Zaterdag 07/12/2019

DE GROTE DEPRESSIE (1929 tot 1936)

Internationale kettingreactie

Overproductie leidde tot een crash van de landbouwprijzen wereldwijd. De Amerikaanse gezinnen werden hard getroffen, omdat in 1929 nog een kwart van hen in de landbouw werkte. De plotse koopkrachtdaling drukte de vraag naar industriële producten, waardoor de Amerikaanse industrie in de problemen kwam.

De Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, verlaagde fors de rente om de economie meer zuurstof te geven. Maar de lagere rente leidde tot massale beursspeculatie met geleend geld. Op 24 oktober 1929 barstte de bubbel. De beursindex van New York zakte van 216 in oktober tot 145 in november om verder af te brokkelen tot een schamele 30 punten in 1932.

De beurscrash besmette de goedereneconomie. Omdat de Amerikaanse banken in liquiditeitsproblemen kwamen, stokte ook hun kredietverlening aan de rest van de wereld. Dat veroorzaakte een internationale kettingreactie, waarbij de grote industriële landen protectionistische maatregelen namen.

De Amerikaanse economie kromp drie jaar na elkaar en sleurde de hele wereldeconomie mee in haar val. De Amerikaanse werkloosheid steeg van 3,1 procent in 1929 tot liefst 22 procent in 1932. De Belgische werkloosheid steeg in dezelfde periode van minder dan 1 procent naar 12 procent.

Beleidsreactie: New Deal

De democraat Franklin Roosevelt won in 1932 de presidentsverkiezingen van Herbert Hoover. Roosevelt pakte meteen uit met het intussen beroemde New Dealprogramma om de economie uit het slop te halen.

Roosevelt greep op drie domeinen in. Hij werkte de overproductie in de landbouw weg. De boeren kregen een garantie op minimumprijzen als ze hun productie beperkten. De overheid lanceerde ook grootscheepse infrastructuurwerken, zoals het Tennessee Valley Project, om werklozen weer aan de slag te krijgen.

De overheid kwam ten slotte tussenbeide in de financiële sector. Alle banken moesten tijdelijk dicht en werden gescreend op hun financiële gezondheid (solvabiliteit). De solvabele banken mochten heropenen en kregen een staatsgarantie. De zwakste banken bleven dicht. In die periode ontstond ook de Amerikaanse beurswaakhond SEC, die een nieuwe crash op Wall Street moest voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234