Dinsdag 29/09/2020

De Guldensporenslag hier en nu

KORTRIJK l In Kortrijk opent

vandaag een museum dat de Guldensporenslag herdenkt. Het museum, dat Kortrijk 1302 werd gedoopt, toont hoe de slag kon uitgroeien tot een Vlaams symbool.

Door Sarah Theerlynck

Hoe kon de slag uit 1302 die hier net om de hoek uitgevochten werd, uitgroeien tot een Vlaams symbool, waar we zelfs onze feestdag aan te danken hebben? Het nieuwe museum beantwoordt een vraag waarop haast niemand nog het correcte antwoord kent.

Want de Guldensporenslag was geen strijd van Vlamingen tegen Walen, noch een politieke veldslag. Wat dan wel? Behalve een strijd van een leenman tegen een leenheer - de Vlaamse graaf Gwijde van Dampierre tegen de Franse koning Filips IV - was het ook en vooral een sociaal conflict, waarin het gewone Vlaamse volk het professionele Franse ridderleger overwon.

Dat laatste is immers geen mythe, beklemtoont conservator Isabelle De Jaegere. "Het is een historisch feit, dat uitgegroeid is tot een symbool dat de Vlaamse identiteit mee heeft bepaald. Wij willen tonen hoe dat in zijn werk is gegaan." Hendrik Conscience en zijn Leeuw van Vlaanderen spelen in het hele proces een bepalende rol. De schrijver zette de strijd tussen de verdorven Fransen en de kleine, maar dappere Vlamingen extra in de verf.

"We willen ook een aantal misverstanden ontkrachten die rond de Guldensporenslag ontstaan zijn", vervolgt De Jaegere. "Dat hebben we echt letterlijk gedaan, op basis van een lijst vragen die de lokale gidsen vaak krijgen. Dus: nee, de Guldensporenslag duurde geen vijf jaar. En nee: Jan Breydel was er niet bij."

De veertiende-eeuwse Doornikse abt Gilles li Muisit, van wie de stem opvallend sterk op die van Vic De Wachter lijkt, gidst je via de audiogids door het museum. Het manuscript dat hij naliet en waarin hij de Guldensporenslag beschrijft, is het historisch pronkstuk van de collectie. De maquette van Kortrijk en omgeving waarop de veldslag wordt afgebeeld, is dat op vormelijk vlak.

Het ontwerpbureau Maverick met Stijn Coninx, Niek Kortekaas en Johan Schelfout dacht het hele concept uit. Coninx maakte ook een film met Vic De Wachter, Michaël Pas en Kurt Van Eeghem die op het einde van de tentoonstelling getoond wordt. "Dit is geen vrijblijvend project", vertelt de regisseur. "Je toont aan de hand van het verleden iets over het heden. Uiteindelijk is het dezelfde uitdaging als bij een langspeelfilm: zwart-witvoorstellingen, die in deze geschiedenis wel heel sterk om de hoek loeren, vermijden en de mensen op aangename manier iets bijbrengen. Je toont de geschiedenis, maar relativeert die ook. De mensen moeten weten dat de Dampierres bijvoorbeeld geen Vlaams maar Frans spraken en dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog wapenschilden gemaakt werden met een hakenkruis naast een Vlaamse leeuw."

Kortrijk 1302 werd gefinancierd door Toerisme Vlaanderen en dat merk je. In hetzelfde gebouw vind je een eveneens gloednieuw streekbezoekerscentrum en het museum ligt op een vers uitgetekende wandelroute. "Het zou stom zijn om onze troeven niet uit te spelen", zegt burgemeester Stefaan De Clerck. "Je kunt ons ook moeilijk kwalijk nemen dat we afstappen van het stoffige van de meeste historische museums en toegankelijkheid vooropstellen."

Kortrijk 1302, Begijnhofpark. Open elke dag behalve maandag, van 10 tot 18 uur. www.kortrijk1302.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234