Woensdag 22/09/2021

De grote manoeuvres van Belgische banken

Bankfusies: een terug- en vooruitblik op een woelige sector

Zijn we weer vertrokken voor nieuwe rondjes fusies en overnames van Belgische banken of zal de sector het nu wat rustiger aan doen?

'Met wie zouden wij nog moeten praten? Voor ons is het alleen interessant te praten met collega's als BBL, Fortis of KBC, maar daar heeft iedereen zijn keuze al gemaakt." Het was een mooie, zonnige winterdag en Dexia-vice-voorzitter Luc Onclin had de pers samen met zijn collega Pierre Richard net verteld dat de Belgisch-Franse bank in 2000 "ongeveer" een miljard euro (ruim 40 miljard frank) winst gemaakt had, een stijging van 25 tot 30 procent in vergelijking met 1999.

Onclin was in een goede bui. Zijn bank had mooie cijfers, de koers van het aandeel scheerde hoge toppen en hijzelf leek in een zetel te zitten om de expansie van de groep mee te begeleiden. Die uitbreiding zou vooral in het buitenland moeten gebeuren, gaf Onclin aan, want in België waren de kaarten al verdeeld. Bij de grootbanken moest Dexia niet meer aankloppen. En voor andere, kleinere spelers, zoals Argenta, had Dexia geen belangstelling, zei Onclin. "Wat zouden zij ons kunnen bijbrengen?"

Deze week, nog geen twee maanden later, kondigden Onclin en Richard, het olijke duo van Dexia, aan dat hun bankgroep de Artesia Banking Corporation opslokt en daar 133 miljard frank in aandelen voor betaalt.

Die overname, de grootste die Dexia ooit deed, is al even verrassend als leerrijk. Om te beginnen, leren we dat Luc Onclin op die zonnige 16de januari wel heel creatief met de waarheid was (gelukkig klopte zijn winstcijfer wel). Ronduit liegen deed hij niet - Artesia is een middelgrote bank, en valt dus net buiten de categorieën waarvan Onclin aangegeven had dat ze niet interessant waren voor Dexia.

Maar leert de overname ook dat de grote manoeuvres in de Belgische banksector toch nog niet gedaan zijn? Ruim drie jaar nadat ING de BBL kocht en twee jaar nadat het huwelijk tussen Kredietbank en Cera en de brutale overname van de Generale Bank door Fortis de sector in een definitieve plooi leek gelegd te hebben, lijkt de inlijving van Artesia plots alles weer mogelijk te maken.

Maar is dat wel zo? Zijn we weer vertrokken voor nieuwe rondjes fusies en overnames van Belgische banken?

Het antwoord op die vraag is neen. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat we de volgende jaren nog toenadering gaan zien tussen de topvier van de Belgische banken (Fortis, Dexia, KBC en BBL, in die volgorde). Zij hebben, zoals Onclin terecht aangaf, de voorbije jaren hun keuzes al gemaakt - met of tegen hun zin. Door die keuzes hebben ze ook hun aandeelhouders weer perspectief gegeven. En dat is belangrijk, want in het Belgische bankverhaal is het altijd meer de aandeelhouder dan het management geweest dat de aanzet voor de volgende stap gezet heeft. Zo werd de ASLK verkocht omdat de Belgische overheid besloten had te privatiseren, speelde de Generale Maatschappij de Generale Bank in handen van Fortis, drong de christelijke coöperatieve Arco aan op een huwelijk voor Artesia, brachten de Boerenbond en de Vlaamse Almanij-families Cera en Kredietbank samen, en profiteerde ING bij zijn tweede poging van het gekrakeel onder de aandeelhouders van de BBL (Royale Belge, GBL, Gemeentekrediet, ING en een obscure Italiaanse familie).

Voor de topvier is het buitenland nu de uitdaging. Dexia en Fortis zijn daarbij al een eind opgeschoten. Niet alleen omdat het allebei binationale groepen zijn - waardoor ze over een verbrede 'thuismarkt' beschikken - ook omdat ze de voorbije jaren interessant gewinkeld hebben. Zo kocht Fortis vorig jaar voor 65 miljard frank de 47 procent die ze nog niet in handen had van de Luxemburgse bank Banque Générale du Luxembourg (BGL) en versterkte het zich ook op verzekeringsvlak in de VS (ABI, Pierce National en John Alden). Dexia toonde zich nog een stukje actiever en nam, naast de Banque Internationale à Luxembourg (BIL) ook middelgrote spelers in Nederland (Labouchère) en de Verenigde Staten (AFS).

Toch blijven Fortis en Dexia op hun beurt middelgrote ploegen in de Champions League van de Europese financiële instellingen. Met een gecombineerde (Fortis België en Fortis Nederland) beurskapitalisatie van zo'n 36 miljard euro (ruim 1.440 miljard frank) staat Fortis op de zevende plaats in de Bloomberg-index van grootste verzekeraars (waartoe Fortis nog steeds gerekend wordt). Allianz (dat een beurskapitalisatie van 80 miljard euro heeft), de herverzekeraar Münchener Ruck, Axa, Generali en Aegon voeren de lijst aan. Dexia staat, met een beurskapitalisatie van zo'n 18 miljard euro (726 miljard frank), op de 22ste plaats in de Bloomberg-index van grootste Europese banken, ver na HSBC, ING, UBS, Royal Bank of Schotland en Lloyds TSB.

De volgende grote stap voor Fortis en Dexia zou een alliantie met een van hun medespelers in die Europese lijst kunnen zijn, denken analisten. Daarbij zou geografische complementariteit de belangrijkste factor zijn. Zowel Dexia als Fortis zijn interessante partners voor wie in een klap sterk wil staan in de Benelux en/of Frankrijk. Voor Fortis is zo'n scenario het meest waarschijnlijk, zegt de geruchtenmolen. Fortis-topman Maurice Lippens heeft al openlijk gezegd dat de bankverzekeraar dwars door Europa gesprekken voert met kandidaat-partners. Op dat lijstje staat een tiental namen, onder meer UBS, de Spaanse fusiegroep Argentaria-BBV en de Britse banken Abbey National en Lloyds TSB. Zijn collega Anton Van Rossum, de voorzitter van het directiecomité van Fortis, heeft dan weer aangegeven dat Fortis heel gericht groter wil worden. "Het gaat er niet om een groter beest te creëren", zei Van Rossum vorige maand in Le Soir, "maar te groeien door zich meer te specialiseren." Daarbij gaf hij het voorbeeld van vermogensbeheer, waar Fortis door overnames van de tiende tot de vijfde plaats in Europa wil doorstoten.

Voor BBL en KBC liggen de kaarten helemaal anders. Sinds de BBL ingelijfd is door ING mag ze expansie in het buitenland vergeten. De bank mag in België haar huis wel op orde zetten - onder meer door het overnemen van de gepspecialiseerde bank Caisse Privée en door het lanceren van de Record Bank, een verzamelnaam van kleinere instellingen (De Vaderlandsche Spaarbank, RVS). Daarnaast is het de opdracht om zich zo goed mogelijk in te passen in de Europese structuur van ING.

Almanij, de kernaandeelhouder van KBC, lijkt besloten te hebben dat KBC voorlopig op eigen kracht door moet. Nadat de bank vorig jaar haar poging zag mislukken om Crédit Commercial de France over te nemen, heeft ze dan maar besloten van Oost-Europa haar tweede thuismarkt te maken (door onder meer de overname van banken in Polen, Hongarije en Tsjechië).Tegelijk doet ze overnames in nicheactiviteiten - zoals vermogensbeheer en beurstransacties.

Staat er de volgende jaren dan helemaal niets meer te gebeuren in België? Natuurlijk wel. De logica achter fusies en overnames geldt nog steeds - het verbreden van de klantenbasis, het kopen van winstgevende activiteiten (zoals vermogensbeheer), het aanboren van nieuwe kanalen, het zoeken van kruisbestuivingen tussen bankieren en verzekeren. Maar het lijkt veilig te stellen dat de activiteit aan de 'onderkant' van de markt te bespeuren zal zijn, bij de kleinere spelers. Die vonden de voorbije jaren al geregeld onderdak bij grotere spelers, zoals beurshuis en vermogensbeheerder Smeets bij Nuts-Ohra/Commercial Union en HBK-spaarbank bij de combinatie Mercator en Noordstar-La Baloise. In dat segment blijven nog genoeg 'interessante gevallen' rondlopen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de spaarbank Argenta, nu ze niet snel werk lijkt te maken van haar aangekondigde beursgang? Of moet een kleine vermogensbeheerder als Corluy geen uitverkoop houden? Bij Dexia moeten ze niet aankloppen, als we Luc Onclin (voor een keer) mogen geloven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234