Zaterdag 10/12/2022

De handelsweg (5)

In Duitsland is het gedaan met de Scandinavische rust: elke tien minuten braakt de radio verkeersinformatie uit

Ausweis bitte?,' vraagt de Duitse douanier vriendelijk. Het is de eerst keer op de E3 dat ik mijn paspoort tevoorschijn moet halen. Denemarken heeft het verdrag van Schengen nog niet ondertekend en dus stuit ik op een ouderwetse grenspost met wachthuisjes, slagbomen en schijnwerpers. Vanaf volgend jaar kun je ook hier gewoon doorjakkeren, maar voorlopig pakken de douaniers nog regelmatig illegalen op. "Wij maken het eten voor de gevangenen", vertelt Frau Ingrid Grube van de aanpalende Raststätte, "een ontbijt kost vijf mark, Abendbrot zes." Het zullen karige maaltijden zijn: een half broodje kost hier tweeëneenhalve mark. Maar dat is dan wel belegd met worst van de plaatselijke slager. "Bij ons is alles vers, niks geen prefab," zegt ze en kijkt me trouwhartig aan van boven haar gesteven roze schort. Verderop adverteert een truckersrestaurant met: 'Futtern wie bei Muttern'. Duitsers hebben een voorliefde voor borden, de vangrails zijn ermee bezaaid. Blauwe bordjes voor de halve kilometers - het land is te groot voor hectometers - bruine borden met toeristische attracties, grijze omleidingsborden, witte bordjes bij een kruisende waterleiding en oranje bordjes met een legertank. Opvallend afwezig zijn de groene borden met E-nummers, de eerste verschijnt pas na 77 kilometer. Duitsland vertrouwt liever op zijn eigen nummering.

Achter een knipperend kruis op de vluchtstrook staat een oranje busje van de Bundesstrassenverwaltung. Binnen roken twee mannen in oranje overalls een sigaret. Vijf dagen per week controleren ze dit stuk weg, dezelfde 57 kilometer heen, dezelfde 57 kilometer terug. Zojuist hebben ze een ree begraven, "een en al bloed en derrie". Bereidwillig zoeken ze in hun handboek het raadselachtige bordje met legertank voor me op. Het blijkt van de Navo te zijn, de cijfers geven het maximale gewicht aan dat een brug kan dragen.

Even verderop staat in een weiland een reusachtige rode sofa, met daarop een kat en een hond. Hier zit sinds 1976 een Hunde- und Katzenhotel, er is plaats voor zeventien katten en zestig honden. "Regelmatig bellen automobilisten aan voor een slaapplaats", vertelt Van Yperen junior. "Laatst nog een Italiaan. Hij sprak geen woord Duits, ik moest hem de hokken laten zien om duidelijk te maken dat hij hier niet kon slapen."

In Duitsland is het gedaan met de Scandinavische rust: elke tien minuten braakt de radio een stroom verkeersinformatie uit: files, wegomleidingen, een hond op de snelweg, een demonstratie. Een blauwe doos met gele letters kondigt Hanzestad Hamburg aan: Ikea. Op de rechterrijstrook staan kilometers vrachtwagens in de file voor de tunnel onder de Elbe, van 's morgens zes tot 's avonds acht mogen zij niet inhalen. De spits is hier lang en hevig. Vanuit de tunnel rijd je recht op de Kohlbrandbrücke af, die zich verheft als een stairway to heaven. De ware snelwegliefhebber verlaat heel even de E3 om deze brug te berijden, met een oog op de smalle windingen van het wegdek en het andere op de havens en rangeerterreinen in de diepte. Daar kan geen achtbaan tegenop. Pal aan de snelweg ligt een roodbruin kerkje verlaten op een zandvlakte. Vorig jaar zijn de laatste twee huizen van het dorp Altenwerder gesloopt om plaats te maken voor een nieuwe containerhaven. Tientallen gele kiepwagens staan in slagorde klaar. Het volgende slachtoffer wordt het dorp Moorburg, negentig procent van de huizen is al eigendom van het havenbedrijf. Maar de bewoners bieden dapper weerstand. "We hebben al tot 2035 uitstel bevochten", zegt de roodhoofdige trainer van de plaatselijke voetbalclub, "deze jongen krijgen ze niet weg."

'Rastplatz, bitte sauber halten', ach ja, dat was het eerste Duits dat ik las. Ook de feërieke parkeerplaats op de Lüneburger Heide is uitgerust met dit geblafte verzoek. De Rastplatz is niet meer dan een uitrit die met een kleine U terugkomt op de snelweg. De bestrating is van oude handgehakte kinderkopjes, berkenbomen en oude eiken zorgen voor schaduw. Voorzichtig kruipt een BMW de parkeerplaats op, ook een wagen van drie ton kan hier niet harder dan twintig rijden. Op een kiezelsteenworp afstand van de gladbetonnen snelweg heerst een ander tijdsgewricht, vergeten zijn de voorbijrazende vrachtwagens. Veel meer vergeten dan een paar kilometer verderop, waar een geluidsscherm van zes meter is opgericht. "Ik ben mijn uitzicht kwijt," sombert de man van de kiosk. "Maar het is wel lekker rustig," verweert zijn vrouwelijke collega zich, "zeker voor de vrachtwagenchauffeurs die willen slapen." De man laat zich niet uit het veld slaan: "Dat scherm kaatst de motorherrie van de koelwagens terug op de parkeerplaats."

Een bordje Autobahnpolizei, vlak voor de afslag 'Gedenkstätte Bergen-Belsen', lokt me naar een laag gebouwtje dat ingeklemd ligt tussen een op- en afrit. Het blijkt een scholingscentrum van de Lüneburger-politie. Er is juist een vierdaagse training 'communicatie met het publiek' gaande. "We leren om mensen open tegemoet te treden," legt een frisgeschoren diender vriendelijk uit. Als ik verder wil rijden komt zijn chef haastig naar buiten, of ik mijn perskaart kan laten zien, want iedereen kan wel zeggen dat hij journalist is. De E3 loopt dwars door de stad Hannover, maar een bepantsering van groenbruine geluidsschermen onttrekt de beursstad aan het zicht.

Pal achter het scherm gaat het stadsleven zijn onverstoorbare gang, in de straat 'An der Autobahn' bijvoorbeeld. De bewoonster van nummer 12 snoeit een struik. "Vroeger stonden er bomen langs de E3, die absorbeerden de herrie beter. Maar ja, er knalden te veel auto's tegenaan." De geluidsschermen en de verbreding van de weg kostten haar haar halve achtertuin, maar dat kan haar niet schelen. "Op mijn leeftijd is een tuin van acht meter meer dan genoeg werk."

Twintig kilometer verder ligt Waltringhausen, een gehucht zo klein dat er zelfs geen bakker of kerk is. Maar wel een Möbel Heinrich in een witte bedrijfsdoos van zestig bij honderdzestig meter, drie verdiepingen hoog. Erachter ligt een hotel voor handelsreizigers, aangesloten bij het VRKD, Verband Reisende Kaufleute Deutschlands. Alle kamers kijken uit op de snelweg. De vrachtwagens zijn net rechthoekjes die voorbij worden getrokken in een kijkdoos, een rij van links naar rechts, daarachter een rij van rechts naar links. Misschien is het wel een ronde kijkdoos, want steeds komen dezelfde kleurtjes voorbij, met dezelfde namen erop.

E305: rustende BMW-rijder bij Ratstätte Hamburg. (Foto Freddy Rikken)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234