Zondag 20/06/2021

Achtergrond

De haat-haatverhouding tussen Bibi en Barack

null Beeld © AFP / REUTERS
Beeld © AFP / REUTERS

De 'onbreekbare' band tussen de VS en Israël staat onder druk. Dinsdag zal Netanyahu in een toespraak voor het Amerikaanse parlement waarschuwen voor de slappe Iranhouding van Obama. 'Dit kan het einde zijn van het tijdperk waarin je als VS-president kritiekloos voor Israël bent.'

In shock. Beter kon je de toestand van de Israëlische premier Benjamin 'Bibi' Netanyahu op 6 november 2012 niet omschrijven. In de VS had Barack Obama vrij makkelijk een tweede ambtstermijn weten te verzilveren ten koste van zijn Republikeinse uitdager Mitt Romney. Niet dat Netanyahu's voorkeur een geheim was. Romney vloog in volle campagne naar Jeruzalem voor een reeks ontmoetingen met de Israëlische premier, die prat gaat op zijn goede banden met de Republikeinse partij. De relatie tussen Obama en Netanyahu is al jaren 'onderkoeld', zoals dat dan heet in diplomatieke kringen. Volgende week dinsdag, 3 maart 2015, zal echter de geschiedenis ingaan als de dag waarop die moeilijke verhouding volledig werd opgeblazen.

Want dan houdt de Israëlische premier een uitzonderlijke speech tijdens een joint session van het Amerikaanse Congres, zowel voor het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Alleen kwam de uitnodiging er op vraag van de Republikeinse meerderheid in stiekem overleg met de Israëlische ambassadeur, zonder medeweten van het Witte Huis.

Om de vernedering voor Obama compleet te maken, zal Netanyahu de parlementsleden waarschuwen voor het levensbedreigende nucleaire gevaar van aartsvijand Iran, net nu er volop onderhandelingen lopen met Teheran voor een deal rond het atoomprogramma, volop gesteund door de Amerikaanse president. Politiek Washington is veel gewoon, maar een buitenlands regeringsleider die ongevraagd het beleid van een bondgenoot aanvalt in zijn eigen parlement is ongezien.

En al zeker omdat het hier gaat over Israël en de Verenigde Staten, waartussen een 'onbreekbare band' bestaat, los van welke partij of president aan de macht is.

undefined

Complete meltdown

Met nog vier dagen te gaan lijkt de diplomatieke rel uit te draaien op een complete meltdown tussen beide landen. "Destructief voor ons bondgenootschap", zo betitelde Susan Rice, de belangrijkste veiligheidsadviseur van Obama, de toespraak. Netanyahu "heeft het mis over Iran", zegt minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Zeker een dozijn Democraten liet al weten niet op te dagen voor de speech, onder wie vicepresident Joe Biden en fractieleidster Nancy Pelosi.

De Republikeinen gooien intussen zout in de wonde. Oud-vicepresidentskandidate Sarah Palin verkoopt alvast T-shirts met als opschrift 'I stand with Bibi', tegen 35 dollar het stuk. Netanyahu weigert zelfs een aparte ontmoeting met vooraanstaande en pro-Israëlische Democraten.

Democraten en Republikeinen vliegen elkaar elke dag in de haren, alleen was de onvoorwaardelijke steun voor Israël een van de weinige domeinen waar beide partijen het roerend over eens zijn. Desnoods tegen de rest van de wereld in. Net die consensus dreigt Netanyahu te verbrijzelen. En niet alleen binnen de politieke elite van de VS. De miljoenen American Jews weten het ook niet meer, toch de meerderheid die neigt naar de Democraten. Moeten ze hun president steunen of de premier van het land dat ze als een tweede thuis beschouwen?

undefined

Veiligheidsmessias

Netanyahu ziet zichzelf al langer als een veiligheidsmessias voor Israël. Overtuigd dat er geen alternatief is voor een confrontatie met Iran, wat die - in zijn ogen - slapjanus van een Obama ook mag denken. Niet onbelangrijk: op 17 maart trekken de Israëli's naar de stembus voor vervroegde verkiezingen, waar het rechtse blok onder leiding van de Likoedpartij van Netanyahu allesbehalve zeker is van een overwinning.

Volgens Bernard Avishai, professor aan de Hebrew University en schrijver voor The New Yorker, riskeert Netanyahu zijn land te isoleren. "Als hij opnieuw verkozen raakt, zullen de VS minder tolerant zijn voor de nederzettingenpolitiek in de bezette Palestijnse gebieden", zegt hij aan de telefoon vanuit Jeruzalem. "Obama zal zich meer op de Europese lijn plaatsen en druk zetten op Israël. Dat zou in Israël a big deal zijn. Dit zou wel eens het einde kunnen zijn van het tijdperk waarin je als Amerikaans president kritiekloos voor Israël bent."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234