Zaterdag 28/03/2020

'De Gollum WAs een absolute mijlPaal'

Hoe moet je een hongerige haai laten bewegen in Finding Nemo? Ed Hooks geeft acteerlessen aan 's werelds beste animators. Hij weet waar een animatiefilm mee staat of valt: een sterk verhaal én goed acteerwerk, hoeveel computersnufjes er ook zijn ingeslopen. 'Het gaat razend snel. In Sneeuwwitje werd destijds goed geacteerd, maar het was niéts vergeleken met pakweg Monsters Inc. De komende jaren zul je ongelofelijke dingen zien.'

Met zijn kalende hoofd en zijn expressieve gezicht heeft Ed Hooks bijna zelf iets weg van een cartoonfiguurtje. Na jarenlang met zijn acteerlessen over de vloer te zijn gekomen bij grote animatiestudio's , kent hij het wereldje door en door. "In wezen is het simpel", vertelt hij de jonge beginnende animators op het animatiefestival SAND 2003, dat jaarlijks door de Welsh Development Agency wordt georganiseerd in Swansea. "De wortels van het acteren zijn terug te voeren tot 7.000 jaar geleden. Toen reisden groepen nomaden mee met de kudde. Als het tegenzat, kwam de sjamaan. Die schilderde zich blauw, zette een masker op en begon de dieren of de weergoden aan te roepen. Het moest de stam hoop geven. Maar de stam komt enkel als de sjamaan iets te vertellen heeft. Ze moeten een reden hebben om te komen. Dat geldt ook voor animatiefilm."

U geeft al jarenlang acteerlessen aan animators. Heeft de intrede van CGI (computer generated images) op dat vlak veel veranderd vergeleken met het tijdperk van de traditionele animatie?

"Acteren is hetzelfde gebleven. Alleen het publiek is veranderd. Het is veel gesofisticeerder geworden. Animatie die vroeger beschouwd werd als goed acteerwerk, zou vandaag niet meer aanvaard worden. De goede acteerprestaties in pakweg Sneeuwwitje zouden nu veel moeilijker ingang vinden. Het publiek verwacht erg veel als ze films hebben gezien zoals Finding Nemo. In de moderne animatiefilm kun je drie mijlpalen onderscheiden: Mickey Mouse, Toy Story en... de Gollum uit Lord of the Rings. Elke animatieproducent ter wereld is geïnteresseerd in Gollum. Het is de eerste echte samensmelting tussen een acteur en een figuurtje. Ik heb zelfs vrienden die dachten dat Gollum echt was. Dat betekent dat het een uitmuntend staaltje acteerwerk is. Mensen beginnen van animatie dezelfde hoge kwaliteit te verwachten die ze krijgen bij live action, bij gewone speelfilms."

Kunnen animatoren die hoge verwachtingen waarmaken?

"Ze móeten. Je mag niet vergeten dat Toy Story nog maar acht jaar geleden is uitgekomen. Nu heb je al technisch uitmuntende films als Shrek, Monsters Inc. en Finding Nemo. Maar wacht op wat je binnen pakweg acht jaar te zien krijgt. Ik verwacht dat de vertolkingen alleen nog maar complexer gaan worden. Shakespeare zei: de artiest moet de natuur weerspiegelen. Animators moeten dat steeds accurater doen. Dat betekent niet noodzakelijk fotorealistisch. Dat is slechts een van de deelgebieden binnen animatie. Je kunt ook heel gestileerde animatie hebben en toch hetzelfde doen. Les Triplettes de Belleville is daar een perfect voorbeeld van. En uiteraard, Spirited Away."

Grote studio's kunnen de trend naar toenemende hightech nog volgen, maar dreigen kleinere spelers niet te moeten afhaken?

"Nee, het materiaal wordt goedkoper. De dagen dat de grote studio's alles voor het zeggen hadden, in live action of animatie, gaan voorbij. Men zal ook meer manieren van distributie krijgen. Hoe meer gedigitaliseerd en wired up de wereld wordt, hoe meer kansen dat zal creëren voor animators. En die evolutie zal zich sterk buiten de grote studio's afspelen. Er zijn veel traditionele animators die geen plaats vinden in de grote studio's, die zich vooral toespitsen op 3D-animatie. De markt wordt nu overspoeld door creatieve mensen en ze kunnen nergens heen. Die concentratie moet ooit tot een uitbarsting komen. Daarbij zul je zien dat er tal van manieren opduiken om beelden te verspreiden, om een verhaal te vertellen. De grote studio's hebben een vast patroon om iets aan te pakken. Het zijn de kleintjes die enorm innovatief zullen zijn. Uit noodzaak, dat is altijd de reden."

Een van uw stokpaardjes is dat je eerst en vooral een sterk verhaal moet hebben. Verslapt de aandacht daarvoor, nu de computertechnologie zoveel plaats opeist?

"Nee, het is een eb- en vloedbeweging zoals in de oceaan. Soms is het hoogtij en soms is het laagtij. Een goed verhaal ligt gewoon aan de basis van alles."

Welke films vindt u in dat opzicht het meest innovatief?

"Ik hou van Monsters Inc. voor het sjamanistische element. Het vertelt een verhaal dat iedereen moet weten: hoe je moet overleven. Het vertelt waarom kinderen zo belangrijk zijn. Het vertelt ons dat kinderen wereldwijzer zijn geworden. Ze zijn minder onschuldig, ze schrikken niet meer van griezels. Wat traditionele animatiefilms betreft, denk ik aan The Iron Giant."

Besteden die traditionele films sowieso meer aandacht aan het verhaal omdat ze het minder van computer-hightech moeten hebben?

"Niet per se. Studio's die slechte 3D-films maken, kunnen evengoed slechte traditionele 2D-films maken. Miyazaki's films behoren daar wel tot mijn favorieten. Of Hotaru No Haka/The Grave of the Fireflies uit 1988, van regisseur Isao Takahata. Dat is wellicht de beste anti-oorlogsfilm die ooit is gemaakt; het is alleen toevallig een animatiefilm."

U bent een absolute fan van Hayao Miyazaki (regisseur van Spirited Away). Wat maakt hem zo superieur?

"Hij is net als Shakespeare. Hij heeft iets te vertellen. There is a point to every Miyazaki movie. Hij is een grootmeester, een verhalenverteller. Hij vertelt over mythes en over het wezen van de mens. Hij vertelt over kinderen zoals niemand anders kan. Briljant gewoon De meeste van zijn films hebben jonge meisjes als hoofdpersonages. Als je een grootmeester tegenkomt, ga je zitten en let je aandachtig op. Zo is Miyazaki. Je kunt zijn films telkens opnieuw bekijken en elke keer zul je iets nieuws ontdekken."

Ziet u al een opvolger klaar staan?

"John Lasseter bij Pixar (de maker van Toy Story) streeft het na. Of ze dat niveau zullen bereiken, weet ik niet. Het waardensysteem in de Verenigde Staten is nogal anders. Daar moet je films maken volgens strakke schema's en deadlines. Miyazaki maakt geen film tenzij hij iets te vertellen heeft. Het is geen studiotoestand, het is gewoon Miyazaki. Je herkent de artiest, wat vaak niet het geval is voor grote bioscoopfilms omdat daar zoveel mensen bij betrokken zijn. Je krijgt niet het gevoel dat er één persoon is die het verhaal vertelt."

"Ik kijk ontzettend uit naar The Incredibles, een 3D-film van Pixar die dit jaar uitkomt en geregisseerd werd door Brad Bird, de regisseur van The Iron Giant. Dit is zijn eerste 3D-project. Als ik het goed begrijp, hebben ze twee jaar gewerkt aan het story-board. Dat is een goed teken, ze nemen hun tijd voor het verhaal vooraleer ze aan de animatie beginnen. Als dit een typische film van een grote studio was geweest, dan waren ze al in productie moeten gaan terwijl ze het scenario nog aan het herschrijven waren. The Incredibles gaat over een familie van superhelden, maar ze zijn nu ouder. Ze hebben een buikje maar proberen nog altijd de superheld uit te hangen. Ik vind het idee echt heel geweldig."

Nathalie Carpentier

'Ik kijk erg uit naar 'The Incredibles', over een familie van superhelden die een dagje ouder zijn en een buikje hebben. Er is twee jaar gewerkt aan het verhaal voor er aan de animatie werd begonnen. Zo moet het'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234