Dinsdag 07/02/2023

Blik op BelgiëSint-Niklaas

De Grote Markt van Sint-Niklaas wil niet langer de ‘miskleun van de eeuw’ zijn: dit zijn de plannen

Groene plannen voor de Grote Markt in Sint-Niklaas. Beeld RV
Groene plannen voor de Grote Markt in Sint-Niklaas.Beeld RV

‘Miskleun van de eeuw’, ‘grootste rondpunt van Vlaanderen’ of ‘troosteloze vlakte’. De Grote Markt van Sint-Niklaas is met 30.000 vierkante meter dan wel de grootste van België, ze krijgt voorts maar weinig superlatieven toebedeeld. Daar kan nu verandering in komen.

Sophie Pycke

In 2005 gooide voormalig sp.a-burgemeester Freddy Willockx de markt een eerste keer open. De bovengrondse parking maakte plaats voor een uit de kluiten gewassen evenementenplein, maar die krachttoer werd van bij het begin maar matig gesmaakt. Bomen gingen kapot omdat ze in te kleine groeivakken stonden en door de megalomane omvang van het plein zou elk kleinschalig evenement al snel een troosteloos boeltje lijken. Deze week start een tweede reanimatiepoging. De stenen vlakte wordt deels onthard en ruimt plaats voor een grasveld, waterpartijen en 120 bomen die het hitte-eilandeffect van het grote plein moeten tegengaan.

“Deze keer gaan we voor een ondergrondse bomenstraat waar de wortels in volle grond groeien”, schetst Carl Hanssens, schepen voor Publieke Ruimte (N-VA). “We kiezen meteen voor grotere bomen die al schaduw werpen. We mikken op een marktplein dat in volle zomer 2 tot 5 graden koeler is.” Zo’n 15 tot 20 procent van het marktplein zal onthard worden. Een lager percentage dan in het initiële plan. “We zitten hier niet in een bos, wel in het centrum van een stad”, legt Hanssens uit. “De markt moet verschillende partijen tevreden houden: van marktkramer tot horeca of toevallige passant.”

Volgens Leo Van Broeck, voormalig Vlaams Bouwmeester, past de vernieuwde Grote Markt in een voorzichtige onthardingstrend. “Maar we zijn er nog niet. Onze publieke ruimtes zijn nog te veel verhard, net omdat iedereen zijn zegje moet doen: van marktkramer tot caféhouder”, merkt Van Broeck op. “We zijn niet ambitieus of snel genoeg. Een beleid dat teert op electorale angst of eindeloze compromissen zal altijd too little too late zijn. Ontharding is cruciaal. We verwachten topprestaties van onze aarde, maar we laten haar drinken noch zweten.

“Eigenlijk zou er een taskforce moeten komen die in elk dorp en elke stad heel concreet kijkt: die tien tegels kunnen eruit, dat stuk voetpad is breder dan 2 meter en kunnen we dus vervangen door beplanting. Als we steden aantrekkelijker willen maken, moeten we vergroenen. Maar écht vergroenen.

“Weet je dat een kort gemaaide grasvlakte bijna even slecht is als een groen geverfde betonplaat? Gras dat hoog genoeg is, zet zichzelf in de schaduw. Onze kortgeschoren historische parken zouden we beter wat laten verwilderen, zoals de Nieuwe Wandeling in Gent. Daar zijn geen hekken of oevertjes met eendenstront en broodkorsten, maar wel dikke rietoevers waar salamanders en kikkers in schuilen. De biodiversiteit slinkt in een overweldigend tempo. In 10.000 jaar tijd heeft de mensheid 80 procent van de gewervelde dieren uitgeroeid door hun biotoop in te nemen. We moeten plaats teruggeven.”

Slakkentempo

“Steden en gemeenten zouden niet meer mogen emmeren over ontharding”, vindt Van Broeck. “Als de marktkramers in Sint-Niklaas zich zorgen maken over plaatsgebrek kan je ook op de marktdag de zijstraten van de markt verkeersvrij maken en desnoods een klein streepje lokaal verkeer rond de markt toelaten, voor de oudjes die slecht te been zijn. Het is een kwestie van de urgentie te zien. En dat gebeurt nog te weinig. Alle grote marktpleinen in de steden waren ooit parking, dat klopt. We gaan in de goede richting, maar we strompelen in een slakkentempo. Sint-Niklaas doet een mooie stap vooruit, maar zou nog verder kunnen gaan.”

Er klinken ook stemmen die het project, dat meer dan 20 miljoen euro zal kosten, onnodig vinden in crisistijd. “Als je dak 20 jaar geleden vernieuwd is en het lekt, ga je het toch ook niet zo laten”, zegt Hanssens. “We zouden de heraanleg ook kunnen overslaan of het goedkoper en dus minder goed laten uitvoeren, maar Sint-Niklaas heeft hier de kans om een voorloper te zijn en niet in middelmatigheid te verzanden. Het zou zonde zijn die kans te laten schieten.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234