ochtenddonker een aanhoudende stroom auto’s, brommers, elektrische steps en voetgangers de grens met Gibraltar over. Het loopt lekker door, en zo ziet de 60-jarige Spanjaard Manuel Márquez het graag. Hij werkte jaren als metaalbewerker en nu als manusje-van-alles op dit nog geen zeven vierkante kilometer grote stukje ‘buitenland’ dat aan Zuid-Spanje bungelt.

Márquez is een van de circa tienduizend grenswerkers uit het belendende La Línea de la Concepción die dagelijks de oversteek maken: ’s ochtends naar het Britse overzeese gebied, waar meer werk is en een beter salaris wordt betaald, ’s avonds terug naar huis en haard in Spanje.

Wat er van grenswerkers als Márquez wordt bij een harde brexit is onzeker. “Nu kunnen we gewoon doorlopen, maar straks staan we misschien in een lange rij met een paspoort”, zegt hij.

Dat het Britse parlement premier May dinsdag terug naar Europa heeft gestuurd geeft even ademruimte, maar gerust is hij er niet op. “Of het wordt nog erger en de grens gaat op slot”, zegt Márquez, die de gevolgen van een dichte grensovergang al eens aan den lijve ondervond.

Zwemmen

Onder de nationalistische dictator Franco zat de landverbinding jarenlang potdicht. Via Marokko was hij destijds toch naar Gibraltar gegaan. Maar toen zijn vader in La Línea plotseling overleed, zat er voor hem niets anders op om in zee te springen en naar het Spaanse vaste land te zwemmen om nog net op tijd te komen voor de begrafenis.

“Het gaat deze dagen alleen maar over de grens met Ierland, maar nooit over die met Spanje”, klaagt onder-burgermeester Mario Fernández in het stadhuis. Toen de grens onder Franco dicht was, liep La Línea leeg. Vorig jaar zag Fernández dat het bevolkingsaantal dat jarenlang rond de 63.000 schommelde, voor het eerst sinds lange tijd daalde, wat volgens de onderburgemeester best eens veroorzaakt zou kunnen zijn door brexitangst.

Juan José Uceda (67) woordvoerder van de grootste belangenvereniging voor grenswerkers in La Línea was tevreden met de deal die May met Brussel sloot. Alles rond Gibraltar zou min of meer bij het oude blijven, vertelt hij in het clubhuis waar grenswerkers na een lang werkdag gin-tonics drinken en stukjes inktvis en gehaktballetjes verorberen. “We weten niet of de afspraken over Gibraltar ook weer ter discussie komen te staan bij een harde brexit”, zegt hij. 

Miguel Valencia (54) werkt in een pakhuis in Gibraltar hij waar hij drank in vrachtwagens laadt. Hij voelt de brexit al sinds het referendum in juni 2016. Toen er voor uittreding van het VK uit de EU werd gestemd, zag hij zijn salaris van 1200 euro met 200 euro dalen, omdat het pond minder waard werd.

Pensioen

Gibraltar kwam in 1713 definitief onder Brits bewind en wordt in Spanje dikwijls aangeduid als een ‘Britse kolonie’ die eigenlijk van de Spanjaarden is. Valencia heeft er juist geen enkel probleem mee als ‘de Rots’ Brits blijft: “Ik heb mijn werk daar, als het ooit Spaans wordt, zal alles veranderen.”

Valencia hoopt dat door de brexit­gesprekken de historische twist eindelijk wordt opgelost. Mooie bijkomstigheid zou zijn als hij net als Spaanse grenswerkers die in andere buurlanden werken pensioen in Spanje kan opbouwen, wat nu niet kan.

Aan Brits of Spaans nationalisme hebben de grenswerkers in ieder geval niets, vindt klusjesman Márquez, want dan is de arbeider uit La Línea de klos. “Wij leerden in de schoolboekjes dat Gibraltar bij Spanje hoort. Maar daar hebben wij hier niets aan”, zegt de grenswerker, voordat hij achterop een brommer maar weer de grens oversteekt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234